Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 50c

Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 [PDF]. Stan prawny na

Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Brzmienie zmienione z dniem (Dz. U. z 2026 r. poz. 26).

Art. 50c.

1. Za pracę górniczą uważa się zatrudnienie: #

1) pod ziemią w kopalniach węgla, rud, kruszców, surowców ogniotrwałych, glin szlachetnych, kaolinów, magnezytów, gipsu, anhydrytu, soli kamiennej i potasowej, fosforytów oraz barytu; #

2) pod ziemią i przy głębieniu szybów w przedsiębiorstwach budowy kopalń określonych w pkt 1 oraz pod ziemią w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących dla tych kopalń roboty górnicze lub przy budowie szybów; #

3) pod ziemią w przedsiębiorstwach montażowych, przedsiębiorstwach maszyn górniczych, zakładach naprawczych i innych podmiotach wykonujących dla kopalń określonych w pkt 1 podziemne roboty budowlano-montażowe, roboty przy naprawie maszyn i wdrażaniu nowych urządzeń; pracownikom zatrudnionym w tych przedsiębiorstwach, zakładach i innych podmiotach uznaje się za pracę górniczą te miesiące zatrudnienia, w których co najmniej połowę dniówek roboczych przepracowali pod ziemią; #

4) na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego; #

5) pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów określonych w pkt 1–3, a także w kopalniach siarki i węgla brunatnego oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach, o których mowa w pkt 4, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego; #

6) w charakterze członków drużyn ratowniczych kopalń określonych w pkt 1 i 4, mechaników sprzętu ratowniczego tych drużyn oraz w charakterze ratowników zawodowych w stacjach ratownictwa górniczego; #

7) na stanowiskach maszynistów wyciągowych na szybach oraz na stanowiskach sygnalistów na nadszybiach szybów w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w pkt 1 i 2; #

8) na stanowiskach pracy pod ziemią w nieczynnych kopalniach wymienionych w pkt 1; #

9) na stanowiskach instruktorów zawodu w górniczych polach szkoleniowych pod ziemią oraz w kopalniach siarki i węgla brunatnego. #

2. Za pracę równorzędną z pracą górniczą uważa się: #

1) zatrudnienie na stanowiskach wymagających kwalifikacji inżyniera lub technika w zakresie górnictwa w urzędach górniczych, jeżeli zatrudnienie jest związane z wykonywaniem czynności inspekcyjno-technicznych w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w ust. 1 pkt 1–4, pod warunkiem uprzedniego przepracowania w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w ust. 1 pkt 1–4 co najmniej 10 lat pod ziemią, na odkrywce w kopalniach siarki lub węgla brunatnego, a także w kopalniach otworowych siarki albo na stanowiskach dozoru lub kierownictwa ruchu; #

2) zatrudnienie przy innych pracach, nie dłuższe niż 5 lat, do których pracownicy wykonujący prace określone w ust. 1 i w pkt 1 i 2 przeszli w związku z likwidacją kopalni, zakładu górniczego, przedsiębiorstwa lub innego podmiotu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1–4. #

3. Za pracowników zatrudnionych na stanowiskach wymagających kwalifikacji inżyniera lub technika w zakresie górnictwa w jednostkach organizacyjnych określonych w ust. 2 pkt 1 uważa się osoby, które posiadają tytuł inżyniera lub technika i są zatrudnione zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami w zakresie górnictwa. #

4. Okresy pracy górniczej wymienionej w ust. 1 pkt 1–4 wykonywanej za granicą traktuje się na równi z okresami takiej pracy wykonywanej w kraju, jeżeli spełnione są warunki określone w ustawie, wymagane do uwzględnienia tych okresów pracy przy ustalaniu prawa do świadczeń. #

Pokaż w całym akcie

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 295/11
  2. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 339/09

    …zarzut naruszenia prawa materialnego powinien zatem wskazywać na obrazę art. 36 ust. 1 pkt 4 ustawy, a nie dodanego ze wskazaną wyżej datą art. 50c ust. 1 pkt 4. Okoliczność ta ma jednak znaczenie drugorzędne, gdyż drugi z wymienionych przepisów jest wiernym powtórzeniem pierwszego z nich.…

  3. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 309/11
  4. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 382/10

    …faktycznych. Dokonał jedynie kwalifikacji prawnej prac wykonywanych przez skarżącego i stwierdził, że nie była to praca górnicza w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt. 4 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem wnioskodawca nie był zatrudniony…

  5. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 337/09

    …w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty. Przepis z art. 36 ust. 1 pkt 4 ustawy, powtórzony obecnie w jej art. 50c ust. 1 pkt 4, nie mógł zostać naruszony poprzez nieuznanie pracy skarżącego jako pracy górniczej, gdyż jego hipoteza nie obejmuje wskazanej pracy…

  6. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 290/11

    …do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa. Z tej ustawowej definicji pracy górniczej jasno wynika, że w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 4 nie każda praca na odkrywce w kopalni węgla brunatnego jest pracą górniczą, nawet jeżeli została wymieniona w załączniku nr 2 do…

  7. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 320/10

    …okresów zaliczanych do pracy górniczej, czy też niezaliczania urlopu górniczego lub świadczenia górniczego do okresu pracy górniczej. W myśl art. 50c ust. 1 punkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w obecnym brzmieniu, za pracę górniczą uważa się zatrudnienie: na odkrywce w kopalniach…

  8. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 157/13

    …Trafnie bowiem zwraca uwagę skarżący, że w komentowanym przepisie wymieniono też pracowników wykonujących prace określone w pkt 2 ust. 2 art. 50c, z czego wynika, że przejście do kolejnego „niegórniczego” zatrudnienia także musi pozostawać „w związku z likwidacją kopalni, zakładu…

  9. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 128/13

    …jako pracy górniczej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50c ust. 1 pkt 4 (uprzednio art. 36 ust. 1 pkt 4) ustawy emerytalnej za pracę górniczą uważa się, między innymi, zatrudnienie na odkrywce węgla…

  10. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 286/11

    …zaś chodzi o definicje „pracy górniczej” i „pracy równorzędnej z pracą górniczą”, wynikające z uprzedniego art. 36 ust. 1 i 3 oraz aktualnego art. 50c ust. 1 i 2, to zawierają one wykaz prac określonych rodzajowo (w niektórych przypadkach z zastrzeżeniem dodatkowego warunku). Wskazują więc one…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 50c (469)

Historia zmian

Zmiany od 22 października 2025 r.

  1. : zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 26) tekst z tego dnia