Art. 50d

Brzmienie zmienione z dniem 1 października 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 26).

Pokaż w całym akcie

Art. 50d ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 50d.
1. Przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego:
1) w przodkach bezpośrednio przy urabianiu, ładowaniu i zwałowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących, transportujących i zwałujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych;
2) w drużynach ratowniczych.
1a. Przez przodek rozumie się obszar wyrobiska górniczego, w którym są wykonywane prace bezpośrednio związane z wydobywaniem kopaliny lub drążeniem tego wyrobiska, w tym ścianę, a w odkrywkach również obszar związany bezpośrednio z urabianiem kopaliny, nadkładu lub skał otaczających oraz ze zwałowaniem, w tym formowaniem korpusu zwału, a także strefę przyprzodkową stanowiącą obszar bezpośrednio przyległy do przodka, ustalony w kopalni na podstawie organizacyjno-technicznych metod wykonywania robót górniczych, w której są wykonywane prace związane z odstawą urobku oraz utrzymaniem wyrobiska.
2. Okresy pracy wymienione w ust. 1 pkt 2 zalicza się w wymiarze półtorakrotnym również tym pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, którzy pracują przez co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią, w kopalniach siarki lub w kopalniach węgla brunatnego.
3. Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowo stanowiska pracy, na których zatrudnienie zalicza się zgodnie z ust. 1 i 2 w wymiarze półtorakrotnym.
4. Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, zasady ewidencjonowania przez pracodawców okresów zatrudnienia na stanowiskach, na których okresy pracy górniczej zalicza się w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury, oraz na niektórych innych stanowiskach pracy górniczej.

art. 50d ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 lutego 2012 r., I UK 295/11

   …odnosi się wyłącznie do wykonywanych zadań górnika, jeżeli spełniają one kryteria miejsca wykonywania pracy i jej charakteru określonego na mocy art. 50d ust. 1 pkt 1 (poprzednio art. 37 ust. 1 pkt 1) ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Za prace wymienione w…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 kwietnia 2011 r., I UK 360/10

   …Od wyroku Sądu Apelacyjnego ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił: 1) niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 (aktualnie art. 50d ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach, 2) niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia z dnia 23 grudnia…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 marca 2015 r., I UK 280/14

   …z dnia 23 grudnia 1994 r. Istota problemu sprowadza się do pytania, o możliwość zaliczenia tej pracy z mocy art. 37 ust. 1 pkt 1 (obecnie art. 50d ust. 1 pkt 1 ) ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa ubezpieczonego do górniczej emerytury. W myśl…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 września 2011 r., I UK 70/11

   …do 31 marca 1998 r. do pracy górniczej wykonywanej na przodku, liczonej w wymiarze póltorakrotnym. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 pkt 1 (obecnie art. 50d ust. 1 pkt 1) ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 kwietnia 2015 r., I UK 293/14

   …wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia (§ 3). Na podstawie art. 50d ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 marca 2008 r. w sprawie sposobu…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 sierpnia 2007 r., II UZP 3/07

   …Wykaz stanowisk pracy wykonywanej w przodkach uwzględnianej w rozmiarze półtorakrotnym, powinno ustalić rozporządzenie wydane na podstawie art. 50d ust. 3. Ponieważ rozporządzenie takie nie zostało wydane, obowiązuje nadal (z mocy art. 194 wskazanej ustawy) wykaz stanowisk zawarty w…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 marca 2011 r., I UK 328/10
8. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 grudnia 2014 r., I BU 5/14

   …wszystkim z tego, że uzasadnienie zarzutów naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r.…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 marca 2011 r., I UK 50/11

   …zaliczeniu w wymiarze półtorakrotnym. Sąd drugiej instancji stwierdził, że zarówno po myśli dawnego art. 37 ust. 3, jak i na podstawie obecnego art. 50d ust. 3 - minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 lutego 2010 r., I UK 241/09

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 50d (189)

Historia zmian

Zmiany od 22 października 2025 r.

1. 1 października 2026 r.: zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 26) tekst z tego dnia