Art. 16

Pokaż w całym akcie

Art. 16 Kodeksu wykroczeń
Art. 16.
§ 1. Nie popełnia wykroczenia, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcone nie przedstawia wartości oczywiście większej niż dobro ratowane.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy sprawca poświęca dobro, które ma szczególny obowiązek chronić nawet z narażeniem się na niebezpieczeństwa osobiste.

art. 16 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2025 r. poz. 734, 1676, 1814, 1818 i 1872)

art. 16 k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 kwietnia 2013 r., II CSK 471/12
2. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 września 1996 r., III ARN 47/96

   …uzyskanych przychodów w zasadzie wszelkich wydatków poniesionych w celu osiągnięcia określonych przychodów, z wyjątkiem wydatków wymienionych w art. 16 ust. 1. Kwoty nie objęte tym przepisem, a poniesione w celu uzyskania przychodów, są więc na podstawie argumentacji a contrario kosztami ich…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 maja 2013 r., V CSK 290/12
4. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 listopada 2008 r., V CSK 279/08
5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 października 2008 r., IV CSK 115/08
6. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 lipca 2023 r., IV KK 176/23

   …za wykroczenie, także z uwagi na potrzebę rozważenia zastosowania w sprawie kontratypu stanu wyższej konieczności, o którym mowa w art. 16 § 1 k.w., a nade wszystko ustalenie, czy w ogóle zarzucane ww. osobom zachowania cechują się szkodliwością społeczna w jakimkolwiek stopniu (art. 1 §…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 maja 2013 r., V CSK 291/12
8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 maja 2013 r., V CSK 296/12
9. Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim, wyrok z 10 stycznia 2018 r., VII W 418/17

   …Sądowi dokonania analizy zachowań obwinionych pod kątem oceny ich zachowań, co do ewentualnego działania w ramach przewidzianych normą art. 16 k.w., a więc rozważenia czy istotnie podejmowane przez każdego z nich z osobna zachowania realizowały znamię działania w stanie wyższej…

10. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 26 czerwca 2025 r., VI Ka 147/25

    …aprobuje jego rozważania i również nie dostrzega w zachowaniu obwinionego wypełnienia znamion stanu wyższej konieczności, o którym mowa w art. 16 kw. Nie ulega wątpliwości, że obwiniony ówczesnym czasie zmagał się z problemami zdrowotnymi. Niemniej jednak z analizy akt sprawy wynika, iż w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 16 (33)

Historia zmian

Bez zmian od 3 marca 2026 r.