Art. 49

Pokaż w całym akcie

Art. 49 Kodeksu cywilnego
Art. 49.
§ 1. Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
§ 2. Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca.

art. 49 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 49 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 marca 2006 r., III CZP 105/05

   …w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm. – dalej: „ u.z.z.w.”). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosowanie art. 49 k.c., obowiązującego w niezmienionym brzmieniu od dnia wejścia w życie kodeksu cywilnego, dopiero w 1991 r. zrodziło w praktyce wątpliwości…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 czerwca 2017 r., III SZP 2/16

   …2005 nr 14, poz. 709), przyłącze stanowi odrębną rzecz ruchomą, która wchodzi w skład sieci, lecz do której nie ma zastosowania roszczenie z art. 49 § 2 k.c., ponieważ przyłącze na takim właśnie odcinku ma wybudować na własny koszt przyszły odbiorca usług (por. np. wyrok Sądu Okręgowego we…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 lipca 2011 r., III CZP 26/11

   …30 maja 2008 r. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 8 marca 2005 r., III CZP 105/05 (OSNC 2006, nr 10, poz. 159) przyjął, że art. 49 k.c. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej przejścia urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 6 czerwca 2014 r., III CZP 107/13

   …możliwości obciążenia nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorstwo może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 września 2007 r., III CZP 79/07

   …formułowania na jego podstawie roszczeń o zwrot kosztów ich budowy. Status przyłączy rozważył także w aspekcie regulacji zawartej w art. 49 k.c., uznając, że przepis ten stanowi jedynie o wyłączeniu możliwości zaliczenia urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary,…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 11 grudnia 2015 r., III CZP 88/15

   …je zrealizować na cudzym gruncie. Przedsiębiorstwa prowadzące działalność 10 gospodarczą przy wykorzystaniu urządzeń wymienionych w art. 49 § 1 k.c. muszą spełnić wymagania określone w powyższych ustawach zanim posadowią swoje urządzenia na cudzych nieruchomościach. Z art. 5 ust. 1 pr.…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05

   …należy uznać obiekt kompletny, czyli budynek razem z wyposażeniem. Stanowi on „inne urządzenie trwale związane z gruntem” w rozumieniu art. 49 k.c., czyli wchodzące w skład przedsiębiorstwa, jeżeli tworzy nierozerwalną część technicznokonstrukcyjną wraz ze znajdującą się w nim instalacją…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 stycznia 2010 r., V CSK 195/09

   …się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., III CZP 105/05 (OSNC 2006, nr 10, poz. 159), według której art. 49 k.c. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej przejścia urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 maja 2004 r., III SK 39/04

   …nakłady na ich wybudowanie podlegają wzajemnemu rozliczeniu. Rozumowanie przedstawione przez Prezesa UOKiK nie znajduje też oparcia w treści art. 49 k.c., który stanowi jedynie, że urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne podobne…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 grudnia 2004 r., II CK 255/04

    …CKN 1465/00 nie publ.). W judykaturze wyjaśniono, że budynek stacji transformatorowej może zostać zakwalifikowany jako urządzenie w rozumieniu art. 49 k.c. jeżeli tworzy, wraz z znajdującą się w nim instalacją przekazu energii elektrycznej nierozerwalną całość techniczno konstrukcyjną (por. wyrok…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 49 (1077)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.