Art. 10

Brzmienie zmienione z dniem 21 lipca 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 10 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
Art. 10.
1. Osobom uprawnionym, znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz w związku z zaistnieniem zdarzeń losowych, może być przyznana pomoc pieniężna – jednorazowa lub okresowa.
2. Pomoc pieniężna jednorazowa może być przyznana w szczególności na:
1) pokrycie – w części lub całości – kosztów zakupu wyrobów medycznych;
2) dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych do rodzaju niepełnosprawności.
3. Pomoc pieniężna okresowa może być przyznana w szczególności na:
1) zaspokojenie potrzeb bytowych i ochronę zdrowia w przypadku długotrwałej choroby powodującej wzrost kosztów utrzymania, zakupu leków, środków opatrunkowych oraz dojazdów do zakładów leczniczych na zabiegi medyczne i rehabilitacyjne;
2) opłacenie pomocy pielęgnacyjnej niezbędnej z uwagi na wiek oraz stan zdrowia.
4. Pomoc pieniężna jednorazowa może być przyznana, jeżeli:
1) dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 290 % najniższej emerytury;
2) dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 220 % najniższej emerytury;
3) dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 350 % najniższej emerytury, w przypadku gdy wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
5. Pomoc pieniężna okresowa może być przyznana, jeżeli:
1) dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 220 % najniższej emerytury;
2) dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 150 % najniższej emerytury.
6. Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana do wysokości 150 % najniższej emerytury, przy czym pomoc przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu wyrobów medycznych jest przyznawana do wysokości 350 % najniższej emerytury, a na dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych do rodzaju niepełnosprawności jest przyznawana do wysokości 450 % najniższej emerytury.
7. Pomoc pieniężna okresowa jest przyznawana do wysokości 100 % najniższej emerytury miesięcznie.
8. Pomoc pieniężna okresowa jest przyznawana na okres do 6 miesięcy i nieczęściej niż raz na 12 miesięcy.
9. Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana nieczęściej niż 2 razy w roku kalendarzowym.
10. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może przyznać pomoc pieniężną na innych warunkach niż określone w ust. 4–7 i ust. 9.

art. 10 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1053)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 kwietnia 2018 r., II OSK 954/17

   …pomoc pieniężna jest przyznawana w formie pomocy jednorazowej (a jednocześnie przepis określa warunki przyznania tej pomocy). Natomiast art. 10 ust. 6 ustanawia zasadę, że pomoc pieniężną przyznaje się nie częściej niż raz na 12 miesięcy. Wyjątek od zasad określonych w art. 10 ust. 3 – 6…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 kwietnia 2023 r., III OSK 2097/21

   …pomoc pieniężna jest przyznawana w formie pomocy jednorazowej, (a jednocześnie przepis określa warunki przyznania tej pomocy). Natomiast art. 10 ust. 6 ustanawia zasadę, że pomoc pieniężną przyznaje się nie częściej niż raz na 12 miesięcy. Wyjątek od zasad określonych w art. 10 ust. 3-6…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 kwietnia 2023 r., III OSK 2078/21

   …pomoc pieniężna jest przyznawana w formie pomocy jednorazowej, (a jednocześnie przepis określa warunki przyznania tej pomocy). Natomiast art. 10 ust. 6 ustanawia zasadę, że pomoc pieniężną przyznaje się nie częściej niż raz na 12 miesięcy. Wyjątek od zasad określonych w art. 10 ust. 3-6…

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 3 czerwca 2020 r., II SA/Sz 1131/19

   …1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a.") w związku z art. 8 i art. 10 ust. 1, 3, 5, 7 - 8 ustawy o działaczach opozycji odmówił przyznania Skarżącemu okresowej pomocy pieniężnej. W uzasadnieniu Organ wskazał, że…

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 16 stycznia 2019 r., II SA/Sz 1027/18

   …rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją nr [...] potwierdzono stronie status działacza opozycji antykomunistycznej wobec czego, na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 2 oraz z art. 10 ust. 6a ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, może…

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok z 10 października 2018 r., II SA/Ke 546/18

   …z trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Jego wniosek z dnia 2 lutego 2018 r. wymagał więc oceny prawnej w pierwszej kolejności w oparciu o art. 10 ust. 5 pkt 2 i ust. 6a ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że przesłanki określone w tych przepisach ustawy nie są przez wnioskodawcę spełnione,…

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z 18 maja 2023 r., II SA/Lu 32/23

   …L. uzyskał pomoc pieniężną jednorazową w ostatecznej wysokości 6022,98 zł. Podstawą prawną wydania przedmiotowych orzeczeń był przede wszystkim art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 4 pkt 3, ust. 6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 14 kwietnia 2023 r., IV SA/Wa 64/23
9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 22 kwietnia 2021 r., II SA/Sz 926/20

   …z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 - dalej w skrócie "K.p.a.") w związku z art. 8 i art. 10 ust. 1, 3, 5, 7 - 8 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych…

10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 13 lutego 2020 r., IV SA/Wa 1798/19

    …w związku z zaistnieniem zdarzeń losowych, może być przyznana pomoc pieniężna - jednorazowa lub okresowa (art. 10 ust. 1 ww. ustawy). Zgodnie z art. 10 ust. 3 cyt. ustawy pomoc pieniężna okresowa może być przyznana w szczególności na: 1) zaspokojenie potrzeb bytowych i ochronę zdrowia w przypadku…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 10 (18)

Historia zmian

Zmiany od 19 czerwca 2024 r.

1. 21 lipca 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia