Art. 84

Pokaż w całym akcie

Art. 84 Kodeksu cywilnego
Art. 84.
§ 1. W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.
§ 2. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).

art. 84 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 84 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 września 2004 r., II PZP 8/04

   …uprawnia ją do uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia woli, dotyczy wysokości ugodzonego odszkodowania i jest istotny w rozumieniu art. 84 § 2 k.c. Strony stosunku pracy często zawierają porozumienia dotyczące sposobu rozwiązania stosunku pracy i wzajemnych rozliczeń finansowych. Treść…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 lipca 2012 r., IV CSK 612/11

   …(art. 1015 § 2 k.c.). Nie ma wątpliwości co do tego, że elementy konstrukcyjne błędu (w rozumieniu art. 1019 § 1 k.c.) określa ogólny przepis art. 84 k.c., a sposób uchylenia się od błędu – art. 88 k.c. przy uwzględnieniu regulacji prawnej zawartej w art. 1019 k.c. Oświadczenie o uchyleniu się…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 marca 2012 r., III CSK 221/11

   …rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu względnie Sądowi Okręgowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odnośnie do zarzutu wadliwej wykładni art. 84 k.c., skarżąca powołała się na stanowisko zajęte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 1974 r., II CR 761/73 (OSP 1973, nr 11, poz. 238), w…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 listopada 2012 r., II CSK 171/12

   …do oznaczonego adresata, czyli takiego, jakim jest przyjęcie lub odrzucenie spadku, za prawnie doniosły błąd może być w świetle art. 84 k.c. uznany tylko taki błąd, który dotyczy treści czynności prawnej i który jest zarazem istotny, tj. uzasadnia przypuszczenie, 6 że jeżeliby…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 grudnia 2012 r., V CSK 25/12

   …co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona, ponieważ Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni art. 11 k.p.c., art. 88 § 1 w związku z art. 84 § 1 k.c., art. 535 w związku z art. 354 § 1 k.c. i nie rozpoznał zgłoszonego powództwa. Strony łączyły umowy sprzedaży towarów, które są podstawą…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 stycznia 2009 r., IV CSK 358/08

   …zaskarżonego wyroku, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.). Trzeba natomiast zgodzić się z zarzutem błędnej wykładni art. 84 k.c. Kodeks cywilny nie zawiera wprawdzie definicji błędu, niemniej w orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się, że chodzi o niezgodne z…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 października 2012 r., IV CSK 166/12

   …wykonaniu której pozwany 12 pobrał z jego konta kwotę dochodzoną pozwem. O zasadności roszczenia powoda decydowały zatem przesłanki stosowania art. 84 k.c. Stosownie do art. 84 § 1 k.c. można uchylić się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem istotnego błędu co do treści…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 1 grudnia 2011 r., I CSK 85/11

   …jak w art. 72 § 2 Przepisów ogólnych prawa cywilnego, możliwość powołania się na błąd co do treści czynności prawnych ograniczona jest w art. 84 § 2 k.c. do błędu istotnego, tj. uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 grudnia 2006 r., IV CSK 272/06

   …powoływania się przez powoda na błąd nie jest uzależniona od wystąpienia jednej z trzech przesłanek przewidzianych w zdaniu drugim art. 84 § 1 k.c.” W świetle przytoczonej argumentacji uznać należało, że podstawa kasacyjna naruszenia przepisów postępowania okazała się nieuzasadniona.…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 października 2000 r., III CKN 963/98

    …obrony swych praw w toku postępowania apelacyjnego, w postępowaniu tym zastępował go bowiem adwokat. Chybiony jest także zarzut dotyczący art. 84 k.c. Zdaniem skarżącego, jego błąd polegał na przekonaniu, że brat Marian Z. wywiąże się z nieformalnej umowy zawartej w maju 1995 r. i zapewni…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 84 (2449)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.