Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 5

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1053 [PDF]. Stan prawny na

Brzmienie zmienione z dniem

Art. 5.

1. Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. #

2. Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działaczu opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. #

2a. Wniosek składany przez działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych zawiera imię lub imiona oraz nazwisko wnioskodawcy, datę i miejsce urodzenia, imiona rodziców, numer PESEL, adres miejsca zamieszkania lub adres korespondencyjny, numer telefonu lub adres poczty elektronicznej. #

2b. Wniosek składany przez członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, oprócz danych, o których mowa w ust. 2a, zawiera datę zgonu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, imię lub imiona wnioskodawcy, nazwisko rodowe, datę i miejsce jego urodzenia, imiona rodziców, numer PESEL, o ile był nadany, oraz stopień pokrewieństwa lub powinowactwa łączący wnioskodawcę z działaczem opozycji antykomunistycznej lub osobą represjonowaną z powodów politycznych. #

3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się: #

1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz #

2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności. #

3a. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, złożonego przez działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych, dołącza się również aktualną fotografię wnioskodawcy. #

4. Okresy represji z powodów politycznych, o których mowa w art. 3 pkt 1, 2 i 3 lit. c i f, zalicza się do okresów działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o których mowa w art. 2 ust. 1. #

5. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może zwrócić się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3, oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów. #

6. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może zwrócić się do właściwej wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych o zaopiniowanie wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. #

7. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w ust. 3 pkt 2, niepóźniej niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o jej wydanie. #

8. W przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) przepisu art. 146 § 1 tej ustawy nie stosuje się. #

Pokaż w całym akcie

Orzecznictwo

  1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1452/20

    …statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 3 ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów…

  2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 820/18
  3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 3835/18

    …605/18). W istocie przyjąć wypadnie, że skarżącemu kasacyjnie chodzi o zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa. B. Wedle art. 5 ust. 1 Udoa status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1703/17

    …operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Akceptując interpretację Sądu Wojewódzkiego trzeba wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. – status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych…

  5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 4841/21

    …różańcowym we [...]. Podejmując czynności wyjaśniające organ na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 319) - dalej: "ustawa o działaczach…

  6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1831/19
  7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 2129/21
  8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 4130/21

    …działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 5 ust 1 w zw. z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów…

  9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 671/19

    …kasacyjne naruszenia tak przepisów prawa materialnego, jak i procesowego ocenić należy łącznie, jako integralnie związane ze sobą. B. Wedle art. 5 ust. 1 Udoa status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji…

  10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1/17

    …potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jako podstawę decyzji wskazał art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 5 (205)

Historia zmian

Zmiany od 19 czerwca 2024 r.

  1. : zmiana brzmienia tekst z tego dnia