Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2013 r., VII SA/Wa 1451/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2013 r., VII SA/Wa 1451/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi C. J. D – Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., Nr [...] [...]

3 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia C.

4 J. D. – Z. uchylił na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

5 postanowienie organu pierwszej instancji i orzekł w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a. o

6 odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru

7 budowlanego na wniosek C. J. D.- Z. w sprawie wydania

8 decyzji w przedmiocie rozbiórki zespołu budynków garażowych znajdujących się na

9 działce nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...], jako

10 osoby nie będącej stroną.

11 W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu [...] marca 2012 r. do PINB [...] wpłynęło podanie C J D- Z zawierające żądanie wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki zespołu budynków garażowych znajdujących się na działce nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...], stanowiących samowolę budowlaną. Wnioskodawca do podania załączył m.in. decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia

12 [...].03.2011 r. orzekającą o ustanowieniu na lat 99 prawa użytkowania wieczystego

13 do zabudowanego gruntu o powierzchni 618,00 m2, położonego w [...] przy

14 ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla

15 którego prowadzona jest KW nr [...], na rzecz C J D-

16 Z.

17 Organ powiatowy po rozpatrzeniu ww. podania wydał w dniu [...] marca 2013 r.

18 na podstawie art. 61a §1 k.p.c. postanowienie nr [...] odmawiające

19 wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji rozbiórkowej.

20 Powyższe postanowienie pierwszoinstancyjne nr [...] zaskarżył w

21 ustawowym terminie C J D- Z, wnosząc o jego uchylenie i

22 wydanie decyzji merytorycznej. Skarżący w zażaleniu nie zgodził się ze

23 stanowiskiem organu powiatowego ponosząc, że posiada interes prawny w żądaniu

24 skierowanym do organu nadzoru budowlanego o wydanie decyzji rozbiórkowej z tego

25 względu, iż przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego gruntu, na którym

26 posadowiony jest zespół budynków garażowych, mimo niezawarcia umowy

27 ustanowienia użytkowania wieczystego w formie aktu notarialnego.

28 Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji z którego

29 wynika, iż istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Prezydenta [...] nr [...] [...] z dnia [...] marca 2011 r. nie przesądza o tym, że

30 osoba na rzecz której ustanowiono prawo użytkowania wieczystego do gruntu może

31 być traktowana jako użytkownik wieczysty gruntu, zwłaszcza w sytuacji

32 niedopełnienia przez nią warunków wynikających z art. 27 ustawy o gospodarce

33 nieruchomościami.

34 Organ odwoławczy powołując się na art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

35 o gospodarce nieruchomościami wskazał, iż warunkiem powstania prawa

36 użytkowania wieczystego jest zawarcie w formie aktu notarialnego umowy o

37 ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu i wpisu takiego prawa do

38 księgi wieczystej.

39 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że

40 jakkolwiek decyzja Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...]

41 marca 2011 .r, którą legitymuje się C. J. D - Z jest decyzją

42 ostateczną to jednak do chwili obecnej nie została zawarta w formie aktu

43 notarialnego umowa o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu i nie

44 dokonano wpisu prawa do księgi wieczystej.

45 Dopóki takiego wpisu nie dokonano C. J. D - Z nie jest

46 użytkownikiem wieczystym i nie posiada legitymacji procesowej aby móc skutecznie

47 żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektów.

48 Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na treść decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. z której wynika, że decyzja

49 podlega wygaszeniu w przypadku nie stawienia się C J D -

50 Z bez usprawiedliwienia w Kancelarii Notarialnej w celu podpisania

51 umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu.

52 W ocenie organu odwoławczego postanowienie organu pierwszej instancji nie

53 zostało sformułowane w sposób prawidłowy dlatego należało je uchylić i

54 jednoznacznie orzec o odmowie wszczęcia postępowania z powodu braku przymiotu

55 strony składającego wniosek.

56 W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

57 C J D - Z zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

58 1. naruszenie art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie,

59 że nie przysługuje mu status strony postępowaniu administracyjnym w sprawie

60 wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki wybudowanego niezgodnie z prawem

61 zespołu budynków garażowych znajdujących się na działce nr ewid. [...] z

62 obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...], co do której

63 decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2011 r. ustanowiono na

64 jego rzecz prawo użytkowania wieczystego, podczas gdy z treści tego

65 przepisu wynika, że stroną postępowania jest każdy czyjego interesu

66 prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie,

67 2. naruszenie art.75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak

68 wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie jako

69 dowodu decyzji Prezydenta [...] świadczącej o tym, iż jest stroną

70 postępowania, jako podmiot któremu zostało przyznane prawo użytkowania

71 wieczystego gruntu- jako spadkobierca przeddekretowego właściciela

72 nieruchomości przy ul. [...] w [...],

73 3. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie licznych orzeczeń

74 wskazujących, że stroną postępowania jest także podmiot czyjego interesu

75 prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki wydania decyzji,

76 4. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię pozostającą w

77 sprzeczności z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6

78 maja 1994 roku SA/Kr 1740/93, (Wokanda 1994, nr 11), w którym NSA

79 wyraźnie stwierdził, iż: "Od chwili złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej

80 nieruchomości jej poprzedni właściciel staje się stroną we wszystkich

81 postępowaniach dotyczących tej nieruchomości",

82 5. naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak należytego

83 uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na:

84 a) niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących

85 przepisów prawa,

86 b) niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną

87 rozstrzygnięcia organu administracyjnego I instancji, a w szczególności nie

88 wyjaśnienie, na jakiej postawie organ przyjął, że nie jest stroną w niniejszej

89 sprawie,

90 6. naruszenie art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 84a ust. 2 pkt 2 i art. 84b ust. 1

91 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane poprzez brak

92 przeprowadzenia niezwłocznej kontroli i zaniechanie nakazania rozbiórki

93 garaży, które zostały wzniesione na działce nr [...] z obrębu [...] położonej

94 w [...] przy ul. [...] pomimo braku decyzji zezwalającej na ich

95 postawienie,

96 7. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej

97 decyzji, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a.

98 przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na

99 prawidłowe załatwienie sprawy, nieuwzględnienie całego zebranego w

100 sprawie materiału dowodowego, a także wadliwe uzasadnienie faktyczne i

101 prawne wydanej decyzji,

102 8. naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. albowiem odmowa wszczęcia postępowania

103 przez odmówienie mu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora

104 Nadzoru Budowlanego posiadania przymiotu strony w przedmiotowym

105 postępowaniu stoi w jawnej sprzeczności z posiadanym przez niego

106 oczywistym i wykazanym w toku całego postępowania interesem prawnym

107 implikującym przysługującą mu legitymację czynną do wniesienia i

108 rozpatrzenia złożonego wniosku.

109 Mając powyższe na względzie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a wniósł o

110 uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia nr [...] [...]

111 Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 roku sygn.

112 akt [...], wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.

113 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

114 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

115 Skarga jest nieuzasadniona.

116 Zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w

117 myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów

118 administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz 1269 ) sądowa kontrola działalności

119 administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z

120 prawem.

121 Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie

122 Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013r, Nr [...]

123 uchylające postanowienie organu I instancji z dnia [...] marca 2013r, Nr - I

124 [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie

125 art. 61 a § 1 k.p.a. i orzekające w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia

126 postępowania w ramach nadzoru budowlanego na wniosek C J D -

127 Z, jako osoby nie będącej stroną.

128 Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania

129 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych

130 przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej

131 wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

132 W rozpoznawanej sprawie przesłanką wydania postanowienia o odmowie

133 wszczęcia postępowania był brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie

134 (przesłanka podmiotowa).

135 Żądanie skarżącego domagającego się wszczęcia postępowania w ramach

136 nadzoru budowlanego w sprawie wydania decyzji rozbiórki zespołu garaży zostało

137 oparte o fakt wydania na jego rzecz decyzji Prezydenta [...] nr

138 [...] z dnia [...] marca 2011 r o ustanowieniu na 99 lat prawa

139 użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu na którym usytuowane są

140 garaże.

141 Treść art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

142 (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm) jednoznacznie wskazuje, że oddanie

143 nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste wymaga zawarcia umowy

144 ustanowienia użytkowania wieczystego w formie aktu notarialnego i wpisania prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej.

145 Oba te wymagania muszą być spełnione kumulatywnie.

146 Wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej ma charakter

147 konstytutywny co oznacza, że powstanie określonego prawa i jego przejście na

148 nabywcę uzależnione zostało od dokonania wpisu w księdze wieczystej. Taki skutek

149 konstytutywnego wpisu jest oczywisty, a zaprzeczenie trafności tego wniosku

150 pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z art. 27 ustawy o gospodarce

151 nieruchomościami. ( por wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2005r, sygn.akt. I

152 CK 512/04 oraz z dnia 15 kwietnia 2004r, sygn.akt. IV CK 272/03 ).

153 Odnosząc powyższe uwagi do treści art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r

154 o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] Dz.U. nr 50, poz

155 279 ) na podstawie którego Prezydent [...] wydał decyzję z dnia [...]

156 marca 2011 r, nr [...] o ustanowieniu na rzecz skarżącego na lat 99

157 prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu na którym usytuowane są

158 garaże, należy stwierdzić, iż sam fakt wydania przedmiotowej decyzji nie doprowadził

159 do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz C J D -

160 Z.

161 Przedmiotowa decyzja z prawnego punktu widzenia stanowi dla organu

162 administracji publicznej podstawę do zawarcia umowy o oddanie nieruchomości w

163 użytkowanie wieczyste, jednakże samej tej umowy nie zastępuje.

164 Zgodnie z tym w pkt 6 decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca

165 2011 r, nr [...] znalazł się zapis, że decyzja ta z chwilą " gdy stanie się

166 ostateczna będzie stanowiła podstawę do zawarcia w formie aktu notarialnego

167 umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w pkt 1.

168 Oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu nastąpi z równoczesną sprzedażą

169 położonych na nim budynków ( garaży ) stanowiących własność komunalną".

170 Jednocześnie w pkt 7 w/w decyzji zawarto zapis, iż " nie stawienie się nabywcy bez

171 usprawiedliwienia w Kancelarii Notarialnej w celu podpisania umowy ustanowienia

172 prawa użytkowania wieczystego gruntu w wyznaczonym terminie, będzie stanowić

173 podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia niniejszej decyzji jako bezprzedmiotowej".

174 Tak więc w rozpoznawanej sprawie ustanowienie prawa użytkowania wieczystego

175 uzależnione jest nie tylko od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca

176 2011 r, nr [...] dotyczącej przedmiotowej nieruchomości lecz także od

177 następującego po niej zawarcia umowy ustanowienia prawa użytkowania

178 wieczystego gruntu w formie aktu notarialnego i wpisania prawa użytkowania

179 wieczystego do księgi wieczystej.

180 Stanowisko to w stosunku do nieruchomości objętych tzw. dekretem Bieruta zostało

181 wyraźnie sformułowane w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada

182 2006r, sygn.akt. I CSK 293/06, zgodnie z którym "ustanowienie prawa użytkowania

183 wieczystego gruntu w razie uwzględnienia wniosku złożonego przez

184 dotychczasowego właściciela, na podstawie art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26

185 października 1945r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]

186 wymaga wydania decyzji administracyjnej oraz zawarcia na jej podstawie umowy (

187 art. 234 k.c. w zw z art. 158 k.c.)".

188 Bezspornym jest, iż skarżący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego prawo

189 użytkowania wieczystego w stosunku do zabudowanej nieruchomości położonej w

190 [...], przy ul. [...] w postaci aktualnego odpisu z Księgi Wieczystej

191 prowadzonej dla tej nieruchomości oraz nie przedstawił umowy ustanowienia prawa

192 użytkowania wieczystego gruntu w formie aktu notarialnego.

193 W tych okolicznościach [...] Wjewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

194 trafnie uznał, iż skarżący nie jest użytkownikiem wieczystym, a tym samym nie

195 posiada interesu prawnego do skutecznego żądania wszczęcia postępowania

196 administracyjnego.

197 Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy wyczerpująco i trafnie rozpatrzył oraz

198 ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy.

199 Zaskarżona decyzja została oparta na właściwej podstawie prawnej i prawa nie

200 narusza.

201 Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1994r, SA/Kr 1740/93 na

202 który powołuje się skarżący prezentuje odosobniony pogląd, który nie został

203 zaakceptowany w orzecznictwie sądowo administracyjnym.

204 Prawidłowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego i bezzasadność

205 zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

206 (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm).