Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 stycznia 2009 r., II SA/Wr 274/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 stycznia 2009 r., II SA/Wr 274/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Alicja Palus (spr.), Protokolant Anna Biłous, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008r. sprawy ze skargi S. Polska. sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia mas ziemnych pochodzących z budowy marketu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] /Nr [...]/, podjętą po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji poprzednio wydanej w tej sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, Prezydent Miasta W. działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach /t.j. Dz.U. 2007r. Nr 39, poz. 251 z późn. zm./ oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił umorzenia postępowania w sprawie usunięcia mas ziemnych pochodzących z budowy marketu A., zdeponowanych w miejscu nie przeznaczonym na ich składowanie, tj. na terenie działek nr [...]i nr[...], obręb [...] Sz., położonych przy ul. J. G. w W. /pkt I/ oraz nakazał S. P. Spółce z o.o. w P. przy ul. Ś. [...] usunięcie mas ziemnych pochodzących z budowy Centrum Handlowego, zdeponowanych w miejscu nie przeznaczonym na ich składowanie, tj. na terenie działek nr [...] i nr [...], obręb [...] Sz., położonych przy ul. J. G. w W. i zagospodarowanie ich zgodnie z wymogami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach, a ponadto wyznaczył z urzędu termin ich usunięcia do dnia [...] /pkt II/. W osnowie decyzji Prezydent Miasta W. orzekł również, że po usunięciu wymienionych w pkt II odpadów przedmiotowy teren należy uporządkować /pkt III/ oraz wskazał, że o wykonaniu obowiązku należy niezwłocznie powiadomić organ /pkt IV/.

3 W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta W. przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy, opisał podjęte w niej dotychczas czynności procesowe, w tym orzecznicze, wyjaśniając m.in., że postępowanie w sprawie przedmiotowych mas ziemnych zostało wszczęte na wniosek M. i J. M. oraz A. R., reprezentowanych przez pełnomocników i dotyczyło początkowo nakazania S. P. Spółce z o.o. w P. przywrócenia stanu poprzedniego na działkach o numerach ewidencyjnych [...]i [...], obręb 4 Szczawienko lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

4 Prowadzone postępowanie zmierzało do rzetelnego wyjaśnienia wszystkich mających znaczenie dla sprawy okoliczności, ale nie przedłożenie przez Spółkę żądanych dokumentów oraz brak z jej strony odpowiedzi na zadawane przez organ pytania spowodowało nie tylko przedłużenie sprawy, ale również nawarstwienie się negatywnych skutków nieuporządkowanego spływu wód deszczowych na przedmiotowym terenie.

5 Stwierdzono jednocześnie, że nie można zadośćuczynić wnioskowi strony przy zastosowaniu przepisu art. 29 ust. 3 w związku z art. 65 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne /t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 239, poz. 2019/ wobec czego postępowanie prowadzone na podstawie przepisów tej ustawy decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] zostało umorzone, a wniosek stron rozpatrzono – z wykorzystaniem materiału zebranego w toku prowadzonego postępowania – w trybie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach, wcześniej powołanej, uznając, że masy ziemne pochodzące z budowy Centrum Handlowego A. zdeponowane zostały w miejscu nie przeznaczonym na ich składowanie. Z dalszej części uzasadnienia wynika, że wydana po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...], zobowiązująca S. Polska Spółkę z o.o. do usunięcia złożonych odpadów została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] /Nr [...]/ uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

6 Organ orzekający wskazał następnie w uzasadnieniu, że ponownie rozpatrując sprawę uzupełnił materiał dowodowy dla uwiarygodnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Opisał również szczegółowo wszystkie przeprowadzone czynności wyjaśniające, w tym przebieg rozprawy, która odbyła się w dniu [...]. w celu ustalenia warunków wydania decyzji.

7 W zakończeniu uzasadnienia Prezydent Miasta W. wyjaśnił, że w celu niezwłocznego zakończenia prowadzonego w sprawie postępowania i wydania stosownego orzeczenia oraz wobec ciągłego jej przewlekania wezwano strony do złożenia w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania wszystkich dowodów, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem ich pominięcia. W wyznaczonym terminie żadnych dodatkowych dowodów nie złożono, w związku z czym, stosownie do dyspozycji art. 40 kodeksu postępowania administracyjnego, pismem z dnia [...] powiadomiono strony o zakończeniu postępowania dowodowego, informując jednocześnie o przysługującym im prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie do dnia [...] W wyznaczonym terminie wniosków i żądań nie wniesiono.

8 W związku z tym mając na uwadze wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne i prawne uznano, że masy ziemne pochodzące z budowy Centrum Handlowego A. stanowią odpady w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach i zdeponowane zostały w miejscu na ten cel nie przeznaczonym tj. na terenie działek nr [...] i [...], obręb [...] Sz., położonych przy ul. J. G. w W., oznaczonych wg ewidencji gruntów jako klasa – użytek RIIIb. Dodatkowo organ orzekający podał, że na podstawie art. 34 wskazywanej wcześniej ustawy o odpadach postanowiono z urzędu wyznaczyć termin usunięcia mas ziemnych z przedmiotowych działek oraz stwierdził, że prowadząc czynności dowodowe nie znalazł przesłanek pozwalających na umorzenie postępowania w sprawie.

9 W odwołaniu złożonym od opisanej powyżej decyzji reprezentujący "S. Polska" Spółkę z o.o. w pełnomocnik adw. W. K. wniósł o jej uchylenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

10 Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie art. 7 kpa polegające na odstąpieniu przy rozstrzyganiu sprawy od kierowania się interesem społecznym i słusznym interesem strony oraz braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a ponadto naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na odmowie uchylenia decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 1 ust. 1, 2 art. 2 pkt 1 ustawy o odpadach.

11 W uzasadnieniu wniesionego żądania pełnomocnik spółki podał m.in., że jej zdaniem postępowanie organu pierwszej instancji prowadzone w tej sprawie zmierzało wyłącznie do obrony interesów jednej ze stron tj. M. i J. M. oraz A. R., a ponadto nie doprowadziło ono do wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności "koncentrując się na prymacie formalnego uchybienia nad meritum sprawy". Za to uchybienie formalne pełnomocnik spółki uznał brak określenia w pozwoleniu na budowę sposobu postępowania z masami ziemnymi. Stwierdził jednocześnie, że z treści ustawy o odpadach wynika, że masy ziemne powstałe przy prowadzonych inwestycjach nie stanowią odpadów ze swej istoty, a stają się nimi jedynie de iure, jeżeli brak jest przesłanki formalnej, powyżej opisanej.

12 Ponadto pełnomocnik spółki w uzasadnieniu odwołania wskazał, że miasto W. jest miastem specyficznym, w którym znajdują się różnego rodzaju pogórnicze wysypiska oraz tzw. wysypiska dzikie, którymi Urząd Miejski się nie zajmuje.

13 W związku z tym "S. Polska" Spółka z o.o. jako działanie sprzeczne z interesem społecznym traktuje nakładanie na nią obowiązku przemieszczania wielkich ilości mas ziemnych z miejsca, gdzie są składowane w inne miejsca, skoro aktualne składowisko może "przy minimalnym zrozumieniu ze strony urzędu zostać zaakceptowane". W ocenie pełnomocnika spółki wykonanie decyzji doprowadzi do "niewyobrażalnych" szkód w infrastrukturze miejskiej: zniszczone i zanieczyszczone zostaną drogi dojazdowe, nastąpią utrudnienia w ruchu miejskim itp., zatem urząd wydając decyzję w tej sprawie powinien kierować się logiką, a nie tylko "suchym przepisem prawa i ewentualnie urzędniczym poczuciem własnej wartości ...". Ponadto – jego zdaniem – w interesie ogółu jest, aby masy ziemne znajdowały się tam, gdzie zostały posadowione.

14 W zakończeniu uzasadnienia pełnomocnik spółki zarzucił, że organ udzielający pozwolenia na budowę powinien był zadbać o określenie sposobu postępowania z masami ziemnymi i wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w tym zakresie /skoro wniosek takiego elementu nie zawierał/, a zaniechanie tej czynności stanowi rażące naruszenie prawa, natomiast obecne przenoszenie odpowiedzialności na tę sytuację wyłącznie na spółkę jest rażącym nadużyciem prawa.

15 Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] Nr [...] wskazując w podstawie prawnej przepis art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją.

16 Uzasadniając podjęte rozstrzygnięte Kolegium wyjaśniło m.in., że w myśl art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Posiadaczem odpadów jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna): domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości (art. 3 ust. 3 pkt 13).

17 Z kolei stosownie do art. 2 ust. 1 przepisy ustawy stosuje się do postępowania z masami ziemnymi lub skalnymi, jeżeli są usuwane albo przemieszczane w związku z realizacją inwestycji lub prowadzeniem eksploatacji kopalin. Jednakże przepisów ustawy nie stosuje się do mas ziemnych lub skalnych usuwanych albo przemieszczanych w związku z realizacją inwestycji, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzja o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie robót budowlanych określają warunki i sposób ich zagospodarowania, a ich zastosowanie nie spowoduje przekroczeń wymaganych standardów jakości gleby i ziemi, o których mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

18 Z przytoczonych przepisów wynika, że masy ziemne lub skalne usuwane lub przemieszczane w związku z realizacją inwestycji nie podlegają ustawie, jeżeli zostaną spełnione jednocześnie następujące przesłanki; określone zostaną warunki i sposób ich zagospodarowania w jednym z czterech dokumentów (miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu robót budowlanych, w sytuacji braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę), oraz nieprzekroczenie standardów jakości gleby i ziemi w następstwie zastosowania mas ziemnych lub skalnych. Nie spełnienie którejkolwiek z tych przesłanek powoduje, że masy ziemne lub skalne traktowane są tak jak odpady, do których stosuje się przepisy ustawy o odpadach.

19 Z cytowanych przepisów wynika również, że co do zasady odpowiedzialnym za usunięcie odpadów z miejsca do tego nieprzeznaczonego jest właściciel nieruchomości (domniemanie prawne). Takie domniemanie może być jednak wzruszone dowodem przeciwnym, polegającym na wykazaniu, że w konkretnym przypadku mimo istnienia podstawy domniemania wniosek z niego wyciągnięty jest niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. W przypadku zaistnienia takich okoliczności organ administracji publicznej obowiązany jest do ich uwzględnienia w swoim rozstrzygnięciu.

20 Z analizy akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji wyjaśnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, co przesądza, że w sprawie zapadło orzeczenie odpowiadające przepisom prawa.

21 W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji trafnie przyjął, że posiadaczem odpadów, a jednocześnie ich wytwórcą, zobowiązanym do ich usunięcia jest "S. Polska" sp. z o.o. z siedzibą w P., właściciel działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położonych przy ul. G. w W. Bowiem bezspornym w sprawie jest, że "S. Polska" jest właścicielem nieruchomości oznaczonych jako działki o nr ewidencyjnych [...] i [...]. Z kolei fakt wytworzenia mas ziemnych i ich złożenia na tych nieruchomościach ustalono na podstawie zeznań świadków.

22 Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji również prawidłowo ustalił, że do mas ziemnych zwałowanych na działkach [...] i [...] stosuje się przepisy o odpadach. Jak już wyżej wspomniano, do mas ziemnych lub skalnych usuwanych lub przemieszczanych w związku z realizacją inwestycji stosuje się przepisy ustawy o odpadach, jeżeli nie spełnione zostały przewidziane przez prawo przesłanki. W ocenie Kolegium, warunki oraz sposób zagospodarowania mas ziemnych, wytworzonych podczas budowy Centrum Handlowego A., nie zostały określone ani w decyzji nr [...] z dnia [...] Prezydenta Miasta W. w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na budowie Centrum Handlowego A., stacji paliw A.,wraz z myjnią, mostu drogowego nad potokiem Sz., sieci i przyłączy do ww obiektów, ani w decyzji Starosty W. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, co wynika z informacji Starosty zawartej w piśmie z dnia [...] Nr [...] W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że dla oceny sprawy bez znaczenia była okoliczność, iż masy ziemi wytworzone w trakcie procesu inwestycyjnego nie były zanieczyszczone i nie są odpadami w rozumieniu ustawy i odpadach. Na podstawie dyspozycji art. 34 ustawy o odpadach, uprawniony organ sprawuje kontrolę nad prawidłowością składowania i magazynowania odpadów co do miejsc takiego magazynowania. Kontrola ta dotyczy wszelkich odpadów, oraz mas ziemnych lub skalnych, które są traktowane jak odpady w przypadku nie spełnienia przesłanek z art. 2 tej ustawy. Zdaniem Kolegium bez znaczenia dla sprawy była także okoliczność braku rozstrzygnięcia w decyzji o pozwoleniu na budowę o sposobie postępowania z masami ziemi, bowiem bilansowanie mas ziemnych nie jest obligatoryjnym elementem postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Kolegium stwierdziło ponadto, że nie jest uprawnione do oceny zgodności ostatecznej decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę, z przepisami prawa.

23 W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji nie naruszył także przepisów procesowych. Kolegium w tym kontekście wyjaśniło, że zgodnie z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W art. 10 postanowiono że organ administracji publicznej obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Następnie w art. 77 § 1 stwierdzono, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

24 W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Strony postępowania były informowane o wszystkich czynnościach podejmowanych przez organ. Wnioski istotne dla sprawy, były uwzględniane, a czynności z nich wypływające były realizowane. Na każdym etapie postępowania zapewniono stronom czynny w nim udział.

25 Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji, zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku o przesłuchanie w charakterze świadków, ośmiu byłych właścicieli nieruchomości, na okoliczność charakteru mas ziemnych wydobywanych z działek gruntu, na których wybudowano Centrum Handlowe "A." w W., bowiem wskazane przez pełnomocnika zobowiązanej spółki osoby nie brały udziału w procesie inwestycyjnym i nie mogą posiadać w tej kwestii jakiejkolwiek wiedzy. Poza tym, jak już stwierdzono to wcześniej, bez znaczenia dla sprawy były wiadomości, czy masy ziemi pochodzące z robót ziemnych inwestycji były "czyste", czy też zanieczyszczone.

26 W końcowej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że nie zasługiwał również na uwzględnienie wniosek pełnomocnika "S. Polska" Spółki z o.o. o umorzenie postępowania.

27 W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, co słusznie stwierdził organ pierwszej instancji i odmówił jego umorzenia. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. W przypadku, gdy cel ten nie może zostać osiągnięty z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, organ administracji winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1). Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, powodującego, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę. Taka sytuacja nie zaistniała w badanym przypadku. Rozstrzygnięcie sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej miało swoje oparcie w przepisach ustawy o odpadach i należało do kompetencji organu pierwszej instancji. Zakończenie zatem postępowania administracyjnego przez wydanie decyzji umarzającej postępowanie naruszyłoby dyspozycję art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

28 Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym została zakwestionowana przez "S. Polska" Spółkę z o.o. z siedzibą w P. przy ul. Ś. [...].

29 W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik Spółki adw. W. K. zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 kpa, polegającym na odstąpieniu przy rozstrzyganiu sprawy od kierowania się interesem społecznym i słusznym interesem strony skarżącej oraz braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a ponadto z naruszeniem art. 2 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 7 i art. 11 kpa polegającym na braku wyjaśnienia, czy składowaniu mas ziemnych pochodzących z budowy Centrum Handlowego "A." na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w W. stanowiących własność skarżącej Spółki sprzeciwia się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i czy składowanie tych mas ziemnych nie spowoduje przekroczenia wymaganych standardów jakości gleby, o których mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska /t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 129, poz. 902/.

30 Na podstawie tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta W. oraz wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 63 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./.

31 W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja zbieżna z powołaną wcześniej w uzasadnieniu odwołania.

32 W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie, oświadczając dodatkowo, że w jego ocenie zarzuty skargi są chybione i nie zasługują na uwzględnienie.

33 Ponadto postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., stosując przepis art. 61 § 2 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiło wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

34 Wniosek o oddalenie skargi został złożony również przez pełnomocnika uczestników postępowania sądowoadministracyjnego, radcę prawnego A.D., pismem z dnia [...]

35 Rozprawa wyznaczona na dzień [...] została na wniosek pełnomocnika substytucyjnego skarżącej spółki odroczona w celu doręczenia pełnomocnikowi postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] orzekającego o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

36 Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik skarżącej spółki oświadczył, że popiera skargę i wnioski w niej zawarte.

37 Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

38 Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

39 Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 tego aktu.

40 Poprzedzając przedstawienie motywów podjętego wyroku Sąd uznał za celowe wyjaśnić, że niezasadny jest zawarty w skardze zarzut nieuwzględnienia przy orzekaniu w postępowaniu głównym interesu społecznego, bowiem – w ocenie Sądu – kategoryczne sformułowanie przepisu art. 34 ust. 1 powoływanej wcześniej ustawy o odpadach zwalnia organy z obowiązków wynikających w tym zakresie z przepisu art. 7 kpa i takie działanie akceptuje doktryna, a jednocześnie jest ono samo w sobie przejawem dbałości ustawodawcy o interes społeczny, który wymaga, aby odpady były składowane lub magazynowe w miejscach do tego przeznaczonych, a nie przypadkowych czy też dowolnie wybranych przez posiadacza odpadów.

41 Zdaniem Sądu nie jest również trafny zarzut niewyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, o których mowa w przepisie art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach.

42 Kwestia braku określenia warunków i sposobu zagospodarowania przedmiotowych mas ziemnych zarówno w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak i w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz w decyzji o pozwoleniu na budowę była przedmiotem prawidłowych ustaleń organów orzekających w sprawie. Została również wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogiem art. 11 kpa, co powoduje bezzasadność sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia tego przepisu procesowego.

43 Wobec dokonanych w tym przedmiocie ustaleń organów administracyjnych, a w konsekwencji wyłącznie możliwości zastosowania w sprawie przepisu art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach zbędne było prowadzenie oceny co do ewentualnych przekroczeń wymaganych standardów jakości gleby i ziemi, o których mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska.

44 Ponadto powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisu art. 138 § 2 kpa, który nie odpowiada rozstrzygnięciu ani treści zgodnego z nim uzasadnienia, Sąd uznał za oczywistą omyłkę, nie mającą wpływu na ocenę legalności zaskarżonego aktu.

45 Działania procesowe organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania w sprawie administracyjnej i do podejmowania orzeczeń podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności

46 zawartej w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto uwzględnionej jako jedna z zasad podstawowych w art. 4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym czynności orzeczniczej, podejmowanej przez organ administracji publicznej, działający zgodnie z kompetencją przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i formalnymi. W doktrynalnym ujęciu postępowanie administracyjne traktowane jest jako zorganizowany proces stosowania prawa, w którym pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie normy prawa odpowiedniej dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowiącego w zasadzie cel tego postępowania. Rozstrzygnięcie sprawy następuje poprzez konkretyzację uprawnienia lub obowiązku podmiotu legitymowanego wg kryteriów ustalonych w art. 28 i art. 29 kpa, którego sytuacja prawna zostaje skutkiem tego ukształtowana w sposób odmienny niż przed wszczęciem postępowania.

47 Wszelka ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych, może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do których stosowania uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą /decyzyjną/.

48 W literaturze przedmiotu w etapach zorganizowanego procesu stosowania prawa wyróżnia się m.in. ustalenie, jaka norma obowiązuje w zakresie niezbędnym dla potrzeb rozstrzygnięcia i ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy /np. J. Wróblewski: Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972; B. Adamiak, J. Borkowski: KPA Komentarz, Warszawa 2006/.

49 Uwzględniając skargę Sąd zważył przede wszystkim, iż przepis art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach, powyżej powoływanej, przyjęty przez organy właściwe w postępowaniu instancyjnym jako podstawa prawna podejmowanych czynności orzeczniczych stanowi, że "Wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji".

50 Z przepisu tego wynika zatem, że w każdym przypadku stwierdzenia składowania lub magazynowania odpadów w miejscu do tego celu nieprzeznaczonym właściwy organ /określony w przywołanym powyżej przepisie/ jest zobligowany do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usunięcie odpadów.

51 Taka ingerencja – polegająca na nałożeniu obowiązku usunięcia odpadów – w sferę prawną określonej jednostki jest bezwzględnie wymagana niezależnie od rodzaju odpadów czy charakteru nieruchomości. Znaczenie ma tylko to, że składanie lub magazynowanie odpadów jest nielegalne /por. W. Radecki: Ustawa o odpadach, Komentarz/.

52 Należy przy tym zwrócić uwagę, że możliwość zastosowania omawianego przepisu w przedmiotowej sprawie wynika z treści art. 2 ust. 1 powoływanej ustawy o odpadach, zgodnie z którym jej przepisy stosuje się także do postępowania z masami ziemnymi lub skalnymi, jeżeli są usuwane albo przemieszczane w związku z realizacją inwestycji lub prowadzeniem eksploatacji kopalin.

53 W ocenie Sądu materiał zebrany w sprawie uprawnia do stwierdzenia, że nie może budzić wątpliwości zaistnienie w sprawie okoliczności wskazanych w tym przepisie oraz w przepisie art. 34 ust. 1 tej samej ustawy.

54 Masy ziemne składowane na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], obręb [...] Sz., położonych przy ul. J. G. w W. zostały usunięte z innych nieruchomości w związku z realizacją inwestycji oznaczonej jako budowa obiektu handlowego-hipermarketu A.

55 Nie można również kwestionować prawidłowości uznania "S. Polska" Spółki z o.o. z siedzibą w P. za posiadacza odpadów, wobec spełnienia przez ten podmiot kryteriów przyjętych w przepisie art. 3 art. 2 pkt 13 ustawy o odpadach.

56 Prawidłowe jest także ustalenie, że opisanie wcześniej działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] nie są przeznaczone do składowania lub magazynowania odpadów, a twierdzenie pełnomocnika skarżącej spółki, że działki te idealnie nadają się do tego celu, zatem właściwy organ powinien odstąpić od nakazu usunięcia z nich odpadów, jest nie do zaakceptowania w warunkach państwa praworządnego.

57 Zważyć natomiast należy, że w zastosowanym przy orzekaniu przepisie art. 34 ust. 1 /in fine/ ustawy o odpadach ustawodawca wymaga wskazania w decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsc nieprzeznaczonych do ich składania lub magazynowania, sposobu wykonania tej decyzji.

58 W ocenie Sądu jest to obligatoryjny element rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie powołanego powyżej przepisu.

59 Istotne przy tym jest, że w świetle dorobku orzecznictwa sądowoadministracyjnego i nauki oczywiste jest, że rozstrzygnięcie jako element każdego orzeczenia administracyjnego musi być zredagowane w sposób jasny, precyzyjny, zrozumiały dla adresata i nie wymagający dodatkowych wyjaśnień ze strony właściwego organu np. w dokonywanych w trybie art. 113 § 2 kpa /por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1998r., sygn. akt I SA Łd 1478/96, nie publ. i B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006/. Określenie w taki sposób wymogów co do sposobu sformułowania rozstrzygnięcia w orzeczeniu administracyjnym uwzględnia potrzebę jego późniejszego wykonania dobrowolnego lub z zastosowaniem środków egzekucyjnych.

60 Z tych względów nie można – zdaniem Sądu – uznać, że wymóg wskazania sposobu wykonania przedmiotowej decyzji został spełniony przez organ orzekający poprzez zamieszczenie w jej osnowie zapisu o treści "... i zagospodarowanie ich zgodnie z wymogami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach i wyznacza z urzędu termin ich usunięcia do dnia 30 czerwca 2008r.".

61 Ustalenie terminu wykonania obowiązku jest zgodnie z poglądami prezentowanymi w literaturze przedmiotu, które skład orzekający podziela, traktowane jako element rozstrzygnięcia o sposobie wykonania decyzji, ale nie oznacza to, że rozstrzygnięcie w tym zakresie może zostać ograniczone tylko do oznaczenia terminu jej wykonania.

62 Wskazanie sposobu wykonania decyzji wydawanej na podstawi art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach powinno uwzględniać również techniczne warunku usunięcia odpadów, w tym sposób i środki transportu, miejsce ich składowania i ewentualne uwarunkowania czy zalecenia wynikające z rodzaju odpadów /np. W. Radecki: op. cit./.

63 Zaskarżona decyzja ani decyzja ją poprzedzająca takich elementów rozstrzygnięcia nie zawierają, zatem wydane zostały z naruszeniem powołanego powyżej przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

64 Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

65 Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy.

66 Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien w treści decyzji nakazującej usunięcie odpadów i przedmiotowych działek wskazać sposób jej wykonania, uwzględniając przy tym uwarunkowania wynikające z przepisów prawa.