Art. 5

Brzmienie zmienione z dniem 7 lipca 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Art. 5.
1. Za gospodarstwo rodzinne uważa się gospodarstwo rolne:
1) prowadzone przez rolnika indywidualnego oraz
2) w którym łączna powierzchnia użytków rolnych jest niewiększa niż 300 ha.
2. Przy ustalaniu powierzchni użytków rolnych, o której mowa w ust. 1 pkt 2, będących przedmiotem współwłasności uwzględnia się powierzchnię nieruchomości rolnych odpowiadających udziałowi we współwłasności takich nieruchomości, a w przypadku współwłasności łącznej uwzględnia się łączną powierzchnię nieruchomości rolnych stanowiących przedmiot współwłasności.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do ustalania powierzchni użytków rolnych będących przedmiotem współposiadania samoistnego oraz współposiadania na podstawie użytkowania wieczystego lub na podstawie umowy dzierżawy.

art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 941)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 czerwca 2021 r., II OSK 2676/18

   …i rybnej. Istotne znaczenie ma również definicja rodzinnego gospodarstwa rolnego, gdzie zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego za gospodarstwo rodzinne uważa się gospodarstwo rolne prowadzone przez rolnika indywidualnego, w którym…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 października 2022 r., I OSK 91/21

   …rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni 300 ha użytków rolnych ustalonej zgodnie z art. 5 ust.2 i 3. Rozwiązania przyjęte w art.2a ust.1 i ust.2 eliminują z obrotu nieruchomościami rolnymi osoby fizyczne inne niż rolnik indywidualny,…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 października 2022 r., I OSK 88/21

   …2 u.k.u.r. wynika, że Dyrektor Generalny KOWR wydaje decyzję na wniosek osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne, a zgodnie z art. 5 ust. 1 za gospodarstwo rodzinne uważa się gospodarstwo rolne prowadzone przez rolnika indywidualnego, w którym jednocześnie łączna powierzchnia…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 października 2022 r., I OSK 82/21

   …rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni 300ha użytków rolnych ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3. Rozwiązania przyjęte w art. 2a ust. 1 i ust. 2 eliminują z obrotu nieruchomościami rolnymi osoby fizyczne inne niż rolnik…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 października 2022 r., I OSK 100/21

   …2 u.k.u.r. wynika, że Dyrektor Generalny KOWR wydaje decyzję na wniosek osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne, a zgodnie z art. 5 ust. 1 za gospodarstwo rodzinne uważa się gospodarstwo rolne prowadzone przez rolnika indywidualnego, w którym jednocześnie łączna powierzchnia…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 października 2022 r., I OSK 55/21

   …rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni [...] ha użytków rolnych ustalonej zgodnie z art.5 ust.2 i 3. Rozwiązania przyjęte w art.2a ust.1 i ust.2 eliminują z obrotu nieruchomościami rolnymi osoby fizyczne inne niż rolnik indywidualny,…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 września 2012 r., IV CSK 93/12

   …rolnego przyznane zostało Agencji Nieruchomości Rolnych. Kwestionowanie przez skarżących dokonanej w zaskarżonym wyroku wykładni art. 3 ust. 7, art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 7 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. oparte zostało w istocie na podważaniu ustaleń Sądu…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 marca 2011 r., III CZP 1/11

   …z o.o. M&V M. i D. a powodami, w części obejmującej oświadczenie Ryszarda N., że ani on, ani jego żona nie spełniają warunków określonych w art. 5 i 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592 ze zm., dalej: „u.k.u.r.”). W piśmie z dnia 14 lutego…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 listopada 2014 r., V CSK 52/14

   …Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wykładnię językową przepisów art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (jedn. tekst Dz. U. z 2012 r. poz. 803 dalej o.k.u.r.), dokonaną przez…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 stycznia 2008 r., IV CSK 447/07

    …umożliwia mu racjonalne prowadzenie działalności rolniczej w ramach tak powiększonego gospodarstwa. Zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 i art. 6 w zw. z art. 3 ust. 7 i art. 3 ust. 4 u.k.u.r. Jak wynika z treści art. 5 ust. 1 u.k.u.r., za gospodarstwo rodzinne uważa się…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 5 (50)

Historia zmian

Zmiany od 28 listopada 2025 r.

1. 7 lipca 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia