Art. 114
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 490 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 421 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 638 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 760 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 882 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 901 [PDF]. Stan prawny na
Art. 114.
§ 1. Przy składaniu podpisu członek składu orzekającego ma prawo zaznaczyć na orzeczeniu swoje zdanie odrębne. Wzmianka dotycząca zdania odrębnego powinna wskazywać, w jakiej części i w jakim kierunku członek składu orzekającego kwestionuje orzeczenie. #
§ 2. Zdanie odrębne może dotyczyć również samego uzasadnienia orzeczenia; wówczas zdanie to, ze wskazaniem daty jego zgłoszenia, zaznacza się przy podpisywaniu uzasadnienia. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. #
§ 3. Uzasadnienie zdania odrębnego należy sporządzić, jeżeli sporządza się uzasadnienie orzeczenia. #
§ 4. Uzasadnienie zdania odrębnego sporządza członek składu orzekającego, który je zgłosił, w terminie przewidzianym dla sporządzenia uzasadnienia orzeczenia, a jeżeli zdanie odrębne dotyczy uzasadnienia orzeczenia – w terminie 7 dni od zgłoszenia zdania odrębnego. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia zdania odrębnego nie dotyczy ławnika. #
§ 5. Jeżeli ustawa wymaga doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem, doręcza się również uzasadnienie zdania odrębnego. Przepis art. 100 § 7 stosuje się odpowiednio. #
Art. 114 Kodeksu postępowania karnego Art. 114. § 1. Przy składaniu podpisu członek składu orzekającego ma prawo zaznaczyć na orzeczeniu swoje zdanie odrębne. Wzmianka dotycząca zdania odrębnego powinna wskazywać, w jakiej części i w jakim kierunku członek składu orzekającego kwestionuje orzeczenie. § 2. Zdanie odrębne może dotyczyć również samego uzasadnienia orzeczenia; wówczas zdanie to, ze wskazaniem daty jego zgłoszenia, zaznacza się przy podpisywaniu uzasadnienia. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. § 3. Uzasadnienie zdania odrębnego należy sporządzić, jeżeli sporządza się uzasadnienie orzeczenia. § 4. Uzasadnienie zdania odrębnego sporządza członek składu orzekającego, który je zgłosił, w terminie przewidzianym dla sporządzenia uzasadnienia orzeczenia, a jeżeli zdanie odrębne dotyczy uzasadnienia orzeczenia – w terminie 7 dni od zgłoszenia zdania odrębnego. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia zdania odrębnego nie dotyczy ławnika. § 5. Jeżeli ustawa wymaga doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem, doręcza się również uzasadnienie zdania odrębnego. Przepis art. 100 § 7 stosuje się odpowiednio.
art. 114 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)
art. 114 k.p.k.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 30/08
…z 14 czerwca 1985 r., sporządzonej 19 czerwca 1990 r., w wiążących Polskę umowach bilateralnych, czy wreszcie przepisach Kodeksu karnego, czyli art. 114 § 4 oraz Kodeksu postępowania karnego, tj. art. 611c § 1 i 2 (M. Hudzik: Europejski nakaz aresztowania 23 a nieletni sprawcy czynów zabronionych,…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II ZZP 2/22
…określonej (art. 108 § 1 k.p.k./art. 95 § 1 k.p.k. z 1969 r.). Zgodnie z art. 101 § 1 k.p.k. z 1969 r. (odpowiednik obowiązującego obecnie art. 114 k.p.k.) członek składu orzekającego podpisując orzeczenie miał prawo zaznaczyć na nim swoje zdanie odrębne. Nie ulega zatem wątpliwości, że sędzia,…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 914/07
…w skardze żądań, to jest rozważyć, czy sporządzenie przez ławników uzasadnienia wyroku na piśmie w sytuacji wskazanej przepisem art. 114 § 3 k.p.k., jest "inną czynnością" wykonywaną przez ławnika poza rozprawą, za którą może on żądać rekompensaty w myśl art. 172 § 3 ustawy Prawo o…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV KO 22/05
…stanowi w niniejszej sprawie art. 542 § 3 k.p.k., w postaci ujawnienia się uchybienia wskazanego w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 114 § 3 pkt 3 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 54 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. Wznowienie postępowanie…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II DIZ 1/21
…postępowania karnego z 1969 r. (ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. Kodeks postępowania karnego – uwaga SN) i art. 108 § 1 k.p.k. w zw. z art. 114 k.p.k. poprzez dokonanie wykładni tych przepisów contra legem i wyrażenie błędnego poglądu, jakoby owe przepisy kreowały tak w chwili wyrokowania w…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II ZIZ 23/22
…sposobu głosowania w oparciu o stwierdzony jego brak, a następnie czynienie zarzutu z faktu nieskorzystania z instytucji określonej w art. 114 k.p.k. (odpowiednio - art. 101 k.p.k. z 1969 roku) jawi się jako nieprzekonujące i nieznajdujące oparcia w przepisach prawa, a kwestia ta wydaje się…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II DIZ 11/21
…uchwały, iż wobec braku sformułowania zdania odrębnego należy przyjąć, iż orzeczenia zapadły jednomyślnie. Zdanie odrębne tak na gruncie art. 114 k.p.k., jak i art. 101 k.p.k. z 1969 roku było uprawnieniem przegłosowanego sędziego, a nie obowiązkiem przedstawienia swojego odmiennego poglądu,…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , SNO 6/10
…od dnia 24 lutego 2009 r. do dnia 19 marca 2009 r. dopuścił się przewinienia służbowego, polegającego na rażącej i oczywistej obrazie przepisów art. 114 § 1, art. 114 § 3, art. 418 § 2 § 3 k.p.k. w ten sposób, że w sprawie IV Ka 947/08 Sądu Okręgowego zgłosił zdanie odrębne nie dotyczące treści…
- Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z , II AKa 51/22
…Kierując się powyższymi względami nie mogłam podzielić wydanego w niniejszej sprawie wyroku zgłaszając zdanie odrębne na podstawie art. 114 § 1 k.p.k. SSO del. Anna Grodzicka
- Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z , II AKa 355/20
…i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Obraza przepisów prawa materialnego art. 5 k.c. i art. 41 ust. 5 Konstytucji. Obraza przepisów postępowania art. 114§2 k.p.k. w zw. z art. 109§2 k.p.w. i 115§2 k.p.w. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 114 (29)
Historia zmian
Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.