Art. 53

Pokaż w całym akcie

Art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 53.
1. Emerytura wynosi:
1) 24 % kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz
2) po 1,3 % podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych,
3) po 0,7 % podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych
z uwzględnieniem art. 55.
2. Przy obliczaniu emerytury okresy, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
3. Emeryturę, której podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia uprawnień do emerytury.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
5. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio, jeżeli podstawę wymiaru emerytury stanowi podstawa wymiaru emerytury przyjętej do obliczenia świadczenia przedemerytalnego.

art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 4 lipca 2013 r., II UZP 4/13

   …o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53. 6 Należy w tym miejscu przypomnieć, że ustawa emerytalna początkowo - do końca czerwca 2000 r. nie wymagała dla przyznania prawa do tego…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 października 2020 r., III UZP 4/20

   …emerytury od 1 października 2008 r. oraz obliczył jej wysokość zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 53 ze zm.; dalej jako ustawa emerytalna). W 2014 r.…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 listopada 2013 r., II UK 143/13

   …prezentuje generalny pogląd, jakoby przyznanie emerytury na podstawie art. 27 ustawy emerytalnej, której wysokość została ustalona według jej art. 53, nigdy „nie blokowało możliwości zastosowania art. 55”, argumentując, że art. 55 ustawy nie uzależnia expressis verbis opcji skorzystania z…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 czerwca 2005 r., III UZP 1/05

   …7/02, Sąd Najwyższy wątpliwości te rozstrzygnął, stwierdzając, że „przy ustalaniu na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) wysokości emerytury osoby, która miała ustalone prawo do renty…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 września 2014 r., I UK 27/14

   …ta, tak w poprzednim stanie prawnym, jak obecnie, obliczana jest według zasady określonej w art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) jako procent kwoty bazowej oraz okresów…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 marca 2014 r., I UK 345/13
7. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 września 2013 r., II UK 23/13

   …31 grudnia 2008 r., obliczonej na podstawie art. 26, jeżeli jest ona wyższa od obliczonej według dotychczasowych („starych”) zasad na podstawie art. 53 (art. 55 ustawy emerytalnej). W tym zakresie Sąd Najwyższy wskazuje, że ustalenie i wyliczenie przez skarżący organ emerytury „w…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 grudnia 2010 r., I BU 8/10
9. Sąd Najwyższy, uchwała z 14 czerwca 2006 r., I UZP 3/06

   …należy zaakceptować, został wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2006 r., P 9/05, w którym Trybunał orzekł, że art. 53 ust. 3 i 4 jest zgodny z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Z przytoczonych motywów orzeczono jak w uchwale. ========================================

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 listopada 2015 r., I BU 9/14

    …K. Ślebzaka, OSP 2003, nr 9, poz. 107). W uchwale tej przyjęto, że przy ustalaniu na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wysokości emerytury osoby, która miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 53 (966)

Historia zmian

Bez zmian od 22 października 2025 r.