Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2011 r., VII SA/Wa 904/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2011 r., VII SA/Wa 904/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego skargę oddala

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: Kpa), po rozpatrzeniu odwołania H. i W. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...].11.2010 r., znak: [...], nakazującej na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz.1118 z późn. zm) zwanej dalej Prawem budowlanym H. i W. S. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego usytuowanego na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] ora poprzedzające ją postanowienie Nr [...] z dnia [...].06.2010 r.i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

3 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla ] ,postanowieniem Nr ] z dnia ].06.2010r., wydanym w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na H. i W. S. (właścicieli działki nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...]) obowiązek przedstawienia w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, dokumentów o jakich mowa w art. 48 ust. 3, niezbędnych do wydania decyzji w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu.

4 H. i W. S. nie przedstawili wymaganych dokumentów w wyznaczonym przez organ terminie trzymiesięcznym. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając, że nałożony na inwestorów obowiązek wynikający z postanowienia nie został wypełniony, wydał nakaz rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], wskazując przepis 48 ust.4 Prawa budowlanego.

5 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z wyjaśnień W. S. wynika, iż w 1994 r., gdy zakupił działkę nr ew. [...] z obrębu [...] istniał w granicy z działką nr ew. [...] budynek gospodarczy, ale w stosunku do obecnego budynku był on znacznie większy, a między nim, a zabudową apteki istniała wolna przestrzeń, co potwierdza plan zagospodarowania działki stanowiący załącznik do decyzji Urzędu Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].09.1994 r. W. Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...]nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, wskazując , iż zgodnie z planem zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do decyzji Urzędu Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].09.1994 r. istniał w tym miejscu budynek gospodarczy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nie ustalił, czy istniejący obecnie w tym miejscu budynek gospodarczy jest nowym budynkiem, wybudowanym w miejscu istniejącego poprzednio budynku gospodarczego, czy też pierwotny budynek uległ częściowej rozbiórce. Wskazał również, że z pisma H.i W. S. z dnia 17.11.2010 r. wynika, iż przedmiotowy budynek gospodarczy ma ponad dwadzieścia lat, zatem nie oni go wybudowali.

6 Zdaniem organu odwoławczego, wyjaśnienia wymaga ponadto kwestia, czy przedmiotowy budynek został dobudowany do budynku apteki, czy też pomiędzy nim a budynkiem apteki, istnieje wolna przestrzeń o której informują H. i W.S.

7 W tej sytuacji ,zdaniem organu odwoławczego, zasadne jest przeprowadzenie ponownych oględzin działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] oraz wezwanie H. i W. S. do złożenia wyjaśnień pod rygorem odpowiedzialności karnej, czy przedmiotowy budynek jest nowym budynkiem wybudowanym w miejscu istniejącego poprzednio budynku gospodarczego, czy też jest to budynek pierwotny, który uległ częściowej rozbiórce. Następnie organ odwoławczy zauważył, że w przypadku stwierdzenia, iż przedmiotowy budynek wybudowany został przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zastosowanie będzie miał art. 37 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r.

8 Zdaniem organu, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, należało w trybie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

9 Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Spółka z o.o. “[...]", wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

10 Zdaniem Skarżacej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego m. [...]prawidłowo przeprowadził postępowanie, a inwestorzy H. i W. S. posiadali możliwość i czas na zalegalizowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, jednak z danej im możliwości nie skorzystali. Nie złożyli bowiem wymaganej dokumentacji i tym samym nie dopełnili nałożonego nań obowiązku przez organ.

11 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269)zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

14 Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, tj. w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo co prawda postępowanie takie przeprowadził, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. W orzecznictwie NSA powszechnie przyjęto, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie może być ona podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2. Niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. (Por. np. wyroki: z 10 kwietnia 1997 r., I SA/Po 1237/96; z 16 czerwca 1997 r., II SA/Kr 2024/96 i z 28 maja 1998 r., I SA/Lu 519/97, I SA 343/00).

15 W wypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest rozstrzygnięcie kasatoryjne, rolą sądu jest dokonanie oceny, czy organ wydający rozstrzygnięcie nie przekroczył swoich tak ocenianych uprawnień, a określonych w przepisie art. 138 § 2 k.p.a.

16 Podstawą podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że organ I instancji nie wyjaśnił kiedy istniejący budynek był wybudowany. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i ustosunkowania się organu do wyjaśnień H. i W. S., skoro Oni twierdzą, że budynek istniał już w roku 1994.

17 Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r, nakazującej na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane Państwu H. i W. S. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego stanął na straży podstawowej zasady prawa administracyjnego tj zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a. Poczynienie innych ustaleń w tym zakresie wyłącznie przez organ II instancji prowadziłoby do jednoinstancyjności postępowania.

18 W tym stanie rzeczy zarzut spółki Skarżącej dotyczący naruszenia art. 138 § 2 Kpa jest bezzasadny, gdyż stwierdzenie wskazanych w uzasadnieniu skarżonej decyzji uchybień upoważniało organ odwoławczy do podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego. W tej sprawie niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony organ odwoławczy, gdyż naruszałby to ww. zasadę dwuinstancyjności. Ponadto należy zaznaczyć, co słusznie zauważył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, że W sytuacji stwierdzenia, iż przedmiotowy budynek wybudowany został przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zastosowanie będzie miał art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.

19 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) skargę oddalił.