Art. 95

Pokaż w całym akcie

Art. 95 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia
Art. 95.
§ 1. Postępowanie mandatowe prowadzi Policja, a inne organy, gdy przepis szczególny tak stanowi.
§ 2. (uchylony)
§ 3. W sprawach określonych w art. 17 § 2 postępowanie mandatowe prowadzi inspektor pracy. Inspektor pracy może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego także po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, jeżeli uzna, że kara ta będzie wystarczająca.
§ 4. Jeżeli uprawnienie dla funkcjonariuszy określonego organu do nakładania grzywien wynika z innej ustawy, a ustawa ta nie określa wykroczeń, do których stosuje się postępowanie mandatowe, zakres wykroczeń, za które można nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego, określi, w drodze rozporządzenia, właściwy minister, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, mając na względzie konieczność zapewnienia szybkiej reakcji na fakt popełnienia wykroczenia, a także potrzebę należytej ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia ze strony sprawców wykroczeń. Rozporządzenie to określa jednocześnie warunki i sposób wydawania upoważnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.
§ 5. Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, złożony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, może nadać, w drodze rozporządzenia, uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego funkcjonariuszom innych organów, określając jednocześnie wykaz wykroczeń, za które funkcjonariusze ci uprawnieni są do nakładania grzywien, oraz zasady i sposób wydawania upoważnień do nakładania grzywien, mając na względzie zakres ustawowych uprawnień takich organów, potrzebę szybkiej reakcji na fakt popełnienia wykroczenia oraz potrzebę ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia ze strony sprawców wykroczeń.
§ 6. W celu ujednolicenia sposobu reakcji organów uprawnionych do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za określone wykroczenia Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, złożony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, określi, w drodze rozporządzenia, zróżnicowaną wysokość mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, uwzględniając rodzaj naruszonego lub zagrożonego dobra oraz stopień szkodliwości poszczególnych czynów.

art. 95 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2026 r. poz. 1336)

art. 95 k.p.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 30 września 2014 r., I KZP 16/14

   …Chociaż prokurator Prokuratury Generalnej podniósł, że w tym zakresie omawiane rozporządzenie wykracza poza upoważnienie ustawowe z art. 95 § 4 k.p.w., jednak przedstawione wcześniej względy każą krytycznie odnieść się do tego poglądu. Na zakończenie warto zaznaczyć, że wyrażony w uchwale…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 kwietnia 2014 r., V KK 378/13

   …w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, wydane na podstawie art. 95 § 4 k.p.w. (Dz. U. z 2003 r. Nr 208, poz.2026 ze zmianami, w tym ze wskazaną wyżej – Dz. U. z 2011 r. Nr 36, poz. 190). Od dnia 1 marca 2011 r.…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 marca 2003 r., I KZP 3/03

   …postępowania w sprawach o wykroczenia. W szczególności zwrócić należy uwagę na przepisy rozdziału 17, regulujące postępowanie mandatowe. W art. 95 § 1 k.p.w. stwierdzono, że „Postępowanie mandatowe prowadzi Policja (...)”, ale już w następnym paragrafie tego artykułu wskazano, że uprawnionymi do…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 czerwca 2015 r., II GSK 1022/14
5. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, wyrok z 25 marca 2013 r., VI W 269/12

   …w ogóle odstąpił w tej materii od zasad wymiennych w art. 17 § 3 kpw, dopatrując się źródła takiego uprawnienia wyłącznie w art. 99 kpw w zw. z art. 95 § 4 kpw, a w konsekwencji w normatywach przydających kompetencje do nakładania grzywny w drodze mandatów określonym podmiotom. Bowiem w razie…

6. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 12 sierpnia 2014 r., VI Ka 465/14

   …w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, wydane na podstawie art. 95 § 4 k.p.w. (Dz. U. z 2003 r. Nr 208, poz. 2026 z późn. zm., w tym ze wskazaną wyżej - Dz. U. z 2011 r. Nr 36, poz. 190), od dnia 1 marca 2011 r.…

7. Sąd Rejonowy w Giżycku, wyrok z 16 kwietnia 2014 r., II W 149/14

   …w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, wydane na podstawie art. 95 § 4 k.p.w. (Dz. U. z 2003 r. Nr 208, poz.2026 ze zmianami, w tym ze wskazaną wyżej – Dz. U. z 2011 r. Nr 36, poz. 190). Od dnia 1 marca 2011 r.…

8. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, wyrok z 29 maja 2023 r., VI Ka 232/23

   …kk. Jak zostało wyżej wskazane, przedstawiali oni do realizacji mandaty karne, jakie nie zostały zaopatrzone podpisami osób ukaranych. Zgodnie z art. 95 § 1 kpw postępowanie mandatowe prowadzi Policja, zaś art. 96 § 3 kpw ceduje na Prezesa Rady Ministrów określenie wzory formularzy mandatu…

9. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 27 listopada 2018 r., VI Ka 977/18

   …stwierdzenia popełnienia w związku z tym wykroczenia (zob. art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych w zw. z art. 95 § 1 kpw oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży…

10. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, wyrok z 18 maja 2017 r., VIII K 56/17

    …i porządku publicznego. Funkcjonariusze Policji podjęli wobec niego interwencję i stosowali postępowanie mandatowe zgodnie z treścią art. 95, art. 97 i art. 99 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia według których funkcjonariusz Policji widzący popełnienie wykroczenia jakiego…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 95 (23)

Historia zmian

Bez zmian od 1 marca 2026 r.