Art. 9

Pokaż w całym akcie

Art. 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Art. 9.
1. Nabycie własności nieruchomości rolnej, udziału we współwłasności nieruchomości rolnej, użytkowania wieczystego, udziału we współużytkowaniu wieczystym takiej nieruchomości oraz nabycie akcji i udziałów w spółce handlowej, o której mowa w art. 3a ust. 1, dokonane na podstawie czynności prawnej niezgodnie z przepisami ustawy jest nieważne. W szczególności nieważne jest:
1) dokonanie czynności prawnej bez zawiadomienia uprawnionego do prawa pierwokupu lub bez powiadomienia Krajowego Ośrodka – w przypadkach określonych w art. 3b, art. 3c i art. 4 ust. 1;
2) zbycie albo oddanie w posiadanie nieruchomości bez zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka, o której mowa w art. 2b ust. 3;
3) nabycie nieruchomości rolnej w oparciu o nieprawdziwe oświadczenia albo fałszywe lub potwierdzające nieprawdę dokumenty.
2. Z powództwem o stwierdzenie nieważności czynności prawnej z przyczyn, o których mowa w ust. 1, oprócz osób mających w tym interes prawny może wystąpić Krajowy Ośrodek.
3. Jeżeli nabywca nieruchomości rolnej:
1) w okresie, o którym mowa w art. 2b ust. 1, nie podjął lub zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, a w przypadku osoby fizycznej – osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna,
2) nie wykonuje zobowiązania, o którym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. b i c lub pkt 3 lit. c i d,
3) nie wykorzystuje nieruchomości na cele rolnicze, w przypadku, o którym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 4 lit. b,
4) nie rozpocznie albo nie zrealizuje inwestycji w terminach wskazanych w art. 2a ust. 4 pkt 5 lit. b oraz c
Krajowy Ośrodek może wystąpić do sądu o nabycie własności tej nieruchomości przez Krajowy Ośrodek działający na rzecz Skarbu Państwa, za zapłatą ceny odpowiadającej jej wartości rynkowej określonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem jej obciążeń, według stanu z chwili jej nabycia przez nabywcę.

art. 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 941)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 grudnia 2014 r., III CSK 20/14
2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 października 2004 r., IV CK 121/04

   …wnioskodawca wskazał podstawę kasacyjną określoną w art. 3931 pkt 1 k.p.c. i zarzucił naruszenie art. 4 i art. 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego przez błędną wykładnię oraz art. 599 § 2 i art. 157 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie w wyniku bezpodstawnego…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 stycznia 2010 r., I CSK 239/09

   …Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.) i art. 599 § 2 k.c., art. 3 ust. 1, 4 i 7 oraz art. 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592 ze zm.) i art. 65, art. 389, art. 390 § 1 i 2 k.c., a także przepisów postępowania,…

4. Sąd Okręgowy w Olsztynie, wyrok z 27 czerwca 2024 r., I C 355/23

   …tych zdarzeń. W związku z tym, mimo że pozew w sprawie został wniesiony już pod rządami znowelizowanego art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, do oceny dochodzonego żądania przepis ten powinien mieć zastosowanie w brzmieniu sprzed nowelizacji,…

5. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z 15 stycznia 2020 r., I AGa 55/19

   …Jako bezzasadny należało również ocenić zarzut strony pozwanej naruszenia art. 3a ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1405 ze zm., dalej (...)) w zw. z art. 597 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art.…

6. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 16 listopada 2012 r., I ACa 514/12

   …dnia 18 grudnia 2007 r. i podniesionego w kontekście tej nieruchomości zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, zauważyć należało, że zarzut ten był bezpodstawny o tyle, że naruszenie ww. przepisu nie podlegało w ogóle…

7. Sąd Rejonowy w Tczewie, wyrok z 2 lipca 2024 r., I C 235/23

   …Rejestrowego wniosek o wykreślenie wpisu o zbyciu i umorzeniu udziałów, gdyż czynność jest nieważna na mocy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Sąd uznał, że zmiana wpisu jest niedopuszczalna. W toku tego postępowania spółka wskazywała, że czynność…

8. Sąd Okręgowy w Olsztynie, postanowienie z 19 lutego 2024 r., IX Ca 596/23
9. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, uzasadnienie z 4 stycznia 2023 r., VIII Ga 219/22

   …z dnia 27 października 2021r., i nieważnej umowy o częściowy podział majątku wspólnego z dnia 21 czerwca 2021r. , z uwagi na fakt, że naruszono art. 9 ust. 1 w zw. z art. 3a ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 i 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003r., w zw. z 17 ust. 2 KRS. W…

10. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z 30 czerwca 2022 r., I ACa 360/21

    …w trybie nieprocesowym (zob. Łobos – Kotowska D. J., Stańko M., Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, Lexis-Nexis 2020, uwagi do art. 9). Na akceptację zasługuje argument, że samo posłużenie się tym zwrotem bez jakiegokolwiek odesłania do postępowania nieprocesowego, zwłaszcza do…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 9 (26)

Historia zmian

Bez zmian od 28 listopada 2025 r.