Art. 81a
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 524 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 605 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 646 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 1161 [PDF]. Stan prawny na
Art. 81a.
1. Organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo wstępu: #
1) do obiektu budowlanego; #
2) na teren: #
a) budowy, #
b) zakładu pracy. #
c) (uchylona) #
2. Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym – w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. #
3. W przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. #
4. Czynności kontrolne dotyczące obiektów budowlanych, które są w zarządzie państw obcych albo są użytkowane przez przedstawicieli dyplomatycznych i konsularnych tych państw lub przez inne osoby zrównane z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, mogą być wykonywane za zgodą tych przedstawicieli lub osób. #
Art. 81a Prawa budowlanego Art. 81a. 1. Organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo wstępu: 1) do obiektu budowlanego; 2) na teren: a) budowy, b) zakładu pracy. c) (uchylona) 2. Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym – w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. 3. W przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. 4. Czynności kontrolne dotyczące obiektów budowlanych, które są w zarządzie państw obcych albo są użytkowane przez przedstawicieli dyplomatycznych i konsularnych tych państw lub przez inne osoby zrównane z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, mogą być wykonywane za zgodą tych przedstawicieli lub osób.
art. 81a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605, 646 i 1161)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 2515/12
…przyznano prawo do dokonywania czynności kontrolnych przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami Prawa budowlanego oraz z art. 81a ust. 1 Prawa budowlanego, w którym organom nadzoru budowlanego przyznano prawo wstępu do obiektów budowlanych oraz na teren budowy lub zakładu pracy. Z kolei…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1939/09
…na terenie obiektów budowlanych, na terenie budowy oraz na terenie zakładów pracy. Niewątpliwie przytoczony powyżej przepis art. 81a ust. 4 Prawa budowlanego, regulujący dokonywanie czynności kontrolnych, stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 3057/19
…NSA z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt II OSK 269/21 oraz orzecznictwo tam powołane). Przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 81a Prawa budowlanego nie stanowi czynności z zakresu postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. Natomiast sytuacja, w której protokół…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 82/19
…1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. – z art. 81a ust. 2 i 3 p.b., zarzut ten zostanie rozpoznany wraz z zarzutem naruszenia prawa materialnego – art. 81a ust. 1 i 2 w zw. z art. 81 ust. 4 p.b. Zdaniem skarżącej kasacyjnie w rozpoznawanej sprawie naruszono art. 81a ust. 2 i 3 p.b. w zw. z art. 81…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 2131/14
…interesu skarżącej. Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. oraz zarzutu naruszenia art. 81 ust. 4 oraz art. 81a ust. 1 Prawa budowlanego, sprowadzających się do przyznania statusu strony osobom nieuprawnionym, zaznaczyć należy, że w przedmiotowej sprawie złożono dwa…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 458/10
…nadzoru był uprawniony do wykonywania czynności kontrolnych bez konieczności uprzedzania inwestora (właściciela). Przytoczony przepis art. 81a Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów kpa, w związku z czym do czynności kontrolnych nie mają zastosowania ogólne zasady…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1100/15
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 2609/12
…budowlanym mamy do czynienia. W związku z tym organ nadzoru budowlanego w ramach posiadanych uprawnień kontrolnych wynikających z art. 81a Prawa budowlanego miał prawo ustalić w jaki aktualnie sposób użytkowany jest obiekt budowlany i z jaką kategorią obiektu budowlanego wiąże się wykonywana…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 2135/15
…podobnie jak żaden inny dowód, nie został włączony w poczet dowodów przeprowadzonych w ramach postępowania dowodowego, b. art. 81 ust. 4 w zw. z art. 81a ust. 2 w zw. z art. 9 K.p.a., poprzez uznanie prawidłowości dokonywania ustaleń faktycznych na podstawie czynności kontrolnych, których…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II OSK 471/16
…okoliczności niezależnych od organu, które miały w niniejszej sprawie wpływ na termin załatwienia sprawy. 5) art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 81a ust. 1 - 4 oraz art. 81c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409), poprzez niewłaściwą…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 81a (128)
Historia zmian
Bez zmian od 29 maja 2026 r.