Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 183

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1245 [PDF]. Stan prawny na

Brzmienie zmienione z dniem

Art. 183.

§ 1. Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze: #

1) 20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka, #

2) 31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci, #

3) 33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci, #

4) 35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci, #

5) 37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci #

niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, niedłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

§ 11. Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze: #

1) 20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka, #

2) 31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci, #

3) 33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci, #

4) 35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci, #

5) 37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci #

niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.

§ 2. Do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3, art. 47, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 180 § 4–17, art. 1801 § 2 i art. 181 stosuje się odpowiednio. #

§ 3. Pracownik, o którym mowa w § 1, który przyjął dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, oraz pracownik, o którym mowa w § 11, który przyjął dziecko w wieku do 14 roku życia ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. #

§ 31. Pracownik, o którym mowa w § 1 albo § 11, ma prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego na zasadach określonych w art. 1802, jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po przyjęciu dziecka na wychowanie. #

§ 4. Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do: #

1) 41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1; #

2) 43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5; #

3) 38 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3. #

§ 41. Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do: #

1) 41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 11 pkt 1, #

2) 43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 11 pkt 2–5 #

niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.

§ 42. Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, mają prawo do 38 tygodni urlopu rodzicielskiego. #

§ 43. Pracownicy, o których mowa w § 4, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do: #

1) 65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1; #

2) 67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5; #

3) 62 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3. #

§ 44. Pracownicy, o których mowa w § 41, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do: #

1) 65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 11 pkt 1, #

2) 67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 11 pkt 2–5 #

niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.

§ 45. Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do 62 tygodni urlopu rodzicielskiego. #

§ 46. Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo niewięcej niż w 5 częściach. #

§ 5. Do urlopu rodzicielskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 1821a § 3–7 i art. 1821c–1821g. #

§ 6. Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika w terminie 7 dni od dnia przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Urlop rozpoczyna się w terminie określonym we wniosku pracownika, jednak niepóźniej niż 21 dni od dnia odpowiednio przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika. #

§ 7. Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 11 obniżonym o wykorzystany urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza. #

§ 8. Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu rodzicielskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu rodzicielskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 41 albo 42 albo § 44 albo 45, obniżonym o wykorzystany urlop rodzicielski w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 4/12

    …niejawnym, a nie na rozprawie, o co wnioskowała skarżąca, albowiem w sprawie zachodziła przede wszystkim potrzeba dokonania wykładni art. 183 § 1 k.p. (art. 39811 § 1 k.p.c.). Ustawodawca w art. 183 § 1 k.p. przyznał prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego pracownikowi, który…

  2. Sąd Najwyższy, postanowienie z , III PZ 2/16

    …ze stanowiska operatora wózka widłowego na stanowisko magazyniera. Ustalenia te nie pozostają w związku z przesłankami zastosowania art. 183 k.p. Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu Okręgowego w P., zgodnie z którym rozpoznanie istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji wymaga…

  3. Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 72/17

    …urlopu rodzicielskiego (art. 182¹g k.p.), urlopu ojcowskiego (art. 182³ § 3 k.p.) i urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (art. 183 § 2 k.p.). Te przypadki indywidulanej regulacji przemawiają za wnioskiem, że art. 45 § 3 k.p. obejmuje tylko określone sytuacje pracowników wyraźnie…

  4. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UK 52/14

    …edukacją i procesem wychowawczym, a zatem w istocie przejęcie odpowiedzialności za proces wychowawczy. Analizując to pojęcie użyte w art. 183 § 1 k.p., przewidującym prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego dla pracownika, który przyjął dziecko na wychowanie i złożył wniosek o…

  5. Sąd Najwyższy, wyrok z , II CSK 48/05

    …rozważanego prawa, które w rozumieniu przepisów art. 771 i nast. k.p. jest prawem do „innego świadczenia związanego z pracą”. Zgodnie zaś z art. 183 § 2 k.p. wynagrodzenie za pracę obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z…

  6. Sąd Najwyższy, wyrok z , II PK 175/17

    …z korzystaniem z urlopu macierzyńskiego (art. 45 § 3, art. 47, 50 § 5, art. 57 § 2, art. 177 k.p.). Podobnej ochronie podlega w myśl art. 183 § 4 k.p. pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie…

  7. Sąd Najwyższy, postanowienie z , I PZ 109/03

    …Nr 1 poz. 2, ze zm.) w związku z art. 32 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w korespondencji z art. 8 k.p., 112 k.p., art. 13 k.p., art. 183 k.p. oraz art. 78 §1 k.p., polegające na przyjęciu przez Sąd drugiej instancji stanowiska, że pracownicom, na rzecz których wytoczono powództwo,…

  8. Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 214/11

    …orzeczenie w sposób oczywisty narusza prawo w szczególności art. 32 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 30 § 3 k.p. oraz w związku z art. 183 k.p. gwarantujące pracownikowi prawo do uzyskania oświadczenia pracodawcy w formie pisemnej oraz prawa do stabilności przedkładanych mu dokumentów,…

  9. Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 156/06

    …i społeczno- gospodarczego przeznaczenia prawa do odprawy (w art. 8 k.p.) oraz czy nie stanowią przejawu pośredniej dyskryminacji (art. 183 § 4 k.p.). Problem ten ma istotne znaczenie, gdyż zawarte w Pakiecie i Zakładowym Układzie Zbiorowym Pracy „O.” S.A. zapisy nie zawierają…

  10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1499/18

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 183 (185)

Historia zmian

Zmiany od 27 stycznia 2026 r.

  1. : zmiana brzmienia tekst z tego dnia