Art. 131
Tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 334 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2024 r. poz. 1907 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 526 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 820 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1178 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1609 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1172 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 370 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: ustawa z dnia (Dz. U. z 2026 r. poz. 26), która w zakresie zmian tego aktu wejdzie w życie z dniem ; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1123.
Art. 131.
§ 1. W przypadkach przewidzianych w art. 75 § 2 pkt 3 lub w sprawie zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych, lub uchylenia zarządzenia o przerwie w wykonywaniu czynności, o której mowa w art. 130 § 1, po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego oraz w przypadku, o którym mowa w art. 37 § 5, sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę. Wysłuchuje także sędziego, jeżeli stawił się na posiedzenie, a w przypadku, o którym mowa w art. 37 § 5 – także prezesa właściwego sądu. #
§ 2. Na uchwałę odmawiającą uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 75 § 2 pkt 3, przysługuje zażalenie Krajowej Radzie Sądownictwa oraz kolegium sądu, które złożyło wniosek. #
§ 3. Na uchwałę odmawiającą uwzględnienia zastrzeżenia, o którym mowa w art. 37 § 5, sędziemu przysługuje zażalenie. #
§ 4. Na uchwałę o zawieszeniu w czynnościach służbowych sędziemu przysługuje zażalenie, a rzecznikowi dyscyplinarnemu – także na uchwałę o uchyleniu zarządzenia o przerwie w wykonywaniu czynności, o której mowa w art. 130 § 2; zażalenie nie wstrzymuje wykonania uchwały. #
§ 5. Zażalenie rozpoznaje sąd dyscyplinarny drugiej instancji. #
Art. 131 Prawa o ustroju sądów powszechnych Art. 131. § 1. W przypadkach przewidzianych w art. 75 § 2 pkt 3 lub w sprawie zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych, lub uchylenia zarządzenia o przerwie w wykonywaniu czynności, o której mowa w art. 130 § 1, po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego oraz w przypadku, o którym mowa w art. 37 § 5, sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę. Wysłuchuje także sędziego, jeżeli stawił się na posiedzenie, a w przypadku, o którym mowa w art. 37 § 5 – także prezesa właściwego sądu. § 2. Na uchwałę odmawiającą uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 75 § 2 pkt 3, przysługuje zażalenie Krajowej Radzie Sądownictwa oraz kolegium sądu, które złożyło wniosek. § 3. Na uchwałę odmawiającą uwzględnienia zastrzeżenia, o którym mowa w art. 37 § 5, sędziemu przysługuje zażalenie. § 4. Na uchwałę o zawieszeniu w czynnościach służbowych sędziemu przysługuje zażalenie, a rzecznikowi dyscyplinarnemu – także na uchwałę o uchyleniu zarządzenia o przerwie w wykonywaniu czynności, o której mowa w art. 130 § 2; zażalenie nie wstrzymuje wykonania uchwały. § 5. Zażalenie rozpoznaje sąd dyscyplinarny drugiej instancji.
art. 131 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)
art. 131 u.s.p.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 81/03
…się bezzasadne i jako takie nie mogły być uwzględnione. Chybiony okazał się zawarty w zażaleniu obrońcy obwinionego zarzut naruszenia art.131 § 1 u.s.p., uzasadniony naruszeniem przez Sąd obowiązku wy-słuchania obwinionego sędziego. Z protokółu rozprawy przed Sądem Apelacyjnym – Sądem…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 22/09
…stażu sędziowskiego, na tym etapie postępowania nie jest w stanie efektywnie bronić się sam. Ponadto, o tym, że posiedzenie w trybie art. 131 § 1 u.s.p. musi się odbyć, sędziemu było wiadomo już dnia 23 grudnia 2008 r., to jest po zarządzeniu przez prezesa przerwy w czynnościach służbowych.…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 8/04
…w sprawie, a tym bardziej o jego wyniku. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na podstawie art. 131 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych orzekł jak w sentencji.
- Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 32/02
…przerwy w czynnościach służbowych sędziego oraz zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych przez sąd dyscyplinarny, określone w art. 131 § 1 u.s.p., stanowią dwa odrębne rozstrzygnięcia przewidziane w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , SNO 58/10
…– sędziego Sądu Rejonowego za winnego zarzucanego mu przewinienia i za to na podstawie art. 109 § 1 pkt. 4, art. 75 § 2 pkt 4 w zw. z art. 131 § 1 u.s.p., wymierzył mu karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe w okręgu Sądu Okręgowego w (…). Odwołanie od tego wyroku, na…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 17/08
…w trybie określonym w art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. Powyższa uchwała Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego zaskarżona została na podstawie art. 131 § 2 u.s.p. przez Kolegium Sądu Okręgowego. W zażaleniu podniesiono zarzut obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, w…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 30/02
- Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 8/12
…zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych lub uchylenia zarządzenia o przerwie uregulowane zostało w art. 130 § 3 zd. 2 u.s.p. oraz w art. 131 § 1 zd. 2 u.s.p. W takich sytuacjach procesowych – według pierwszego przepisu – „sąd dyscyplinarny zawiadamia sędziego o posiedzeniu, jeżeli uzna…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 16/08
…Na wstępie jednak zwrócić należy uwagę na niewłaściwe określenie czynności procesowej przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny. Zgodnie z art. 131 § 1 u.s.p., m. in. w sprawie zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę [por. J. Gudowski (red.): Komentarz do…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , SNO 43/06
…sędziego w czynnościach służbowych były zaskarżalne, to wyraźnie wyartykułowałby takie uprawnienie. Nie uczynił tego jednak. Treść art. 131 u.s.p. wskazuje na jakie uchwały podejmowane w toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i jakim podmiotom…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 131 (24)
Historia zmian
Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.