Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2015 r., VIII SAB/Wa 98/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2015 r., VIII SAB/Wa 98/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. M. - wspólnika Spółki cywilnej [...]z siedzibą w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009 1) zobowiązuje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]do rozpoznania wniosku Spółki Cywilnej [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2009 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009 w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierza Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 4) zasądza od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego P. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. P. M. wspólnik spółki cywilnej [...] (dalej także: "skarżący") złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej także: "Kierownik BP ARiMR", "organ"), w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2009 rok, wnosząc jednocześnie o nałożenie na organ grzywny.

3 W uzasadnieniu skargi podniósł, iż wyczerpał drogę administracyjną, składając do organu nadrzędnego zażalenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."), które zostało uznane za nieuzasadnione. W ocenie skarżącego organ od dnia [...] września 2014 r. do dnia złożenia w dniu [...] marca 2015 r. zażalenia pozostawał

4 w stanie permanentnej bezczynności i przewlekłości prowadzonego postępowania. Czynność z dnia [...] kwietnia 2015 r., polegająca na wezwaniu wskazania wspólników spółki miała charakter pozorny, zaś pozostałe czynności podejmowane po złożeniu zażalenia urągają zasadzie szybkości postępowania.

5 W odpowiedzi na skargę Kierownik BP ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

6 W jej uzasadnieniu szczegółowo przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Powołując się na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych

7 (w tym wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Kr 193/12 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt: II SAB/Łd 2/12 ) wyjaśnił sposób rozumienia pojęcia bezczynności i przewlekłości. Podniósł, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwie,

8 a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o kryteria złożoności sprawy, postępowania samego skarżącego i właściwych organów, znaczenia przedmiotu postępowania dla skarżącego.

9 Organ podniósł, że prowadził skomplikowaną analizę dotyczącą ustalenia czy

10 w niniejszej sprawie nie doszło do stworzenia tzw. sztucznych warunków przez wnioskodawcę, o których mowa w przepisach prawa wspólnotowego, zgodnie z którymi nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Szczególnie skomplikowany charakter sprawy administracyjnej może być uzasadniony ze względu na złożony stan faktyczny sprawy, wymagający przeprowadzenia starannego

11 i wnikliwego postępowania wyjaśniającego, jak i ze względu na niejasny stan prawny, wymagający starannej wykładni przepisów prawa lub też z uwagi na precedensowy charakter rozstrzygnięcia. Zauważył także, że postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie jest tylko jednym z bardzo wielu postępowań prowadzonych w tym samym czasie. Wynika to ze specyfiki pracy organu, tzn. organ prowadzi jednocześnie wiele podobnych postępowań, w których strony również wnoszą o przesłuchanie wielu świadków. Podkreślenia przy tym wymaga, iż reprezentantem stron tych postępowań lub stroną jest ta sama osoba – P. M.. Strony lub reprezentant stron

12 (w osobie P.M.) wszystkich postępowań, korzystając z przysługujących im praw dotyczących uczestnictwa w przesłuchaniach, chcą z nich korzystać, przy czym ma to być osobiste uczestnictwo P. M., a nie innej wyznaczonej przez strony postępowań osoby do ich reprezentacji na przesłuchaniach. Wskazał także, iż obecnie organ wyznaczył przesłuchania w zaledwie dziewiętnastu prowadzonych postępowaniach (z dziesiątek innych, koniecznych do przeprowadzenia przesłuchań w postępowaniach), w których jako reprezentant ich stron występuje P. M., przy czym terminy ich wyznaczenia zaczynają się od lutego 2015 r. do połowy lipca 2015 r. Przesłuchania świadków wskazanych przez strony w innych postępowaniach muszą zostać wyznaczone po tej dacie.

13 Skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego:

14 W dniu [...] maja 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 spółki cywilnej [...]. We wniosku strona postępowania ubiegała się o przyznanie płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

15 Organ decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej na rok 2009 z uwagi na brak podmiotowości prawnej po stronie spółki cywilnej, którą organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 571/10 uchylił decyzje organów obu instancji, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie sygn. akt II GSK 769/11 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (organu odwoławczego). Wskazane rozstrzygnięcia wpłynęły do Kierownika BP ARiMR [...] marca 2013 r., który zgodnie z wytycznymi Sądów, uznał skarżącego jako producenta rolnego, a następnie podjął czynności kontrolne w zakresie spełnienia przez wnioskodawcę warunków do otrzymania wnioskowanej płatności. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień

16 w zakresie przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie przez stronę postępowania gospodarstwa rolnego. W związku ze złożeniem w dniu [...] kwietnia 2013 r. przez skarżącego do Biura Powiatowego w B., zmiany do wniosku o wpis do Ewidencji Producentów, w którym informuje o zmianie miejsca siedziby spółki na województwo z., powiat d., Gmina C., organ zawiadomieniem z dnia [...] maja 2013 r. przekazał wnioski o przyznanie płatności zgodnie z właściwością Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu D. z/s w Z.. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu D. przekazał sprawę zgodnie

17 z właściwością Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w B. w związku z kolejną zmianą siedziby podmiotu na powiat b.. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Kierownik BP ARiMR pismem nr [...] zawiadomił skarżącego – reprezentującego [...] s.c. w B. o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa w dniu [...] marca 2014 r., zaś w dniu [...] kwietnia 2014 r. złożył zastrzeżenia do przeprowadzonego postępowania, dodatkowo załączając dokumenty mające potwierdzić posiadanie gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę.

18 Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik BP ARiMR na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2009 w całości oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich ze względu na niespełnienie warunków wynikających z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków dla uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego. W dniu [...] września 2014 r. Dyrektor ARiMR decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Powyższa decyzja wpłynęła do Kierownika BP ARiMR w dniu [...] września 2014 r.

19 W dniu [...] kwietnia 2015 r. Kierownik BP ARiMR wystosował wezwanie do skarżącego o wskazanie wszystkich wspólników podmiotu [...] s.c. na przestrzeni lat 2008-2015 z podaniem daty dotyczącej każdej zmiany wspólników tego podmiotu. Skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. odpowiedział na ww. wezwanie.

20 Kierownik BP ARiMR pismem z dnia [...] maja 2015 r. zawiadomił wnioskodawcę o terminie i miejscu przesłuchania w charakterze świadków W. K., R. T., M. P., M. P. i D. M. oraz wezwaniami z tej samej daty wezwał powyższe osoby do osobistego stawiennictwa w charakterze świadków na przesłuchania wyznaczone w podanych w wezwaniach terminach, na okoliczność ustalenia prowadzenia przez [...] s.c. samodzielnego gospodarstwa rolnego. Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę o przedłużeniu postępowania administracyjnego ze względu na prowadzone postępowanie wyjaśniające w sprawie. Jako termin załatwienia sprawy wskazano dzień [...] lipca 2015 r.

21 W dniu [...] marca 2015 r. skarżący złożył zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy o przyznanie płatności za rok 2009 oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, w trybie art. 37 k.p.a., które zostało uznane przez Dyrektora ARiMR za niezasadne postanowieniem [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.

22 Podczas rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż nie zapadła żadna decyzja w sprawie, nie ma wiedzy do kiedy zostało przedłużone postępowanie administracyjne. Precyzując wnioski skargi, wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 60 dni, wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

24 Skarga jest zasadna.

25 Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

26 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") - sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Wskazany wyżej przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), to jest przed 15 sierpnia 2015 r., z uwagi na treść art. 2 w zw. z art. 1 pkt 1 tej ustawy.

27 Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest sprawność prowadzenia przez organ postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego w dniu [...] maja 2009 r. przez [...] s.c. w B. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009.

28 Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

29 W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż skarżący wnosząc w trybie art. 37

30 § 1 k.p.a. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania otworzył sobie drogę do sądowej kontroli prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania dochodzonej płatności.

31 Oznacza to, że wymóg formalny, o jakim mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w postaci złożenia zażalenia z art. 37 § 1 k.p.a. w odniesieniu do skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. został przez stronę skarżącą spełniony.

32 W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, warunkiem formalnym jej dopuszczalności jest poprzedzenie jej wniesienia do sądu administracyjnego, złożeniem zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Nie ma przy tym znaczenia to, czy zażalenie takie zostało rozpatrzone oraz stanowisko, jakie zajął

33 w sprawie organ wyższego stopnia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Op 38/14 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji

34 o sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.). Bez znaczenia zatem dla niniejszego postępowania pozostaje stanowisko Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W.. Już bowiem samo złożenie ww. zażalenia otworzyło skarżącej spółce możliwość wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. do sądu administracyjnego.

35 Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane

36 w ustawie. W doktrynie przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wyd. 5, Warszawa 2012 r., str. 44).

37 Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1164 ze zm., dalej: "ustawa o płatnościach bezpośrednich", obowiązującej do 15 marca 2015 r. wobec treści art. 61 i 62 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - Dz.U. z 2015 r, poz. 308) stanowił, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach UE, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich o każdym niezałatwieniu sprawy dotyczącej przyznania płatności obszarowych oraz płatności do krów i owiec do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek, Agencja zawiadamia rolnika, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Powyższe kwestie zostały podobnie uregulowane w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – (Dz.U. z 2015 r, poz. 30 ze zm.) – art. 3 ust. 1 i art. 24 ust. 8 tej ustawy.

38 Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom organu, Kierownik BP ARiMR przewlekle prowadził kontrolowane postępowanie. Zauważyć bowiem wypada, że po otrzymaniu

39 w [...] września 2014 r. decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] września 2014 r. nr [...] do dnia [...] kwietnia 2015 r. nie zostały podjęte żadnych czynności w sprawie, prowadzące do wydania stosownej decyzji rozstrzygającej wniosek spółki

40 o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009. Organ nie wykazał przy tym, że

41 w toku ponownie prowadzonego postępowania wystąpiły przesłanki uniemożliwiające rozstrzygnięcie sprawy z powyższego wniosku skarżącej w terminie przewidzianym

42 w przepisach art. 35 § 1 oraz 3 k.p.a. lub w innym rozsądnym terminie. Po udzieleniu przez skarżącego odpowiedzi na pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r., kwestionującej zasadność tego żądania, kolejną czynnością organu zmierzającą do zakończenia postępowania było wyznaczenie pismem z dnia [...] maja 2015 r. terminu przesłuchania świadków na dzień od [...] do [...] lipca 2015 r. Jednocześnie organ zawiadomił stronę

43 o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia [...] lipca 2015 r., wskazując na wielowątkowy i skomplikowany charakter sprawy. Okoliczności wskazywane w piśmie

44 z dnia [...] kwietnia 2015 r. i będące przedmiotem ustaleń zeznaniami świadków nie pozostają we wzajemnej kolizji i przyczyny odstępu czasu pomiędzy tym pismem,

45 a wyznaczeniem terminu przesłuchania świadków nie zostały w żaden sposób wyjaśnione. Okres od [...] września 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. obejmuje okres ponad 6 miesięcy, zaś do dnia [...] maja 2015 r. ponad 7 miesięcy. Zauważyć należy, że ustanowiona w art. 36 k.p.a., jak również w art. 19 ust. 7 i art. 24 ust. 8 ww. ustaw możliwość przedłużania terminu załatwienia sprawy ma charakter wyjątkowy i nie powinna być przez organy nadużywana, także w sytuacji, gdy sprawa jest skomplikowana, a organ napotyka w doprowadzeniu do wydana rozstrzygnięcia na trudności. Szczególnie bowiem w sprawie o skomplikowanym charakterze konieczna jest wzmożona aktywność organu. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

46 Zarówno z akt sprawy, jak i z oświadczenia pełnomocnika skarżącego wynika, iż postępowanie wszczęte wnioskiem [...] spółki cywilnej w B. wszczęte wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. nie zostało dotychczas zakończone.

47 Wobec stwierdzenia przewlekłości prowadzonego postępowania, należy dokonać oceny, czy przewlekłość miała charakter rażący. Należy tym samym stwierdzić, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

48 Kwalifikacja naruszenia, jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy

49 w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Do uznania jako rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne

50 i niezaprzeczalne. Przewlekłe prowadzenie postępowania musi charakteryzować się podejmowaniem kolejnych czynności z przekroczeniem terminów i musi być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

51 Powracając na grunt zawisłej sprawy powtórzyć należy, iż po otrzymaniu [...] września 2014 r. decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] września 2014 r. nr [...] do dnia [...] kwietnia 2015 r. nie podjął żadnych czynności w sprawie, prowadzących do wydania stosownej decyzji rozstrzygającej wniosek spółki o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009. Organ nie wykazał prowadzenia postępowania, dokonywania niezbędnych czynności prowadzących do wydania rozstrzygnięcia. Powyższe w ocenie Sądu pozwala uznać, że istnieje podstawa do uznania, iż przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

52 Mając na względzie powyższe, działając na podstawie przepisów art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 149 § 2 p.p.s.a., w tych okolicznościach Sąd w punkcie

53 3 wyroku wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł.

54 O kosztach postępowania Sąd orzekł biorąc za podstawę art. 200, art. 205 § 1, art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 j.t. ze zm.). Wobec zwolnienia skarżącego od wpisu sądowego, wskazana w punkcie 4 wyroku kwota obejmuje kwotę [...] zł wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę [...] zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.