Art. 86

Pokaż w całym akcie

Art. 86 Kodeksu cywilnego
Art. 86.
§ 1. Jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.
§ 2. Podstęp osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstępem strony, jeżeli ta o podstępie wiedziała i nie zawiadomiła o nim drugiej strony albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna.

art. 86 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 86 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 stycznia 2010 r., II CSK 239/09

   …przez strony umowa nie istnieje z powodu złożenia przez pozwaną oświadczenia woli pod wypływem błędu wywołanego podstępnie przez powoda (art. 86 k.c.). Podniesiony przez pozwaną zarzut nieważności nabrał jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Nie…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 kwietnia 2013 r., II CSK 497/12

   …przyjęcie, że podstęp może ujawnić się jedynie w zachowaniu poprzedzającym lub towarzyszącym dokonaniu danej czynności prawnej. Zgodnie z art. 86 § 1 k.c., jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 marca 2019 r., I CSK 257/18

   …oczekiwał powód. W ocenie skarżącej, nie wiadomo w związku z tym, na czym konkretnie polegał błąd powoda. Zarzucając z kolei naruszenie art. 86 § 2 k.c. pozwana twierdziła, że Sąd Apelacyjny błędnie potraktował działania osób wskazanych w uzasadnieniu wyroku jako działania S., podczas gdy…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 maja 2014 r., II CSK 419/13

   …charakteru podstępnego działania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kodeks cywilny nie zawiera definicji podstępu, o którym mowa w art. 86 k.c. Zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że działanie podstępne polega na świadomym wywołaniu u drugiej osoby mylnego…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 listopada 2008 r., I PK 149/08

   …okresie szczególnej ochrony warunków jego pracy” jako wiceprzewodniczącego rady pracowniczej, której kadencja upłynęła w październiku 1995 r. (art. 86 k.c.), to winien do niego znaleźć zastosowanie art. 45 § 3 k.p. Zaprezentowane przez skarżącego stanowisko jest błędne już tylko dlatego, że…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 czerwca 2005 r., II PK 344/04

   …przed upływem 42-miesięcznego okresu gwarancyjnego. Dla uwzględnienia kasacji istotne były inne zarzuty, przede wszystkim zarzut naruszenia art. 86 k.c. w wyniku przyjęcia, że powodowie zostali podstępnie wprowadzeni w błąd przez pozwanego pracodawcę, oraz zarzuty procesowe dotyczące…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 stycznia 2011 r., IV CSK 299/10

   …ze względu na podstępne wprowadzenie ich w błąd przez kontrahenta, jednak nie wywołało ono skutku, jaki wiąże się ze spełnieniem przesłanek z art. 86 k.c. Jego naruszenia skarżący nie zarzuca, natomiast zarzut błędnej wykładni przedmiotowego oświadczenia, które kwestionuje w zakresie zawartego w…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 grudnia 2006 r., III CSK 266/06

   …również twierdzenia powódki, iż zawierając ugodę była w błędzie. Nie ma też jakichkolwiek podstaw, by zarzucić pozwanemu Towarzystwu podstęp (art. 86 k.c.). Sąd Okręgowy uznał, że skoro już po zawarciu ugody u powódki powstały nowe szkody na osobie (pogorszenie się stanu zdrowia powódki), należy…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 listopada 2012 r., II CSK 171/12
10. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 października 2006 r., I CSK 166/06

    …art. 6 ust. 4 prawa prasowego i art. 10 ust. 1 Europejskiej Konwencji Prawa Człowieka, art. 29 ust. 1 i art. 81 ust. 12 pkt 2 upapp, art. 84 i art. 86 k.c., art. 14 ust. 2 i 4 prawa prasowego, art. 61 k.c. oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego w zw. z art. 1 ust. 21 upapp. W podstawie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 86 (833)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.