Art. 1

Pokaż w całym akcie

Art. 1 Kodeksu wykroczeń
Art. 1.
§ 1. Odpowiedzialności za wykroczenie podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5000 złotych lub nagany.
§ 2. Nie popełnia wykroczenia sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu.

art. 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2025 r. poz. 734, 1676, 1814, 1818 i 1872)

art. 1 k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 czerwca 2005 r., V KK 41/05

   …obejmują różne dziedziny prawa represyjnego, w tym i prawo wykroczeń. Jest to tym bardziej niewątpliwe, gdy uwzględni się fakt recypowania w art. 1 k.w. wyrażonych w art. 42 Konstytucji RP wspomnianych zasad. Tenże przepis stanowi, że za wykroczenie nie może być uznany czyn jeżeli został…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 lutego 2006 r., I KZP 52/05

   …Kodeks karny są bez wątpienia karami (art. 32 pkt 1 k.k.), zauważyć należy, że zagrożenie karą grzywny do 100 000 zł w zestawieniu z art. 1 § 1 k.w. może sugerować, iż czyny opisane w art. 34 omawianej ustawy są występkami. Rzecz jednak w tym, że w art. 36 tejże ustawy zapisano, iż…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 sierpnia 2023 r., IV KK 37/22

   …że rzeczywistą intencją obrońcy było postawienie wyrokowi Sądu I instancji zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 141 k.w. w zw. z art. 1 § 1 k.w. Świadczą o tym - i to jednoznacznie - zawarte w tym zarzucie apelacji stwierdzenia: "...i w związku z tym wadliwe przyjęcie, iż w tych…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 marca 2021 r., II KK 64/21

   …jednak – w świetle powyżej przedstawionych zapatrywań – zachowanie zarzucone obwinionemu nie mogło stanowić czynu zabronionego w rozumieniu art. 1 § 1 k.w., to uznać należy, że nie mógł mieć do tego czynu zastosowania art. 2 k.w., zarówno w formule określonej w § 1, jak i § 2. Ocena zachowania na…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 października 2013 r., III KK 229/13

   …okoliczności popełnienia czynu w zakresie uprzedniej karalności obwinionego, co doprowadziło do obrazy przepisów prawa materialnego, to jest art. 1 § 1 k.w. w zw. z art. 94 k.w., polegającej na niezasadnym uznaniu, iż zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona wykroczenia stypizowanego w tym…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 października 2009 r., I PK 95/09

   …popełnienie wykroczenia nie jest 6 uzasadnione. Odpowiedzialność za wykroczenia nie jest odpowiedzialnością karną, lecz porządkową. Z treści art. 1 k.w. można wywieść ogólną definicję wykroczenia, jako czynu społecznie szkodliwego. Wykroczenia stanowią drobne czyny karalne, oddzielone od…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 marca 2021 r., II KK 97/21

   …jednak stanowczo podnieść, że skoro – jak wyżej wykazano – czyn zarzucony obwinionemu nie mógł stanowić czynu zabronionego w rozumieniu art. 1 § 1 k.w., to nie mógł mieć do tego czynu zastosowania art. 2 k.w., zarówno w formule określonej w § 1 jak i 2. Ocena zachowania na płaszczyźnie art. 2…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 kwietnia 2014 r., I KZP 6/14

   …do kategorii wykroczeń, albowiem czyn taki, chociaż nie stanowi już przestępstwa, to jednak jest nadal zabroniony pod groźbą kary – art. 1 § 1 k.w. (zob. postanowienie SN z 24 sierpnia 1999 r., II KKN 150/99, Prok. i Pr. –wkł. 2000, z. 2, poz. 1; odmiennie - zob. J. Majewski, Wpływ…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 marca 2015 r., IV KK 382/14

   …i amunicją. Takie, szerokie rozumienie zakresu znaczeniowego przepisu art. 52 ust. 2 pkt 7 ustawy, nie narusza zasad 7 wynikających z treści art. 1 § 1 k.w. w zw. z art. 48 k.w., w tym zasady określoności wykroczenia, lecz wynika z wnioskowania opartego przede wszystkim na wskazanej dyrektywie…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 marca 2021 r., II KK 40/21

    …podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary - art. 1 § 1 k.w. Wyżej wskazano dlaczego to rozporządzenie nie może być uznane za przepisy porządkowe, o jakich mowa w dyspozycji art. 54 k.w. (wykraczało…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 1 (79)

Historia zmian

Bez zmian od 3 marca 2026 r.