Art. 59

Pokaż w całym akcie

Art. 59 Kodeksu cywilnego
Art. 59. W razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały albo jeżeli umowa była nieodpłatna. Uznania umowy za bezskuteczną nie można żądać po upływie roku od jej zawarcia.

art. 59 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 59 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 listopada 2007 r., III CZP 97/07

   …czwartą) krzywdzi wierzycieli. (...) Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...) W orzecznictwie oraz w literaturze zgodnie wskazuje się, że art. 59 k.c. służy ochronie roszczeń z zakresu prawa prywatnego, a jedną z przesłanek jego zastosowania jest istnienie, choćby niewymagalnego, roszczenia, a…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 lutego 2006 r., II CSK 101/05

   …zarzut wymaga odniesienia się do wzajemnego stosunku z jednej strony przepisu art. 58 § 2 k.c., z drugiej natomiast art. 527 i nast. k.c. oraz art. 59 k.c. Jak bowiem trafnie zauważył Sąd Apelacyjny, dla ochrony wierzyciela przed krzywdzącym go działaniem dłużnika przewidziana została skarga…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 lutego 2011 r., I CSK 261/10

   …zmiany powództwa (art. 383 k.p.c.). Roszczenie, obejmujące żądanie uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do powoda, przewidziane art. 59 k.c. związane jest z założeniem skuteczności umowy zawartej przez pozwanych. 6 Nieważność tej umowy czyniłaby bezprzedmiotowym roszczenie oparte na…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 kwietnia 2013 r., II CSK 557/12

   …z zasadami współżycia społecznego wyłączać będą przepisy przewidujące - tak jak przypadku czynności zmierzających do ochrony wierzycieli (art. 59 k.c., art. 527 k.c.) - inną sankcję niż bezwzględna nieważność czynności. Zastosowanie sankcji bezwzględnej nieważności będzie jednak uzasadnione, w…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 marca 2008 r., IV CSK 465/07

   …bez zgody nadzorcy. W rezultacie zarzut ten należało uznać za bezzasadny. Zasadny natomiast jest zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 59 k.c. przez uznanie, że ma on zastosowanie do żądania z art. 59 § 1 Pr. upadł. z 1934 r. Przepis art. 59 k.c., jak zgodnie wskazuje się w…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 stycznia 2014 r., II CSK 239/13

   …78/1000 narusza art. 321 § 1 k.p.c. Zasadnicze znaczenie dla oceny trafności kwestionowanego rozstrzygnięcia ma jednak zarzut naruszenia art. 59 k.c. w związku z art. 365 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię pierwszego z wymienionych przepisów oraz nieuwzględnienie znaczenia prawomocnego wyroku…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 lutego 2006 r., I CK 389/05

   …powoda, nr 5/4, mogła utracić dla działek nr 5/6, 5/7, darowanych skarżącej E. B., wszelkie znaczenie. 4 Roszczenia chronione na podstawie art. 59 k.c. nie musi być wprawdzie wymagalne, musi jednak istnieć. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia wszystkich przesłanek wymaganych przez art. 59…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 października 2008 r., II CSK 221/08

   …w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia z dnia 9 stycznia 2004 r., II CK 368/02, wskazał, że nie można utożsamiać roszczenia, o którym mowa w art. 59 k.c. oraz prawa pierwokupu. Prawo pierwokupu jest bowiem co do zasady prawem kształtującym, gdyż pozwala jednostronnym oświadczeniem woli…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 lutego 2013 r., II CSK 230/12

   …pozwu była również umowa służebności. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro jedną z przesłanek analizowanych w ramach art. 59 k.c. jest odpłatność umowy. W pozostałym zakresie zarzut jest bezzasadny, uzasadnienie wyroku powinno być bowiem jak najkrótsze i odnosić się do…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 listopada 2014 r., IV CSK 77/14

    …w sposób pewny. W przedmiotowym wypadku dotyczy daty zawarcia umów fraudacyjnych oraz przesłanek udzielenia ochrony prawnej w oparciu o art. 59 k.c. Sąd Najwyższy dostrzega i potwierdza poważne trudności w zakresie dowodzenia, jakie - z przyczyn leżących po stronie pozwanych - powód napotkał…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 59 (321)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.