Art. 81

Pokaż w całym akcie

Art. 81 Prawa budowlanego
Art. 81.
1. Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy:
1) nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności:
a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska,
b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych,
c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej,
d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
e) stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10;
2) wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą;
2a) współpraca z Prezesem Krajowego Zasobu Nieruchomości w realizacji zadań określonych w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości;
2b) nadzór nad użytkowaniem elektrowni wiatrowych w zakresie oceny stanu technicznego tych elektrowni.
3) (uchylony)
2. Przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b, c i e nie stosuje się do budownictwa doświadczalnego, wykonywanego na zamkniętych terenach badawczych.
3. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy nadzoru budowlanego kontrolują:
1) posiadanie przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie uprawnień do pełnienia tych funkcji;
2) spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 12 ust. 7, w przypadku osób wykonujących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie.
3a. W stosunku do osób lub uprawnień budowlanych wpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane kontroli, o której mowa w ust. 3, dokonuje się na podstawie danych zawartych w systemie e-CRUB.
3b. W przypadku awarii lub przerwy w działaniu systemu e-CRUB uniemożliwiającej przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 3, organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz organy nadzoru budowlanego mogą żądać od osób wykonujących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie przedłożenia kopii uprawnień budowlanych lub kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
4. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.

art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605, 646 i 1161)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14 marca 2013 r., II OSK 2806/12

   …sytuacji powyższy przepis powinien być stosowany. Drugi z zarzutów dotyczący naruszenia prawa materialnego wskazuje na naruszenie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie. Problem dotyczący tegoż zarzutu związany jest z działaniem…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 lutego 2018 r., II OSK 1824/17
3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 stycznia 2017 r., II OSK 1100/15

   …Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. L. i J. K. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.b. do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 lipca 2020 r., II OSK 874/20

   …o sprzeciwie. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, że doszło, w związku z czynnościami kontrolnymi przeprowadzonymi na podstawie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, do naruszenia art. 79 § 1 K.p.a. Innym zagadnieniem jest zapewnienie stronie niebiorącej udziału w czynnościach kontrolnych…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 listopada 2021 r., II OSK 3476/18

   …architektoniczno-budowlany, nie miał uzasadnionych podstaw do uznania, że projekt budowlany jest wadliwy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.b. "poprzez przyjęcie, że w zakres obowiązków Organu nie wchodziło zbadanie zgodności projektu budowlanego z przepisami, w…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 lutego 2022 r., II OSK 654/21

   …że przepisy Prawa budowlanego przewidują możliwość przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego czynności kontrolnych. W art. 81 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi się, że jednym z obowiązków organów nadzoru budowlanego jest "wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 maja 2011 r., II OSK 911/10

   …przepisom Prawa budowlanego, w tym także podlega kontroli, którą organy nadzoru budowlanego prowadzą w zakresie określonym w art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 5 października 2023 r., II OSK 143/23

   …są zgodne ze stanem rzeczywistym (por. wyrok NSA z 16 lipca 2020 r., II OSK 874/20). Wynika z tego, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 81 ust. 4 w zw. z art. 81a ust. 2 P.b. przyjmując, że obecność inwestora przy czynnościach kontrolnych przeprowadzonych przez przedstawicieli organu…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 5 września 2024 r., II OSK 2180/22

   …nadzorczych jako mogącego stanowić podstawę podjętego przez organy rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga natomiast, że zgodnie z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 maja 2024 r., II OSK 1283/22

    …w dniu 19 września 2020 r. Kontrola w dniu 8 września 2020 r. została przeprowadzona przez organ nadzoru budowlanego podstawie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego. Przeprowadzenie przez organ nadzoru budowlanego czynności kontrolnych w dniu 8 września 2020 r. nie oznaczało jeszcze wszczęcia…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 81 (552)

Historia zmian

Bez zmian od 29 maja 2026 r.