Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2014 r., VI SA/Wa 2515/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2014 r., VI SA/Wa 2515/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek pt.: "[...]"[...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej A. z siedzibą w K. kwotę 1 617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 A. z siedzibą w K. (dalej też jako "skarżąca", "uprawniona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] marca 2013 r. sygn. akt Sp. [...], którą Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego unieważnił patent nr [...] udzielony na wynalazek pt. "[...] ".

3 Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 246 i 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) – dalej zwana jako "p.w.p.", oraz art. 10 Ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity: Dz. U. z 1993 r. nr 26 poz. 117) – dalej jako "uow" w związku z art. 315 ust.3 p.w.p., a także art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

4 Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

5 1.

6 W dniu [...] sierpnia 2007 r. firma K. GmbH & Co. KG z siedzibą w N., Niemcy wniosła sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2006 r. o udzieleniu patentu nr [...] na wynalazek pt.: "[...] " na rzecz A. w K. Wskazywała, że sporny wynalazek nie spełniał ustawowych warunków określonych w art. 10 i 11 uow, ponieważ nie posiadał cechy nieoczywistości oraz cechy nowości.

7 W załączeniu do sprzeciwu wnoszący sprzeciw przedłożył do akt sprawy:

8 polski opis patentowy nr [...] pt.: "[...]", udzielonego na rzecz firmy K. GmbH & Co. KG z N., Niemcy z pierwszeństwem od dnia [...].09.1992 r.;

9 publikację pt.: "Wysokociśnieniowy układ zraszania wewnętrznego w kombajnach ścianowych eksploatowanych w KWK "Piast" z Międzynarodowej Konferencji Naukowo- Technicznej poświęconej zwalczaniu zagrożeń pyłowych w górnictwie, 5 - 7 października 1999 r.;

10 artykuł z Trybuny Górniczej z 1999 r. (jednak bez możliwości identyfikacji daty, autora i tytułu gazety).

11 W rozwiązaniu według spornego patentu, zdaniem wnoszącego sprzeciw, w całości wykorzystano cechy techniczne objęte zastrzeżeniem niezależnym patentu nr [...]. W w/w dokumencie określono jednoznacznie, że istotą tegoż wynalazku jest odsunięta do tyłu w stosunku do noża komora z wlotem powietrza. W rozwiązaniu według spornego patentu, według wnoszącego sprzeciw, wykorzystano tę samą cechę. Oznacza to, że rozwiązanie wg patentu nr [...] nie spełnia kryterium nowości, a tym samym również i kryterium nieoczywistości.

12 W piśmie z dnia [...] listopada 2007 r. uprawniony z patentu uznał przedmiotowy sprzeciw za bezzasadny i sprawa, zgodnie z art. 247 ust. 2 p.w.p została przekazana do rozpatrzenia w trybie postępowania spornego.

13 Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego unieważnił sporny patent podzielając zarzut braku cechy nieoczywistości rozwiązania. Uznał, że na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów, twórcy, pracownicy naukowi przy rozwiązaniu zagadnienia mogli bez żadnych dokonań twórczych, w sposób rutynowy dojść do rozwiązania, które jest typowym rutynowym dostosowaniem znanych środków do uzyskania efektu eżektorowego. UP dokonał porównania konstrukcji obu patentów i stwierdził, że są one podobne, do dyszy doprowadzone są dwa media: woda i powietrze, przy czym korzystnym jest, by jedno było doprowadzone prostopadle do drugiego..

14 Nie podzielił natomiast zarzutu niespełnienia przez sporny wynalazek wymogu nowości w świetle art. 10 uow stwierdzając, że uczestnik postępowania nie udowodnił tej przesłanki. Zarzut ten może być skutecznie postawiony, jeżeli porównywane rozwiązania są identyczne. Rozwiązanie ze stanu techniki, w którym występuje ujawnienie ogólne nie stanowi dowodu braku nowości.

15 2.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek skargi uprawnionego z patentu, wyrokiem z dnia 22 lutego 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1019/09) uchylił w/w decyzję Urzędu Patentowego z uwagi na fakt, że w składzie kolegium orzekającego uczestniczyła osoba nieuprawniona, tj. przedstawiciel organizacji, o której mowa w art. 9 p.w.p., zamiast - w zgodzie z obowiązującymi w dacie podniesienia zarzutu o bezzasadności sprzeciwu - upoważnionych do orzekania ekspertów Urzędu Patentowego RP.

17 3.

18 Wyrokiem z dnia 15 września 2011 r. o sygn. akt II GSK 777/10 Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej uprawnionego z patentu uchylił zaskarżony w/w wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu stwierdził, że Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano bowiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Określenie " inne naruszenie przepisów postępowania" użyte w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, nie obejmuje naruszeń prawa procesowego, które dają podstawę do wznowienia postępowania, a także naruszenia przepisów postępowania, będących podstawą do stwierdzenia nieważności. Sąd I instancji stwierdził, że organ nieprawidłowo przyjął, że postępowanie sporne o unieważnienie patentu na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, zostało wszczęte z datą wniesienia sprzeciwu, a nie z datą uznania sprzeciwu za bezzasadny, co w konsekwencji doprowadziło do rozpatrzenia sprawy o unieważnienie patentu przez kolegium w składzie określonym art. 280 ust. 3 p.w.p. przed jego zmianą. Dalej NSA wywiódł, że podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, jest wadą postępowania administracyjnego, a w przedmiotowej sprawie jest wada tego rodzaju, że stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

19 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taki stan rzeczy obligował Sąd do stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2009 r. jako wydanej przez organ kolegialny w nieprawidłowym składzie, z powodu zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

20 4.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 11 stycznia 2012 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2123/11 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji; stwierdził, że decyzja o której mowa w pkt 1 nie podlega wykonaniu i zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej kwotę 1617 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wskazał, że postępowanie sporne, w którym wydana została zaskarżona decyzja wszczęte zostało po dacie [...] listopada 2007 r., a zatem powinno być prowadzone przez skład trójkowy kolegium, którego członkami powinni być wyłącznie eksperci upoważnieni do orzekania w sprawach spornych przez Prezesa Urzędu Patentowego. Tymczasem w skład organu orzekającego weszła osoba nieuprawniona, mianowicie przedstawiciel organizacji, o których mowa w art. 9 p.w.p. Wobec powyższego Sąd stwierdził nieważność w/w decyzji Urzędu Patentowego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

22 5.

23 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 roku Urząd Patentowy RP unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt. "[...] " oraz przyznał uczestnikowi od skarżącego kwotę 2 000,- złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

24 W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, że wnoszący sprzeciw podniósł ostatecznie jedynie zarzut braku nieoczywistości spornego wynalazku. Podkreślił, że termin "oczywisty" oznacza, że dla specjalisty rozwiązanie nie wykracza poza zwykły postęp, a jedynie wyraźnie i logicznie wynika ze stanu techniki i jest przez niego oczekiwane. Za specjalistę z danej dziedziny należy uważać przeciętnego praktyka dysponującego przeciętną, ogólnie dostępną wiedzą z danej dziedziny, w danej dacie i mającą pełny dostęp do wszystkiego, co tworzy stan techniki. Ma on również do swojej dyspozycji typowe środki i możliwości prowadzenia rutynowych prac i doświadczeń.

25 Zdaniem organu patentowego problemem technicznym rozwiązywanym przez sporny wynalazek jest zwalczanie zapylenia w miejscu pracy narzędzia skrawającego. Środkiem technicznym, jaki zastosował skarżący jest dysza zraszająca umieszczona w tylnej części uchwytu noża styczno - obrotowego wykorzystująca efekt eżektorowy. Urząd Patentowy RP uznał, że przeciętny fachowiec z branży mógłby bez żadnych dokonań twórczych, jedynie w sposób rutynowy dojść do rozwiązania według spornego patentu. Rozwiązanie to jest bowiem typowym i rutynowym dostosowaniem znanych środków technicznych do celu wspólnego z przeciwstawionym mu rozwiązaniem.

26 Ustalił, że w obu rozwiązaniach dysza wodna skierowana jest na nóż urabiający, a otwór wlotowy powietrza znajduje się w odsuniętej do tyłu komorze. W obu rozwiązaniach wykorzystywany jest efekt eżektorowy.

27 W spornym wynalazku, wlot powietrza stanowi przelotowy poosiowy kanał w dyszy, woda pod ciśnieniem doprowadzana jest poprzez dopływowy kanał, a następnie poprzez obwodowy rowek i wykonane otwory wyprowadzana na powierzchnię czołową gdzie wypływając zasysa zapylone powietrze i miesza się z nim w odsuniętej do tyłu komorze, po czym wypływa na zewnątrz.

28 W przeciwstawianym rozwiązaniu według patentu nr [...] to woda wypływa przez poosiowy kanał w dyszy, a wlot powietrza znajduje się w odsuniętej do tyłu komorze. Wypływająca z dyszy woda zasysa zapylone powietrze i miesza się z nim w odsuniętej do tyłu komorze.

29 Urząd Patentowy ocenił, że "z porównania konstrukcji obu rozwiązań bezspornie wynika, że są one podobne" i ponad wszelką wątpliwość sporne rozwiązanie wchodzi w zakres wcześniejszego patentu nr [...]. Ma bowiem wlot powietrza w odsuniętej do tyłu komorze.

30 Urząd Patentowy nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy sporne rozwiązanie spełnia przesłankę nieoczywistości wskazując, że jest wyspecjalizowanym organem w sprawach własności przemysłowej, który wydaje decyzje rozstrzygające sprawy w postępowaniu spornym w zakresie określonym ustawą poprzez swoich ekspertów. Ponadto skarżący nie wykazał, aby w sprawie tej wyłoniła się taka kwestia, której wyjaśnienie wymagałoby pozyskania wiadomości specjalnych, którymi nie dysponują eksperci Urzędu Patentowego,

31 Ponadto odnosząc się do zarzutu uprawnionego, że w postępowaniu zgłoszeniowym także został przeciwstawiony ten sam wcześniejszy patent nr [...] i ostatecznie nie stanął na przeszkodzie rejestracji, organ powołał się na odrębne tryby postępowania: zgłoszeniowego i spornego. Zaznaczył, że w postępowaniu spornym nie znajdują zastosowania przepisy obowiązujące w postępowaniu zgłoszeniowym i nie może oceniać decyzji udzielającej patent w jej całokształcie. Oznacza to, że w decyzji wydanej w trybie spornym Urząd Patentowy nie musi wskazywać powodów, jakie przemawiały za przyznaniem patentu, a ocenia jedynie prawidłowość jego przyznania wyłącznie z punktu widzenia podstawy prawnej wskazanej we wniosku o unieważnienie tego prawa. Stąd w postępowaniu spornym nie jest wykluczona możliwość unieważnienia patentu na wynalazek na podstawie materiałów wcześniej mu znanych. W przeciwnym wypadku uniemożliwiałoby to zastosowanie instytucji unieważnienia i pozwalałoby na objęcie ochroną rozwiązania, które nie spełnia ustawowych wymogów niezbędnych do udzielenia patentu, co byłoby niezgodne z obowiązującym prawem. Niezależnie od powyższego każda decyzja podjęta w trybie postępowania spornego jest uzasadniana, w przeciwieństwie do decyzji przyznających patent. W uzasadnieniu wskazane są przesłanki, jakimi kierował się organ podejmując tę decyzję, a strona niezadowolona z tej decyzji ma prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

32 Kwestię zwrotu kosztów rozstrzygnął w oparciu o art. 256 ust. 2 P.w.p., który nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu cywilnym. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W rozpatrywanej sprawie strona wygrywająca reprezentowana była przez rzecznika patentowego. Na podstawie § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. nr 212 poz. 2076) stawka minimalna w sprawach o unieważnienie patentu, na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, wynosi 1.600 zł. Wobec powyższego uwzględniając kwotę 400 zł stanowiącą opłatę za sprzeciw Kolegium Orzekające uznało za zasadne przyznać wnoszącemu sprzeciw jako stronie wygrywającej łącznie kwotę 2000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

33 6.

34 W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie:

35 - art. 8 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie zaufania obywateli do organów Państwa polegające w szczególności na uznaniu, że patent przeciwstawiony zgłoszonemu rozwiązaniu w postępowaniu zgłoszeniowym zakończonym udzieleniem patentu, może zostać temu opatentowanemu już rozwiązaniu przeciwstawiony powtórnie w postępowaniu spornym, a także zaniechaniu wyczerpującego uzasadnienia decyzji w sytuacji gdy decyzja wydana została w postępowaniu z udziałem więcej niż jednej strony i stanowiła zaprzeczenie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o udzieleniu patentu nr [...];

36 - art. 7 k.p.a., poprzez nieprzestrzeganie praworządności i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

37 - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia w całości materiału dowodowego;

38 - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów i dowodów, które organ uznał za udowodnione i na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

39 - art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodniony brak nieoczywistości rozwiązania według wynalazku bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego;

40 - art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zwrócenia się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii w sprawie której rozstrzygnięcie wymagało wiadomości specjalnych;

41 - art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.) w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. poprzez przyznanie stronie wygrywającej od drugiej strony kosztów postępowania, pomimo, że strona wygrywająca nie zgłosiła żądania w tym względzie.

42 Skarżący podkreślił, że spornemu wynalazkowi przeciwstawiony został przez uczestnika wyłącznie wynalazek, na który udzielono patent nr [...] pt. "[...]". Tymczasem patent ten był już rozpatrywany przez Urząd Patentowy RP w postępowaniu zgłoszeniowym jako ewentualna podstawa do zakwestionowania zdolności patentowej spornego wynalazku i uznany przez tenże organ jako nie stanowiący przeszkody w udzieleniu patentu na wynalazek skarżącego. Doszło zatem w niniejszej sprawie do uchybienia przez Urząd Patentowy RP zasady wynikającej wprost ze sformułowanej w art. 2 Konstytucji RP zasady proceduralnej "Ne bis idem". Organ powinien bowiem oddalić sprzeciw, gdyż obejmuje on tylko wcześniej podniesiony w postępowaniu zgłoszeniowym zarzut nieoczywistości wynikający z przeciwstawionego patentu nr [...].

43 W ocenie skarżącego Urząd Patentowy naruszył również art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a., bowiem teza o braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania znalazła w spornej decyzji jedynie krótkie uzasadnienie. Jest ono zdecydowanie niedostateczne, wziąwszy pod uwagę skomplikowany stan sprawy. Wynalazek skarżącego i wynalazek uczestnika, każdy z osobna, służą do rozwiązania innego problemu wynalazczego, co czyni je z gruntu nieprzystawalnymi. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, brak ustosunkowania się do całokształtu materiału dowodowego stanowi niewątpliwie naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ pominął ponadto całość obszernej argumentacji skarżącej zawartej w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r., co jest jednoznaczne z naruszeniem art. 80 k.p.a., który ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Z zasady tej wynika, że ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, nie można w niej pominąć jakiegokolwiek dowodu - inaczej będzie wadliwa.

44 Zdaniem skarżącego, przy wydaniu decyzji naruszono również art. 84 § 1 k.p.a. W przypadku, gdy w rozstrzyganej sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie stosownej opinii. Mimo, że z treści tego przepisu wynika, że zwrócenie się z wnioskiem o wydanie takiej opinii jest uznaniowe, to w sprawach o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ orzekający jest obowiązany wykorzystać ten środek dowodowy. W przypadku problematyki ruchu zakładu górniczego, a tychże zagadnień dotyczy wynalazek według spornego patentu, zaciągnięcie opinii jest prawnym wymogiem w przypadkach wskazanych w Prawie geologicznym. Urząd Patentowy RP, zdaniem skarżącego, orzekając w przedmiocie zdolności patentowej wynalazku dotyczącego zagadnień z zakresu problematyki ruchu zakładu górniczego, powinien był zasięgnąć opinii rzeczoznawcy w tej dziedzinie.

45 W ocenie skarżącego organ naruszył ponadto art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 P.w.p. Podkreślił, że koszty w postępowaniu spornym są uwzględniane na żądanie strony. Tymczasem s niniejszej sprawie pełnomocnik uczestnika nie złożył spisu kosztów ani nie zgłosił stosownego wniosku. W związku z tym organ zasądził zwrot kosztów postępowania od skarżącego bezprawnie.

46 7.

47 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając postawione przez skarżącego zarzuty za bezzasadne. Wskazał m.in., że w dokonanej ocenie kryterium nieoczywistości wynalazku uwzględnił cały stan techniki. Odnosząc się do zarzutu braku wniosku o zasądzenie kosztów wskazał, że taki wniosek został złożony na rozprawie w dniu 6 lutego 2009r.

48 8.

49 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

50 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

51 Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a.").

52 Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z nie wszystkimi zarzutami skarżącego należy się zgodzić.

53 I.

54 Należy przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012r. sygn. akt VI SA/Wa 2123/11 stwierdził nieważność poprzednio wydanej w tej sprawie decyzji z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] kierując się wskazaniami i oceną prawną wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 15 września 2011 r. o sygn. akt II GSK 777/10 obligującego Sąd I instancji do stwierdzenia jej nieważności.

55 Sprawa wróciła zatem do etapu rozpoznania sprzeciwu złożonego [...] sierpnia 2007r. przez K. GmbH & Co. KG z siedzibą w N., którego podstawa faktyczna i prawna została ograniczona do braku nieoczywistości spornego wynalazku nr [...] pt. "[...] ".

56 Po ponownym rozpatrzeniu sprzeciwu K. GmbH & Co. KG z siedzibą w N., Niemcy zaskarżoną obecnie decyzją z [...] marca 2013 r. Urząd Patentowy uznał, że patent uprawnionego nie spełnia ustawowego warunku wymaganego do jego uzyskania – kryterium nieoczywistości.

57 Zarzuty skarżącego A. z siedziba w K. dotyczą szeregu wskazanych w skardze uchybień procesowych, które jego zdaniem uzasadniają wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

58 W ocenie Sądu, istotą zarzutów w niniejszej sprawie jest zatem kwestia, czy nie rozważenie przez Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji stanowiska skarżącego (uprawnionego do spornego patentu) co do poszczególnych argumentów i dowodów zgromadzonych przez sprzeciwiającego się, w szczególności zajętego w piśmie z dnia [...] października 2012 r., które to stanowisko zostało pominięte w ocenie materiału dowodowego, stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że rozpoznając skargę sąd powinien ocenić, czy organ odniósł się do stanowiska skarżącego, czy i w jakim zakresie mogło to mieć znaczenie dla oceny dowodów, dokonanych ustaleń i rozstrzygnięcia w sprawie, a więc czy działanie Urzędu Patentowego było zgodne z przepisami postępowania, a przede wszystkim, czy organ nie naruszył art. 77 i 80 k.p.a.

59 II.

60 Odpowiadając na te pytania, należy wskazać, że sporny wynalazek został zgłoszony i uzyskał rejestrację w Urzędzie Patentowym w dniu [...] maja 2000 roku, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.), zwanej p.w.p., co nastąpiło w dniu 22 sierpnia 2001 r. Stosownie do art. 315 ust. 1 p.w.p. prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 315 ust. 2 p.w.p. do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie ze zdaniem 1 art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym.

61 Co istotne dla oceny zarzutów procesowych, postępowanie sporne reguluje art. 317 p.w.p. stanowiący, że postępowanie sporne przed Urzędem Patentowym wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, toczy się od dnia wejścia w życie ustawy według jej przepisów, z zastrzeżeniem art. 318 i 319.

62 W ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP prawidłowo określił podstawę prawną unieważnienia rozwiązania skarżącego - ze względu na charakter sprecyzowanego ostatecznie zarzutu braku nieoczywistości wynalazku - na art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości (t.j. Dz.U. z 1993r nr 26 poz. 117). Przepis ten określa przesłanki jakie powinien spełniać wynalazek podlegający opatentowaniu, a mianowicie:

63 • posiadać przymiot nowości o charakterze technicznym,

64 • posiadać poziom wynalazczy (nieoczywistość rozwiązania),

65 • nadawać się do zastosowania w określonej dziedzinie techniki.

66 Należy przy tym wskazać, że w sprawie kwestionowany był przez składającego sprzeciw przymiot nieoczywistości wynalazku w świetle zgłoszonych dowodów:

67 polskiego opisu patentowego nr [...] pt.: "[...]", udzielonego na rzecz firmy K. GmbH & Co. KG z N., Niemcy z pierwszeństwem od dnia [...] 09.1992 r.;

68 publikacji pt.: "Wysokociśnieniowy układ zraszania wewnętrznego w kombajnach ścianowych eksploatowanych w KWK "Piast" z Międzynarodowej Konferencji Naukowo- Technicznej poświęconej zwalczaniu zagrożeń pyłowych w górnictwie, 5 - 7 października 1999 r.;

69 artykułu z Trybuny Górniczej z 1999 r., nie posiadającego możliwości identyfikacji daty, autora i tytułu gazety.

70 W praktyce działania organu patentowego powinno się przyjmować takie sposoby badania rozwiązań, aby w maksymalnym stopniu ocenę tę zobiektywizować. W praktyce służy temu stosowanie metody "problem i jego rozwiązanie". Wyróżnia się w tej metodzie trzy stadia: 1) ustalenie "najbliższego stanu techniki", na tle którego specjalista z danej dziedziny techniki najłatwiej doszedłby do rozwiązania technicznego stanowiącego wynalazek; najbliższym stanem techniki jest zespół informacji będący kombinacją znanych cech, które stanowią najbardziej obiecujący punkt wyjścia prowadzący do dokonania wynalazku. Zwykle jest to dokument, w świetle którego dostosowanie wynikającego z niego poziomu techniki do poziomu, który wyznacza wynalazek, wymagałoby minimum konstrukcyjnych i funkcjonalnych modyfikacji. Dokument ten powinien dotyczyć tego samego bądź podobnego problemu technicznego albo przynajmniej tej samej lub bardzo zbliżonej dziedziny techniki, której dotyczy wynalazek; 2) ustalenie "obiektywnego technicznego problemu" wymagającego rozwiązania (poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki, co pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek); 3) ustalenie – czy specjalista znający najbliższy stan techniki i problem techniczny, którego dotyczył wynalazek, miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo-rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania. Za oczywiste uważa się bowiem w szczególności rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. W tym stadium istotne jest także ustalenie czy ze stanu techniki jako całości wynika, że fachowiec doszedłby do rozwiązania będącego przedmiotem zgłoszenia (tzn. czy niejako samo by się mu ono narzucało), czy tylko mógłby do niego dojść (co bynajmniej nie byłoby pewne, a jedynie prawdopodobne). Zatem gdyby w konkretnym przypadku okazało się, że znawca jedynie "mógłby" dojść do rozwiązania zgłoszonego jako wynalazek, wówczas należałoby je uznać za posiadające poziom wynalazczy (por: du Vall M. [w:] Prawo własności przemysłowej. T. 14a. Red. R. Skubisz. System prawa prywatnego. Warszawa 2012, s. 323 i nast. oraz powołana tam literatura przedmiotu i orzecznictwo sądowe).

71 Ostatecznie argumenty sprzeciwiającego się zawarte zostały w piśmie z [...] lutego 2009r., piśmie z [...] grudnia 2009r. oraz przedstawione także ustnie na rozprawie przez organem [...] września 2012 r. Sprowadzały się do zarzutu, że w spornym rozwiązaniu w całości wykorzystano cechy techniczne objęte zastrzeżeniem niezależnym patentu nr [...], ponieważ określono w nim jednoznacznie, że istotą tegoż wynalazku jest odsunięta do tyłu w stosunku do noża komora z wlotem powietrza. Jego zdaniem sporne rozwiązanie wykorzystało tę samą cechę: zastosowano w uchwycie noża kombajnowego otwór wlotowy w komorze uchwytu odsuniętej do tyłu, co stanowi szczególna postać znanego rozwiązania, która nie wiąże się z żadnym dodatkowym nieoczekiwanym efektem i jest wynikiem normalnego rutynowego zastosowania znanego rozwiązania poprzez proste zastąpienie znanych środków technicznych ujawnionych we wcześniejszym wynalazku – ich ekwiwalentami. Twierdził, ze autorzy późniejszego wynalazku mogli bez żadnych dokonań twórczych, w sposób rutynowy dojść do swojego rozwiązania.

72 Uprawniony kwestionował powyższe twierdzenia, a ostateczne swoje stanowisko i zarzuty wobec sprzeciwu i przedstawionych dowodów poddał ocenie Urzędu Patentowego w piśmie z [...] października 2012r. złożonym po udzieleniu mu przez organ stosownego terminu i odroczeniu w tym celu rozprawy. Obecne stanowisko skarżącego, oprócz innych zarzutów - sprowadza się także do tego, że organ nie odniósł się do okoliczności, na które wskazywał w piśmie z [...] października 2012r., a sprowadzających się do dokonania wadliwych ustaleń istotnych z uwagi na przepisy prawa materialnego. Wspomnieć jednak wypada, że m.in. skarżący kwestionował przyjęcie przez organ za punk wyjścia dla oceny nieoczywistości rozwiązania, ponadprzeciętną wiedzę pracownika naukowego w dziedzinie w której się specjalizuje, zamiast wiedzę znawcy posiadającego ją w stopniu przeciętnym z danej dziedziny. Podnosił, że przeciętny fachowiec nie dysponuje wiedzą pracownika naukowego i stosownym zapleczem badawczym i nie doszedłby do rozwiązania z patentu. Zarzucił brak wnikliwej interpretacji treści zastrzeżenia w świetle zastrzeżeń zależnych, co pozwala dopiero dostrzec, że zastrzeżenie dotyczy jednego z możliwych rozwiązań uchwytu "organu urabiającego" umożliwiającego uzyskanie efektu eżektorowego. Zarzucił brak odniesienia się do zarzutu, że zastrzeżenie 1 niezależne nie określa gdzie ma być wykonany otwór wlotu powietrza w sytuacji, gdy od konstrukcji otworu (jego średnicy) zależy możliwość jego przemysłowego stosowania. Z kolei szeroka formuła zastrzeżenia niezależnego, jego zdaniem, nie znajduje pokrycia w opisie wynalazku [...]. Jego zdaniem, okoliczność, że cechy techniczne przeciwstawionego wynalazku [...] zostały ujęte w zastrzeżeniach 1-4 i dopiero zespół tych cech pozwala uznać, że rozwiązanie jest ujawnione - powoduje, że treść zastrzeżenia 1 powinna być interpretowana niezwykle wąsko, czyli w świetle całości jego opisu. Według uprawnionego, istnienie przeciwstawionego patentu nie jest podstawą do kwestionowania zdolności patentowej innych rozwiązań układu zraszającego, które umożliwiają osiąganie efektu inżektorowego. Podał przy tym przykład patentu [...], który umożliwia osiągnięcie efektu inżektorowego oraz "uzyskanie korzystniejszego rozpylenia cieczy w porównaniu do znanych rozwiązań". Jego zdaniem przyjęcie tak szerokiego zakresu ochrony przeciwstawionego patentu oznaczałoby odmowę ochrony i tego patentu. Uprawniony także powołał się na informacje zawarta na rysunku pochodzącym z publikacji przeciwstawionego patentu (z1999r.) i wskazuje na zastrzeżenie 4 "stanowiące wlot powietrza otwory (22) korzystnie o tej samej szerokości co komora (23), który został również ukazany na rysunku stanowiącym część opisu patentowego [...]". Także zarzucił, że przepustowość otworów wlotowych została rozeznana niedokładnie, skoro urządzenie wdrożone do produkcji na skalę przemysłową jest sprzeczne z rozwiązaniem przemysłowym.

73 Należy podkreślić, że skoro Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, to taka kontrola jest możliwa wyłącznie w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

III.

74 Wymaga podkreślenia, z chwilą wejścia w życie przepisów ustawy p.w.p. postępowanie przed Urzędem Patentowym toczy się w trybie tych przepisów (art. 317 p.w.p.). W konsekwencji, w myśl art. 255(8) ust. 1 pkt 8 p.w.p. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Z art. 256 ust. 1 p.w.p. wynika, że do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

75 Odnosząc się do tego, należy mieć na uwadze zakres, w jakim mogą być stosowane w postępowaniu spornym uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który skład orzekający WSA w niniejszej sprawie podziela, że zasada działania UP z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w objętych skargą przepisach art. 7, art. 8, art. 77§ 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty i specyfiki tego postępowania (por. wyroki NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 350/06, opubl. Lex nr 322819 i z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 849/09, opubl. Lex nr 746273, wyrok z 22 stycznia 2014 sygn. akt II GSK 1600/12, opubl. https://cbois.nsa.gov.pl.).

76 Stosując wg art. 256 ust. 1 p.w.p. "odpowiednio" do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

77 W postępowaniu spornym, co jest oczywiste, Urząd P nie może wyjść poza granice wniosku i wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, określające na tym etapie sprawę administracyjną. Przy takim unormowaniu nie można przenosić do postępowania spornego przez art. 256 ust. 1 p.w.p., wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., obowiązków organu w zakresie zbierania i oceny dowodów oraz załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ponieważ art. 255 ust. 4 p.w.p., jest przepisem zawierającym objętą nim pełną regulację wykluczającą możliwość uzupełniającego zastosowania tych przepisów k.p.a. W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt II GSK 82/06, (opubl. Lex nr 308131) NSA zauważył, że w treści art. 256 ust. 1 p.w.p. odesłano w zakresie postępowania spornego do przepisów k.p.a, stosowanych jednak "odpowiednio". Jak wskazał, "już sama natura postępowania spornego, w którym Urząd Patentowy rozstrzyga spór pomiędzy stronami o przeciwstawnych interesach, bliższa pod wieloma względami kontradyktoryjnemu postępowaniu cywilnemu niż administracyjnemu, nakazuje daleko idącą ostrożność w przenoszeniu zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego do regulowania przebiegu postępowania spornego."

78 W konsekwencji nie zaskakuje ugruntowany w judykaturze pogląd, co ma istotne znaczenie dla oceny zarzutów procesowych skarżącego, że wprawdzie w postępowaniu spornym ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który chce pozbawić uprawnionego jego praw, ale strona, której prawo zostało zakwestionowane nie powinna być bierna, ma prawo się bronić, podnosząc własne argumenty i składając dowody podlegające ocenie w toku postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 320/05 (opubl. https://cbois.nsa.gov.pl).

79 Na gruncie niniejszej sprawy, uprawniony podnosił zatem własne argumenty zmierzające do zachowania swojego prawa i jego argumentacja winna podlegać wnikliwej ocenie znajdującej wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, tym bardziej w sytuacji, kiedy nie została uwzględniona.

80 Z ustaleń organu wynika, że na rozprawie w dniu 14 września 2012 r. wnoszący sprzeciw podtrzymał żądanie unieważnienia patentu nr [...] na sporny wynalazek z powodu braku nieoczywistości spornego rozwiązania, natomiast zrezygnował z zarzutu braku nowości, co pierwotnie zarzucał. Wprawdzie z obszernego protokołu rozprawy z 14 września 2012 r. wynika m.in., że wnoszący sprzeciw kwestionował twierdzenie uprawnionego, że materiały dowodowe wykorzystane w postępowaniu zgłoszeniowym są tożsame z materiałami przedstawionymi w postępowaniu spornym, Urząd nie ustosunkował się do tej spornej kwestii.

81 Niemniej jednak zaprotokołowano w protokole rozprawy z 14 września 2012 r. obszerne wypowiedzi obu stron i mimo sprzeciwu wnioskodawcy Urząd Patentowy uwzględnił wniosek uprawnionego i zakreślił mu miesięczny termin "do ustosunkowania się na piśmie do stanowiska strony przeciwnej zaprezentowanego na rozprawie" (k. 75 akt adm. tom I). Obszerne pismo pełnomocnika uprawnionego z dnia [...] października 2012 r. wpłynęło do organu [...] października 2012r. Wprawdzie złożone zostało z przekroczeniem terminu 1 miesiąca, niemniej jednak był to termin instrukcyjny, którego przekroczenie nie może wywoływać ujemnych skutków dla strony - tym bardziej, że dopiero pół roku później, [...] marca 2013r. rozprawa została zamknięta i organ wydał zaskarżoną decyzję.

82 Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy – w ocenie Sądu – badanie podstaw unieważnienia patentu, w sytuacji, gdy jego podstawę stanowi ten sam przeciwstawiony patent, który był znany Urzędowi w trakcie postępowania zgłoszeniowego, niewątpliwie wymaga dochowania przysługujących uprawnionemu praw do obrony tej rejestracji i nie budzącego wątpliwości wyjaśnienia sprawy.

83 Takie badanie nie może pomijać oceny stanowiska strony, której argumentacja przedstawiona w obszernym piśmie uprawnionego z dnia [...] października 2012 r. nie zostaje zaakceptowana bez podania przyczyn. W postępowaniu spornym nie może zostać pominięta argumentacja żadnej ze stron sporu.

84 Z ustaleń organu przedstawionych w zaskarżonej decyzji wynika bowiem jedynie odnotowanie faktu złożenia przez uprawnionego pisma z dnia [...] października 2012 r., jego stanowiska o oddalenie wniosku o unieważnienie jego patentu nr [...], jak i potwierdzenie faktu jego szczegółowego i obszernego uzasadnienia. Organ przytoczył w uzasadnieniu cztery zdania (tezy) stanowiska uprawnionego: że wynalazek objęty patentem nr [...] uzyskał zakres ochrony udzielony na tak wysokim poziomie uogólnienia, iż istota tego rozwiązania może być ustalona jedynie w toku interpretacji zastrzeżenia niezależnego z odwołaniem się do opisu patentowego; że jego rozwiązanie według spornego patentu nr [...], jakkolwiek służy osiąganiu tego samego celu co przeciwstawione, jest jednak całkowicie odmienne, bowiem jego cechy techniczne nie wynikają z patentu nr [...] i nie stały się na gruncie tego patentu przedmiotem twierdzeń, nawiązań czy choćby aluzji; że sporne rozwiązanie jest całkowicie oryginalnym rozwiązaniem instalacji zraszającej.

85 Powyższy wymóg znajduje także oparcie w odpowiednio zastosowanym do celów postępowania spornego art. 8 k.p.a., który ustanawia prowadzenie postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie niż oczekiwała, to przyczyną tego są istotne powody.

86 Oznacza to, że wadliwość uzasadnienia polega na tym, że Urząd Patentowy nie wskazał przyczyn z powodu których twierdzeniom strony zawartym w piśmie uprawnionego z dnia [...] października 2012 r. odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Należało bowiem oczekiwać, że ocena argumentów obu stron dokonana przez Urząd Patentowy RP nie ograniczy się jedynie do argumentów wnioskodawcy. Skoro uprawniony ma prawo w postępowaniu spornym do obrony przyznanej mu ochrony patentu i uznając sprzeciw wnioskodawcy za bezzasadny wdaje się w spór, to słusznie oczekuje, że badanie przez organ jego argumentacji nie będzie iluzoryczne. Spodziewa się, że przedstawiona przez niego argumentacja, zmierzająca do zachowania nabytego prawa, zostanie poważnie potraktowana przez organ patentowy, który w przypadku jej nie uwzględnienia, odniesie się do jego stanowiska i zarzutów.

87 Wskazać także należy, że zakres przedmiotowy wynalazku objętego spornym patentem nr [...] został określony w zaskarżonej decyzji według zastrzeżenia następująco: Zastrzeżenie niezależne - "Uchwyt noża styczno-obrotowego organu urabiającego maszyn górniczych, mający wlot powietrza oraz zawierający osadzoną przez wkręcanie zraszającą dyszę, usytuowaną w tylnej części uchwytu, przy czym przed powierzchnią czołową dyszy znajduje się wyprofilowana komora, stanowiąca część uchwytu, a w tylnej części korpusu uchwytu wydrążony jest dopływowy kanał, którego wylot łączy się z obwodowym rowkiem, znajdującym się na obwodzie kadłuba dyszy, znamienny tym, że wlot powietrza stanowi przelotowy poosiowy otwór (4) w dyszy (3), a w bocznej ściance obwodowego rowka (5) wykonane są otwory (6) wyprowadzone na powierzchnię czołową dyszy."

88 Podnieść należy, że zakres przedmiotowy przeciwstawionego rozwiązania z [...], niewątpliwie znany organowi patentowemu z urzędu, ale nie został ujęty w ustaleniach faktycznych zaskarżonej decyzji, mimo wskazania w uzasadnieniu o dokonaniu porównania obu rozwiązań pod kątem zarzutów wnioskodawcy. Rozwiązań, które jak wynika z charakteru postępowania przed organem co do zasady pozostają sporne.

89 Tymczasem nie wynika to z oceny zawartej w zaskarżonej decyzji, bowiem wniosek z ich porównania organ sprowadził do jednego zdania, że "z porównania konstrukcji obu rozwiązań bezspornie wynika, że są one podobne i ponad wszelką wątpliwość sporne rozwiązanie wchodzi w zakres patentu nr [...], ma bowiem niewątpliwie wlot powietrza w odsuniętej do tyłu komorze". (k.155 akt adm. tom I)

90 Z dokonanej przez Urząd Patentowy oceny wynika zatem, że porównanie obu konstrukcji rozwiazań jest bezsporne (“bezspornie wynika"), co pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem uprawnionego, w szczególności zawartym w piśmie z [...] października 2012r. Ponadto, analizując tę ocenę należy podnieść, że skoro lakoniczne porównanie obu wynalazków, było tak oczywiste, że Urząd mimo sporu ocenił je jako "bezsporne", to zasadny wydaje się zarzut uprawnionego, że tego "bezspornego" podobieństwa nie dopatrzył się w dacie rejestracji mimo, że oba rozwiązania już wtedy były porównywane. W tej sytuacji dokonane porównanie obu wynalazków powinno być dokonane z dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy i uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego i oceną mającą na uwadze odniesienie się do zgłoszonych zarzutów strony, której odmawia się racji.

91 Uprawniony A. w K., podkreślał bowiem wielokrotnie, że sporne rozwiązanie stworzone zostało przez pracowników naukowych, którzy dysponowali odpowiednim materiałem innowacyjnym wykraczającym poza wiedzę przeciętnego fachowca. Wskazywał, że rozwiązanie według spornego patentu nr [...], jakkolwiek służy osiąganiu tego samego celu co przeciwstawione, jest jednak całkowicie odmienne. Jego cechy techniczne nie wynikają z patentu nr [...] i nie stały się na gruncie tego patentu przedmiotem twierdzeń, nawiązań czy choćby aluzji. W konsekwencji wbrew wnioskodawcy twierdził, że rozwiązanie według spornego patentu jest całkowicie oryginalnym rozwiązaniem instalacji zraszającej będącym efektem zasługującej na ochronę patentową twórczości uprawnionego.

92 W takiej sytuacji skwitowanie argumentów uprawnionego kilkoma arbitralnymi zdaniami w uzasadnieniu decyzji unieważniającej sporny patent i to bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do obszernych zarzutów uprawnionego podniesionych w piśmie z dnia [...] października 2012 r. oznacza, jak wskazano wyżej, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej. Całkowite pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny stanowiska strony, której udzielono terminu na jego zajęcie oznacza naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a. znajdujących odpowiednie zastosowanie w związku z art. 255 (8) i art. 256 ust. 1 p.w.p. w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazał NSA w wyroku z 24 lutego 2014 r. (sygn.. akt II GSK 1963/12) rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu spornym, które co do zasady ma charakter kontradyktoryjny, nie zwalnia jednak organu patentowego od stosowania w tym postępowaniu zasady ogólnej prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), a także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), oraz przestrzegania art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z przepisu art. 256 ust. 1 p.w.p. wynika, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie unieważnienia wynalazku (lub znaku towarowego) nie jest wyłączony obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy, o których mowa w art. 7 i 77 k.p.a.

93 IV.

94 Odnosząc się do pozostałych zarzutów procesowych skarżącego należy uznać je za nietrafne.

95 1) Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. "poprzez zaniechanie zwrócenia się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii w sprawie". W ocenie Sądu Urząd Patentowy co do zasady prawidłowo oddalił [...] grudnia 2012 r. wniosek uprawnionego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, już z tego względu, iż wadliwie sformułowana teza dowodowa sprecyzowana na rozprawie [...] września 2012r. ("że zgłoszone rozwiązanie spełnia przesłankę nieoczywistości") – wkracza w kompetencje prawne przysługujące Urzędowi Patentowemu z mocy art. 10 uow.

96 2) Nie jest uzasadniony zarzut skarżącego "uchybienia przez Urząd Patentowy RP sformułowanej w art. 2 Konstytucji RP zasadzie proceduralnej "Ne bis idem" , czyli zasady prawnej mówiącej, że nie można dwa razy wszczynać i prowadzić procesu sądowego w tej samej sprawie, przeciw temuż oskarżonemu. Naruszenie to skarżący opierał na zarzucie, że wniosek o unieważnienie obejmuje wcześniej podniesiony w postępowaniu zgłoszeniowym zarzut nieoczywistości wynikający z przeciwstawionego patentu nr [...].

97 W ocenie Sądu, należy przyznać rację Urzędowi Patentowemu, że odrębne tryby postępowania: zgłoszeniowego i spornego stanowią, że w postępowaniu spornym nie znajdują zastosowania przepisy obowiązujące w postępowaniu zgłoszeniowym. Oczywistym jest, że w decyzji wydanej w trybie spornym Urząd Patentowy nie musi wskazywać powodów, jakie przemawiały za przyznaniem patentu. I wbrew oczekiwaniom strony uprawnionej, w postępowaniu spornym – co do zasady będącym postepowaniem kontradyktoryjnym - nie jest wykluczona możliwość unieważnienia patentu na wynalazek na podstawie materiałów wcześniej znanych Urzędowi z postępowania zgłoszeniowego. Przeciwne rozumowanie czyniłoby iluzorycznym możliwość korzystania z trybu spornego unieważnienia patentu przewidzianego w art. 255 ust. 1 pkt 1 i pkt 1(1) p.w.p.

98 Oznacza to, że wniosek o unieważnienie patentu może zawierać jako przeciwstawienie spornej rejestracji także wcześniej badany, przeciwstawiony zgłoszeniu patent, który znany był Urzędowi Patentowemu w trakcie zgłoszenia.

99 Jednakże zasady postępowania spornego wymagają, inaczej niż w postępowaniu zgłoszeniowym, by Urząd Patentowy pełnił rolę profesjonalnego arbitra – dając stronom możliwość dowodzenia swoich racji. Skoro dał taką możliwość wnioskodawcy, to obowiązany był także wziąć pod uwagę zdanie uprawnionego dążącego do zachowania uzyskanej rejestracji. Dotyczyło to zarówno prawa do składania dowodów, jak i ich oceny przez organ. Skoro, jak wskazał w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP "każda decyzja podjęta w trybie postępowania spornego jest uzasadniana, w przeciwieństwie do decyzji przyznających patent", oznacza to, że w uzasadnieniu decyzji postepowania spornego zostaną przez organ wskazane te przesłanki, jakimi się kierował i wyjaśni przegranej stronie, dlaczego nie uwzględnił jej argumentacji. Zatem niewątpliwie w sytuacji, gdy przeciwstawiony spornej rejestracji patent był już przedmiotem analizy w sprawie zgłoszeniowej, uprawniony ma prawo oczekiwać, że w postępowaniu spornym przedstawiona przez niego argumentacja zmierzająca do utrzymania nabytego prawa zostanie poważnie potraktowana przez Urząd Patentowy, który w przypadku nie uwzględnienia racji uprawnionego odniesie się do jego zarzutów.

100 Niemniej jednak z powołanej zasady "ne bis idem" nie wynikają dla Urzędu Patentowego jakiekolwiek ograniczenia dowodowe w postępowaniu spornym. Akta zgłoszeniowe, tak jak i inne dowody w sprawie podlegają ocenie na mocy art. 75 § 1 i 80 k.p.a.

101 3) Nie jest zasadny zarzut skarżącego naruszenia art. 98 § k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. poprzez przyznanie stronie wygrywającej od drugiej strony kosztów postępowania, pomimo, że strona wygrywająca nie zgłosiła żądania w tym względzie. Wniosek w przedmiocie zwrotu kosztów na rzecz wnioskodawcy został bowiem złożony na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu [...] lutego 2009r., co wynika z protokołu rozprawy.

102 V.

103 Nie przesądzając zatem zasadności wniosku o unieważnienie, należy wskazać, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ może odmówić wiary określonym dowodom czy twierdzeniom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

104 Okoliczność, podnoszona konsekwentnie przez uprawnionego, że przeciwstawione spornemu wynalazkowi rozwiązanie wnoszącego sprzeciw było już rozpatrywane na etapie postępowania zgłoszeniowego i nie zakwestionowano wtedy zdolności patentowej spornego wynalazku wymaga rzetelnego pochylenia się nad jego argumentami zgłoszonymi przez w piśmie z dnia [...] października 2012 r. Niewątpliwie w przypadku zakwestionowania dotychczasowej ochrony uprawniony, w sytuacji nie uwzględnienia jego twierdzeń, ma prawo poznania argumentacji Urzędu Patentowego.

105 Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec ustalenia, że stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji nie został ustalony w sposób prawidłowy, wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie mógł dokonać oceny dotyczącej prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego.

106 W toku ponownego rozpoznania sprawy Urząd Patentowy w uzasadnieniu oceni i odniesie się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w piśmie z [...] października 2012r. W sposób nie budzący wątpliwości wskaże i oceni dowody określające stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy dziedziny techniki stanowiącej przedmiot wynalazku. W orzecznictwie sadowym podkreśla się, że mimo nieostrości pojęcia "poziom wynalazczy" postawienie danemu rozwiązaniu technicznemu zarzutu oczywistości wymaga oparcia się na określonych dowodach o stanie techniku, które należy wskazać i konkretnie wywieźć zasadność takiego zarzutu. Czyni uzasadnionym brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w sytuacji, gdy stanowisko drugiej strony sporu, zostaje pominięte w ocenie.

107 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postepowania Sąd orzekł po myśli art. 200 i art. 205 § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).