Art. 46

Pokaż w całym akcie

Art. 46 Kodeksu karnego wykonawczego
Art. 46.
§ 1. Jeżeli egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, gdy:
1) skazany oświadczy, że nie wyraża zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej zamienionej na podstawie art. 45 albo uchyla się od jej wykonania, lub
2) zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną jest niemożliwa lub niecelowa.
§ 2. Zarządzając wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, przyjmuje się, że jeden dzień pozbawienia wolności jest równoważny dwóm stawkom dziennym grzywny; kara zastępcza nie może przekroczyć 12 miesięcy pozbawienia wolności, jak również górnej granicy kary pozbawienia wolności za dane przestępstwo, a jeżeli ustawa nie przewiduje za dane przestępstwo kary pozbawienia wolności, górna granica zastępczej kary pozbawienia wolności nie może przekroczyć 6 miesięcy.
§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do grzywny określonej kwotowo, z tym że jeden dzień pozbawienia wolności jest równoważny grzywnie w kwocie od 20 do 4000 złotych.
§ 4. W przypadku gdy grzywna została uiszczona lub ściągnięta w drodze egzekucji tylko w części albo tylko w części została wykonana w formie pracy społecznie użytecznej, sąd, zarządzając wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, określa jej wymiar według zasad przewidzianych w § 2 lub 3.
§ 5. Na postanowienie w przedmiocie zarządzenia wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności przysługuje zażalenie.

art. 46 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)

art. 46 k.k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 września 2007 r., I KZP 27/07

   …mowa o „liczbie” tych stawek, to brak podstaw, aby liczbę tę określać przy użyciu jakichś szczególnych przeliczników (np. przewidzianych w art. 46 k.k.w. czy w art. 65 k.k.w.). Należy przy tym podkreślić, że ustawodawca nie wskazał w art. 71 § 2 k.k. takich przeliczników ani też nie odwołał się…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 kwietnia 2015 r., V KK 407/14

   …jej surowości, jawi się szczególnie dobitnie w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba określenia kary zastępczej pozbawienia wolności za grzywnę (art. 46 § 2 k.k.w.), czy też zaliczenia kary grzywny na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności (art. 63 § 1 k.k.). Mając na uwadze powyższe okoliczności,…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 czerwca 2004 r., V KK 70/04

   …wykonania innych rodzajowo kar, w wypadku niemożności ich wykonania, prowadziłoby do zamiany tych kar na zastępczą karę pozbawienia wolności (art. 46 § 1 i art. 65 § 1 i 2 k.k.w.). 36 W podsumowaniu niniejszych rozważań podkreślić trzeba stałą aktualność poglądu, zgodnie z którym o prawdę,…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 maja 2011 r., III KK 42/11

   …dzień pozbawienia wolności zawsze będzie odpowiadał dwóm stawkom dziennym grzywny. Podobne regulacje zawarte zostały w art. 45 § 1 k.k.w. i art. 46 § 1 k.k.w. Jedynym przypadkiem, przy którym w procesie ustalania granic kary łącznej grzywny będzie miało znaczenie kwotowe oznaczenie wysokości stawki…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 sierpnia 2014 r., WZ 15/14

   …związane z jego trudną sytuacją majątkową i osobistą w dalszym postępowaniu powinny być oceniane przez pryzmat art. 49 k.k.w., a nie tylko art. 46 k.k.w. Z tych przyczyn postanowiono jak na wstępie. Pouczenie: Na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje.

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 maja 2015 r., III KO 21/15

   …do art. 77 k.k., Lex 2010). Wykluczyć tym samym należy warunkowe przedterminowe zwolnienie z kary zastępczej pozbawienia wolności określonej w art. 46 i n. k.k.w., a co za tym idzie także w stosunku do kary grzywny, zamienionej na zastępczą karę pozbawienia wolności. W wypadku wykonywania kary…

7. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, postanowienie z 22 września 2020 r., II Kzw 68/20

   …skuteczna, co do kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2020 r. w sprawie II Ko 419/20 Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu na podstawie art. 46 § 1 i § 2 kkw zarządził wobec R. P. wykonanie zastępczej kary 100 dni pozbawienia wolności w miejsce niewykonanej kary grzywny w wysokości 200…

8. Sąd Apelacyjny w Katowicach, postanowienie z 10 marca 2021 r., II AKzw 119/21

   …postępowanie odwoławcze i obciążyć nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Zażalenie skazanego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 46 § 1 k.k.w. jeżeli egzekucja grzywny okaże się bezskuteczna sąd zarządza wykonanie kary zastępczej pozbawienia wolności, gdy zamiana grzywny na pracę…

9. Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrok z 14 października 2016 r., II Ca 423/16

   …następuje: Apelacja pozwanej nie była zasadna. Nie można podzielić poglądu pozwanej, iż wierzyciel może, a wręcz musi dochodzić na postawie art. 46 k.k.w. roszczenia na rzecz Skarbu Państwa poprzez jego spełnienie w formie odbycia zastępczej kary pozbawienia wolności. Pomijając już kwestię…

10. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 27 kwietnia 2016 r., II AKa 49/16

    …grzywnę – wskazać należy, że w tym zakresie nie ma znaczenia wysokość stawki dziennej a jedynie ilość orzeczonych stawek. Zgodnie bowiem z art. 46§2 kkw „zarządzając wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności przyjmuje się, że jeden dzień pozbawienia wolności jest równoznaczny dwóm…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 46 (46)

Historia zmian

Bez zmian od 1 stycznia 2026 r.