Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 3a

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 941 [PDF]. Stan prawny na

Brzmienie zmienione z dniem

Art. 3a.

1. Krajowemu Ośrodkowi działającemu na rzecz Skarbu Państwa przysługuje prawo pierwokupu udziałów i akcji w: #

1) spółce kapitałowej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, która jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej o powierzchni co najmniej 5 ha albo nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni co najmniej 5 ha; #

2) spółce dominującej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, która posiada udziały lub akcje w spółce, o której mowa w pkt 1. #

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku zbywania: #

1) akcji spółek, których akcje są dopuszczone do obrotu zorganizowanego w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722, z późn. zm.); #

2) udziałów i akcji na rzecz osoby bliskiej; #

3) udziałów i akcji przez Skarb Państwa lub na jego rzecz; #

4) udziałów i akcji na rzecz spółki, o której mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. ca; #

5) udziałów i akcji na rzecz spółki kapitałowej lub grupy kapitałowej, o których mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. cb; #

6) udziałów i akcji w spółce kapitałowej, będącej inwestorem, o którym mowa w art. 3a ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących; #

7) udziałów i akcji na rzecz inwestora, o którym mowa w art. 3a ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących; #

8) udziałów i akcji w celu ich umorzenia. #

3. Krajowemu Ośrodkowi przed nabyciem udziałów i akcji w spółce, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo przeglądania ksiąg i dokumentów tej spółki oraz żądania od tej spółki informacji dotyczących obciążeń i zobowiązań nieujętych w księgach i dokumentach. Uzyskane przez Krajowy Ośrodek informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2026 r. poz. 85). #

3a. W przypadku gdy udziały lub akcje są obciążone prawem zastawu, Krajowy Ośrodek dokonuje zapłaty ceny w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wygaśnięciu zastawu, o ile zapłata ceny jest już wymagalna. #

4. Do prawa pierwokupu, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 3 ust. 8, 8a, 10 i 11 oraz przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące prawa pierwokupu co do nieruchomości, z tym że termin do złożenia oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu wynosi 2 miesiące, licząc od dnia wpływu do Krajowego Ośrodka zawiadomienia dokonanego przez spółkę, o której mowa w ust. 1, której udziały lub akcje stanowią przedmiot warunkowej umowy sprzedaży. Do zawiadomienia dołącza się: #

1) wypisy z ewidencji gruntów i budynków dla wszystkich działek ewidencyjnych wchodzących w skład nieruchomości rolnych stanowiących własność lub użytkowanie wieczyste spółki, o której mowa w ust. 1; #

2) odpis księgi wieczystej lub zaświadczenie wydane na podstawie zbioru dokumentów prowadzonego dla zbywanej nieruchomości rolnej, lub informację o numerze księgi wieczystej dostępnej w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych; #

3) potwierdzone za zgodność z oryginałem bilans oraz rachunek zysków i strat spółki, o której mowa w ust. 1, za trzy ostatnie lata obrotowe; #

4) aktualną listę wspólników lub akcjonariuszy oraz umowę lub statut spółki, o której mowa w ust. 1; #

5) oświadczenie zarządu spółki, o której mowa w ust. 1, o wysokości zobowiązań warunkowych; #

6) potwierdzone za zgodność z oryginałem umowy, na podstawie których nieruchomości stanowiące własność lub użytkowanie wieczyste spółki, o której mowa w ust. 1, znajdują się we władaniu innych osób. #

5. Sądem właściwym do ustalenia ceny zbywanych akcji lub udziałów jest sąd właściwy dla siedziby spółki, o której mowa w ust. 1. #

6. Osoba, która złożyła nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w ust. 4 pkt 5, podlega odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z , I AGa 55/19

    …przy okazji nadawania klauzuli wykonalności powyższemu orzeczeniu. Jako bezzasadny należało również ocenić zarzut strony pozwanej naruszenia art. 3a ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1405…

  2. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z , I AGa 353/22

    …W drodze projektowanej ustawy zmianie miała ulec m.in. ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, w tym poprzez dodanie art. 3a, zgodnie z którym Agencja Nieruchomości Rolnych działająca na rzecz Skarbu Państwa zyskać miała prawo pierwokupu udziałów i akcji w spółkach…

  3. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, uzasadnienie z , VIII Ga 219/22

    …2021r., i nieważnej umowy o częściowy podział majątku wspólnego z dnia 21 czerwca 2021r. , z uwagi na fakt, że naruszono art. 9 ust. 1 w zw. z art. 3a ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 i 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003r., w zw. z 17 ust. 2 KRS. W ocenie Sądu…

  4. Sąd Okręgowy w Szczecinie, zarządzenie z , II Cz 396/20

    …2018 roku (stempel poczty) do sądu pozew przeciwko M. H. o ustalenie ceny akcji Krajowej Spółki (...) S.A. T. na podstawie art. 3 ust. 8 w zw. z art. 3a) ust. 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego. Strona powodowa w pozwie wskazała, że z uwagi na krótki termin…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 3a (4)

Historia zmian

Zmiany od 28 listopada 2025 r.

  1. : zmiana brzmienia tekst z tego dnia