Art. 46

Pokaż w całym akcie

Art. 46 Kodeksu cywilnego
Art. 46.
§ 1. Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
§ 2. Prowadzenie ksiąg wieczystych regulują odrębne przepisy.

art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 46 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 marca 2013 r., III CZP 8/13

   …była przedmiotem licznych kontrowersji wynikających z niedostatecznego sprecyzowania pojęcia „odrębnego przedmiotu własności” wskazanego w art. 46 § 1 k.c. jako kryterium powstania i istnienia nieruchomości gruntowej. Z uwagi na niezrealizowanie zasady powszechności ksiąg wieczystych w kodeksie…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 kwietnia 2007 r., III CZP 27/07

   …przedstawionego zagadnienia prawnego trzeba rozpocząć od uściślenia znaczenia pojęcia nieruchomości gruntowej, definicja zawarta w art. 46 § 1 k.c. obejmuje bowiem nieostre kryterium wyodrębnienia części powierzchni ziemskiej, przy objaśnianiu którego wyrażane są różne zapatrywania.…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 kwietnia 2005 r., III CZP 9/05

   …bez odłączenia przedmiotem samodzielnego obrotu. Zasada powyższa doznaje licznych wyjątków o charakterze normatywnym. Stanowi o tym przepis art. 46 § 1 k.c., dopuszczający w odniesieniu do budynków trwale związanych z gruntem oraz części takich budynków status odrębnych nieruchomości, ale z…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 lutego 2007 r., III CZP 157/06

   …Stanowisko to jest konsekwencją założenia, że domek rekreacyjny, do którego została skierowana egzekucja, jest nieruchomością w rozumieniu art. 46 k.c. jako budynek trwale związany z gruntem, stanowiący odrębny przedmiot własności. Tym samym Sąd Okręgowy pośrednio przyjmuje, że w rozważanej…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 października 2003 r., IV CK 114/02

   …sobą działki należące do tej samej osoby, dla których prowadzone są oddzielne księgi wieczyste, stanowią odrębne nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. Nieruchomością gruntową – zgodnie z art. 46 § 1 k.c. – jest część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności. Przytoczona…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 maja 2007 r., IV CSK 56/07

   …i doktrynie wyrażane są różne poglądy. Wynikają z niedostatecznego sprecyzowania pojęcia „odrębnego przedmiotu własności”, wskazanego w art. 46 § 1 k.c., jako kryterium istnienia 3 w sensie prawnym nieruchomości gruntowej. Ponieważ ustawodawca nie określił wprost, o jakiej formie…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 lutego 2012 r., IV CSK 278/11

   …47 § 1, 57 § 1 i 58 § 1 k.c. trzeba w pierwszej kolejności uściślić znaczenie pojęcia nieruchomości gruntowej, ponieważ definicja zawarta w art. 46 § 1 k.c. zawiera nieostre kryterium wyodrębnienia części powierzchni ziemskiej, przy objaśnianiu którego wyrażane są różne zapatrywania. Sprowadzają…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 stycznia 2013 r., I CSK 258/12

   …wyniku takiego połączenia bowiem powstaje jedna nieruchomość w znaczeniu prawnym. Jak już wyjaśniał Sąd Najwyższy, definicja zamieszczona w art. 46 § 1 k.c., zgodnie z którą nieruchomością gruntową jest część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności, zawiera nieostre kryterium…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 stycznia 2006 r., II CK 365/05

   …nie wziął pod uwagę, co miało wpływ na wynik sprawy). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 7 Trafny jest zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 46 k.c., a ściślej paragrafu 1 tego artykułu, a w konsekwencji również art. 378 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 46 § 1 k.c. nieruchomościami są m. in.…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 grudnia 2002 r., I CKN 1268/00

    …trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 46 § 1 k.c.). Takie rozumienie nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków wynika poza tym z art. 15 u.o.d.k., zgodnie z którym wpisanie „zabytku…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 46 (827)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.