Art. 254

Pokaż w całym akcie

Art. 254 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 254.
§ 1. Badania prawdziwości dokumentu można dokonać z udziałem biegłego.
§ 1¹. Badanie prawdziwości pisma może nastąpić przez porównanie pisma na zakwestionowanym dokumencie z pismem tej samej osoby na innych dokumentach niewątpliwie prawdziwych. Sąd w razie potrzeby może wezwać osobę, od której pismo pochodzi, w celu napisania podyktowanych jej wyrazów.
§ 2. Od obowiązku złożenia próby pisma zwolniony jest ten, kto na zapytanie, czy pismo na dokumencie jest prawdziwe, mógłby jako świadek odmówić zeznania.
§ 2¹. Sąd w razie potrzeby może wezwać wystawcę dokumentu sporządzonego w postaci elektronicznej do udostępnienia informatycznego nośnika danych, na którym ten dokument został zapisany.
§ 2². Od obowiązku udostępnienia informatycznego nośnika danych zwolniony jest ten, kto na pytanie, czy dokument sporządzono na tym informatycznym nośniku danych lub czy pochodzi on od niego, mógłby jako świadek odmówić zeznań.
§ 3. Sąd może zastosować do osoby trzeciej, która nie wykonała zarządzeń sądu wydanych w myśl paragrafów poprzedzających, takie same środki przymusowe, jak wobec świadków.
§ 4. Osoba trzecia może na równi ze świadkiem żądać zwrotu wydatków koniecznych związanych ze stawiennictwem do sądu lub udostępnieniem informatycznego nośnika danych, a ponadto wynagrodzenia za utratę zarobku.

art. 254 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 254 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 lutego 2010 r., V CSK 288/09

   …dotyczących naruszenia przez zaskarżony wyrok przepisów prawa procesowego rozpatrzenia wymaga rozpatrzenia prawidłowości zastosowania art. 254 k.p.c. Ze względu na niewskazanie przez skarżących, naruszenia których przepisów (paragrafów) tego artykułu się dopatrują, wiążąc swój zarzut z art.…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 marca 1998 r., III CKN 440/97

   …przypisywanie mu takiej powinności nie znajdowałoby oparcia w obowiązujących przepisach. Bezpodstawnie zarzuca się w kasacji naruszenie art. 254 § 1 k.p.c. w zw. z art. 670 § 1 k.p.c. Przepis art. 670 § 1 k.p.c., nakładający na sąd obowiązek badania z urzędu kto jest spadkobiercą, w tym w…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 czerwca 2007 r., IV CSK 63/07
4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 stycznia 2014 r., I CZ 119/13

   …od wnioskodawcy. Decydującym jest więc, kto podpisał wniosek. Sąd może zweryfikować stanowisko skarżącego, nawet samodzielnie na podstawie art. 254 § 1 k.p.c. i wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a w tym, że nie pouczył prawidłowo zainteresowanych o przysługujących im środkach…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 czerwca 2006 r., III CZP 34/06

   …kryterium związku pomiędzy poniesionymi wydatkami a określonym zdarzeniem także w innych przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 254 § 4 oraz art. 277 k.p.c., osoba trzecia i świadek mogą żądać zwrotu wydatków koniecznych związanych ze stawiennictwem w sądzie. W myśl art. 858 §…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 września 2016 r., I OSK 1924/16

   …Nadmienić przy tym należy, że od dnia 8 września 2016 r. sąd administracyjny ma prawo, na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 245 i art. 254 § 2¹ k.p.c., w razie potrzeby wezwać wystawcę dokumentu sporządzonego w postaci elektronicznej do udostępnienia informatycznego nośnika danych,…

7. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 28 lipca 2017 r., III Ca 567/17

   …badania prawdziwości pisma obowiązek Sądu dopuszczenia dowodu z opinii biegłego nie ma charakteru kategorycznego, bowiem zgodnie z art. 254 § 1 k.p.c. badania prawdziwości dokumentu można dokonać z udziałem biegłego, co oznacza, że istnieje wybór w tej kwestii, niemniej decyzja w tym…

8. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrok z 15 października 2013 r., I C 510/13

   …od innej osoby niż strona zaprzeczająca, prawdziwość dokumentu powinna udowodnić strona, która chce z niego skorzystać. Zgodnie zaś z art. 254 § 1 kpc badania prawdziwości pisma dokonuje się z udziałem lub bez udziału biegłych, zwłaszcza przez porównanie pisma na zakwestionowanym…

9. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 12 marca 2018 r., I ACa 994/17

   …Zważyć należy, że okoliczności fałszu dokumentu strona zaprzeczająca może dowodzić za pomocą wszelkich środków dowodowych. Jakkolwiek z art. 254 § 1 k.p.c. wynika, że badanie prawdziwości pisma może nastąpić także bez udziału biegłego, to jednak sąd z reguły powinien dopuścić dowód z opinii…

10. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, zarządzenie z 10 lutego 2018 r., I C 244/14

    …Podkreślić należy, że dowodzenie nieprawdziwości dokumentu prywatnego jest możliwe za pomocą wszelkich środków dowodowych. W myśl zaś art. 254 § 1 k.p.c. badania prawdziwości pisma dokonuje się z udziałem lub bez udziału biegłych, zwłaszcza przez porównanie pisma na zakwestionowanym…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 254 (116)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.