Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2023 r., I SA/Wa 2995/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2023 r., I SA/Wa 2995/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Miasta Stołecznego W. i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Stołecznego W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia 24 października 2022 r. nr GZ.rn.625.202.2019 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z dnia 14 czerwca 2019 r. nr GZ.rn.625.325.2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

3 W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

4 Minister Rolnictwa i Reform Rolnych - działając na podstawie art. 1 ust. 3 oraz art. 2 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. P. z 1918 r., nr 21 poz. 67), zwanego dalej dekretem - zarządzeniem z dnia 09.11.1950 r. ustanowił przymusowy zarząd państwowy nad firmą "Z." w [...] ul. [...], łącznie z należącymi do firmy stacjami hodowlanymi w [...] pow. [...] i [...] pow. [...].

5 Minister Rolnictwa orzeczeniem z dnia [...].08.1958 r., nr [...] - działając na podstawie art. 2, art. 9, ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

6 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. nr 11, poz. 37), zwanej dalej ustawą - stwierdził,

7 że przedsiębiorstwo pod firmą "Z." w [...] i należące do tej firmy stacje hodowlane objęte przymusowym zarządem państwowym, przeszło z mocy prawa, za wyjątkiem stacji hodowlanej w [...] pow. [...], na własność Państwa z dniem [...] marca 1958 r.

8 Następnie w wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...].04.1996 r.,

9 znak: [...], w jej punkcie LI stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...].11.1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad firmą "Z." w [...], ul. [...] łącznie z należącymi do tej firmy stacjami hodowlanymi położonymi w [...] i w [...] w woj. [...]. W punkcie II. 1 opisywanej decyzji Minister stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...].08.1958 r., nr [...], o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pod przymusowym zarządem państwowym – Z. w [...] w części dotyczącej następujących działek położonych przy ul. [...] w [...]: nr ew. [...] o pow. [...] m2 i nr ew. [...] o pow. ’ [...] m2 w obrębie [...] oraz działki nr ew. [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...]. Z kolei w punkcie II.2 Minister stwierdził, że w/w orzeczenie Ministra Rolnictwa z dnia [...].08.1958 r. wydane zostało z naruszeniem prawa w części dotyczącej działek o następujących numerach: nr ew. [...] o pow. [...]m2, [...]o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...]m2 położonych w obrębie [...].

10 Pismem z dnia 08.11.2017 r. [...] wystąpiło o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r., znak: [...] - [...], w zakresie punktu 1.1 oraz 11.1. W uzasadnieniu podniesiono m. in., że Minister stwierdził nieważność badanych orzeczeń pomimo braku stwierdzenia, że naruszenie przepisów prawa miało charakter rażący.

11 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...].06.2019 r.,

12 nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa

13 i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r., znak: [...],

14 w punkcie 1.1 oraz II. 1. Do doręczenia stronom przedmiotowej decyzji doszło

15 w dniu [...].06.2019 r.

16 We wniosku z dnia [...].07.2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezydent

17 m. st. Warszawy, reprezentowany ówcześnie przez r. pr. A. Z., podniósł,

18 że z uzasadnienia decyzji Ministra z dnia [...].04.1996 r. nie wynika, aby przy wydaniu orzeczenia z dnia [...].08.1950 r. jakikolwiek przepis został naruszony w sposób rażący. W dalszej części uzasadnienia Prezydent m. st. Warszawy wyraził stanowisko,

19 że przedsiębiorstwo Z. w [...] spełniało przesłanki do uznania go za przedsiębiorstwo przemysłowe. W jego ocenie fakt, że wytwarzanie oraz handel w tej spółce miały profil ogrodniczy nie ma żadnego znaczenia.

20 Minister rozpatrując sprawę ponownie wskazał, że niniejsze postępowanie

21 jest postępowaniem nadzorczym nad postępowaniem nadzorczym i sprowadza się

22 do oceny, czy odpowiada prawu w/w decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r., stwierdzająca kwalifikowaną wadliwość rozstrzygnięć z lat 50-tych XX wieku Ministra właściwego do spraw rolnictwa,

23 tj. w/w zarządzenia z dnia [...].11.1950 r. i w/w orzeczenia z dnia [...].08.1958 r.

24 Jako pierwsze poddane weryfikacji zostało zarządzenie Ministra Rolnictwa

25 i Reform Rolnych z dnia [...].11.1950 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego. Podstawę prawną do jego wydania stanowił art. 1 ust. 3 dekretu, zgodnie z którym mogły być objęte pod zarząd państwowy przedsiębiorstwa przemysłowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch, oraz posiadłości ziemskie, których zabezpieczenie lub zagospodarowanie leży w interesie państwa. Z treści tego przepisu wynika, że jego działaniem mogły być objęte przedsiębiorstwa przemysłowe oraz posiadłości ziemskie. Co prawda zarządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych

26 z dnia [...].11.1950 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad "Z.", nie zawiera uzasadnienia, ale z jego § 2 - stanowiącego, że "przymusowy zarząd państwowy nad wymienionym w § 1 przedsiębiorstwem - zakładami powierza się F. K" - należy wyprowadzić wniosek, że "Z." zostały zakwalifikowane przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych jako przedsiębiorstwo przemysłowe, a nie jako posiadłość ziemska.

27 Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, badając legalność zarządzenia

28 z dnia [...].11.1950 r., podkreślił w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].04.1996 r.,

29 że skuteczne ustanowienie przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem w trybie art. 1 ust. 3 dekretu wymagało łącznego spełnienia trzech przesłanek: a) obejmowane przymusowym zarządem przedsiębiorstwo posiada przymiot przedsiębiorstwa przemysłowego; b) przedsiębiorstwo to wymaga utrzymania w ruchu lub puszczenia w ruch; c) działanie, o którym mowa w punkcie b) leży

30 w interesie Państwa. Dalej Minister ocenił, że te trzy przesłanki w odniesieniu do firmy "Z." nie zachodziły. Zgodnie ze statutem "Z." założone w [...] roku w W., zakres jej działalności obejmował działalność ogrodniczą i hodowlaną, dlatego nie można jej zakwalifikować jako przedsiębiorstwa przemysłowego, gdyż obowiązujące wówczas przepisy prawa przemysłowego wyłączały wyraźnie z definicji przemysłu m. in. rolnictwo i ogrodnictwo. Minister ustalił również, że "Z." w [...] prowadziły działalność gospodarczą oraz, że nie zachodziły okoliczności, które wskazywałyby, iż objęcie "Z." w [...] przymusowym zarządem państwowym leżało w interesie Państwa. Minister, działając

31 w 1996 r. w ramach postępowania nadzorczego, doszedł do wniosku, że w tych warunkach zarządzenie o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad firmą "Z." zostało wydane z naruszeniem przepisów dekretu i dlatego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. należało stwierdzić jego nieważność - str. 5 decyzji z dnia 30.04.1996 r.

32 W wyniku rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r., Minister Rolnictwa

33 i Rozwoju Wsi wydał decyzję z dnia [...].06.2019 r., w której dokonał oceny legalności zakwestionowanego rozstrzygnięcia nadzorczego z 1996 r. i stwierdził, że nie sposób dopatrzyć się naruszenia prawa, a tym bardziej naruszenia prawa, które miałoby charakter ewidentny. Minister zauważył, że z akt sprawy wynika, iż w trakcie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].04.1996 r. dokonano analizy rzeczywistego przedmiotu działalności "Z.", przyjmując, że było nim ogrodnictwo, w efekcie doprowadziło to Ministra do wniosku, że "Z." nie były przedsiębiorstwem przemysłowym. W dalszej części ustalono, że przedsiębiorstwo "Z." nie było zagrożone bezruchem i nie znajdowało się w stanie bezruchu, więc bezcelowe było dowodzenie przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, że istniał rzeczywisty interes Państwa w utrzymaniu przedsiębiorstwa w ruchu. W konsekwencji czego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej nie naruszył w sposób rażący prawa uznając, że nie zaistniały przesłanki

34 do ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad "Z." i eliminując z obrotu prawnego zarządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...].11.1950 r. - str. 6 decyzji z dnia [...].06.2019 r.

35 Dokonując, w ramach niniejszej decyzji, ponownej weryfikacji decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r., w pierwszej kolejności organ zauważył, że kompleksowa jej lektura nie pozostawia wątpliwości, że Minister doszedł do wniosku, iż art. 1 ust. 3 dekretu oraz art. 2 ustawy - stanowiące podstawę prawną badanych przez niego rozstrzygnięć z dnia [...].11.1950 r. oraz z dnia [...].08.1958 r. - zostały naruszone w okolicznościach tej sprawy w sposób rażący. Świadczą o tym chociażby kierunek decyzji nadzorczej, powołanie się w konkluzji jej uzasadnienia

36 na art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jak również powołanie się w uzasadnieniu na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia [...].12.1987 r., sygn. akt [...] , [...], LEX nr [...], w której Sąd ten ocenił, że ustanawianie w latach 50-tych XX wieku przymusowego zarządu państwowego nad mieniem określonej kategorii następowało na podstawie decyzji administracyjnych rażąco naruszających prawo.

37 Minister właściwy do spraw rolnictwa w swoich decyzjach z dnia [...].04.1996 r. oraz z dnia [...].06.2019 r. stanął na stanowisku, że "Z."

38 w [...] nie można zakwalifikować do przedsiębiorstw przemysłowych, o których mowa w art. 1 ust. 3 dekretu. Z kolei stanowisko Prezydenta m. st. Warszawy sprowadza się do tego, że "Z." w [...] spełniały przesłanki uznania za przedsiębiorstwo przemysłowe, a fakt, że wytwarzanie oraz handel miały profil ogrodniczy nie ma w ocenie Prezydenta m. st. Warszawy żadnego znaczenia.

39 Zgodnie z § 2 statutu spółki akcyjnej pod firmą "Z" założone w [...] r. w [...], Spółka Akcyjna", opublikowanego w Monitorze Polskim nr [...] z dnia [...].06.1931 r., zakres działalności spółki obejmował:

40 hodowlę i handel hurtowy i detaliczny drzew i krzewów owocowych ozdobnych

41 i leśnych;

42 hodowlę i handel hurtowy i detaliczny nasion warzywnych, kwiatowych, pastewnych, rolnych, przemysłowych lekarskich i wszelkich innych, a także cebulek

43 i kłączy kwiatowych;

44 hodowlę i handel hurtowy i detaliczny roślin szklarniowych i gruntowych;

45 sprowadzanie z zagranicy w celach hodowlanych i handlowych nasion i roślin matecznych;

46 zakładanie i prowadzenie stacji selekcji nasion, stacji doświadczalnych, specjalnych kursów kształcących praktycznie i teoretycznie ogrodników w hodowli nasion, prowadzenie szkółek drzew i krzewów i t. p.;

47 fabrykację i handel hurtowy i detaliczny narzędzi, aparatów i przyrządów

48 oraz podręczników ogrodniczych, nawozów sztucznych, chemikaliów do zwalczania szkodników i chorób roślin.

49 Minister wskazał, że w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym, również koncentrującej się na ocenie legalności ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem, którego przedmiotem działalności była hodowla, produkcja, kupno i sprzedaż wszelkich nasion rolnych i ogrodowych oraz handel wszelkimi ziemiopłodami i artykułami przydatnymi do gospodarstw rolnych, ogrodniczych i sadowniczych, czyli o bardzo zbliżonym zakresie działalności

50 do "Z". w [...]", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 30.09.2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1112/05, stanął na stanowisku, że objaśniając pojęcie przedsiębiorstwa przemysłowego, o którym mowa w dekrecie, trzeba mieć także na względzie treść rozporządzenia Prezydenta z dnia 7 czerwca 1927 r. - Prawo przemysłowe (Dz.U. Nr 53 poz. 468 ze zm.), które w ocenie Sądu wyłączało z pojęcia przemysłu m.in. rolnictwo i ogrodnictwo (art. 2 pkt 1). Ponadto biorąc pod uwagę, że brak jest dowodów wskazujących, aby faktyczny przedmiot działalności "Z." był szerszy niż w przytoczonym powyżej statucie, to stwierdzić należy, że ocena Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o braku przymiotów przedsiębiorstwa przemysłowego przez "Z." odpowiada prawu. Bez znaczenia dla tej oceny pozostają przytoczone przez Prezydenta m. st. Warszawy poglądy sprowadzające się do tego, że na gruncie prawa cywilnego, czy też podatkowego, rolnik może być uznany za przedsiębiorcę.

51 Kolejna przesłanka z art. 1 ust. 3 dekretu odwołuje się do potrzeby "utrzymania

52 w ruchu" lub "puszczenia w ruch" przedsiębiorstwa. Oznacza to, że hipoteza normy prawnej obejmuje wyłącznie sytuacje, w których działalność przedsiębiorstwa jest zagrożona lub wręcz ustała. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, analizując sprawę pod kątem wystąpienia tej przesłanki wskazał, że w dniu [...].06.1950 r. odbyło się Walne Zgromadzenie akcjonariuszy spółki prowadzącej przedsiębiorstwo "Z." w [...]. Z protokołu z tego zgromadzenia wynika, że zysk za rok operacyjny [...]wyniósł [...] zł. Minister zauważył również, że "Z." w Warszawie prowadziły działalność w rozmiarach pozwalających na udzielenie przez Bank Państwowy kredytów w 1949 r. i 1950 r.

53 W ocenie Prezydenta m. st. Warszawy konieczność zaciągnięcia dwóch kredytów świadczy raczej o złej kondycji finansowej spółki. Odnosząc się do oceny wystąpienia

54 w sprawie tej przesłanki, zwrócić należy przede wszystkim uwagę, że brak jest dowodów wskazujących na to, aby w dacie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego ustała działalność "Z.", bądź też istniała groźba jej zatrzymania. Sugestie Prezydenta m. st. Warszawy o złej kondycji finansowej nie zostały poparte żadnymi dowodami, a zwrócić należy uwagę, na fakt powszechnie znany, objęty wiedzą notoryjną, że zdolność kredytowa nie występuje w przypadku zagrożenia bytu podmiotu ubiegającego się o kredyt, więc sam fakt obdarzenia "Z." wiarygodnością kredytową sugeruje, że ich działalność nie była zagrożona. Tym samym również brak spełnienia przesłanki wymogu utrzymania w ruchu lub puszczenia w ruch przedsiębiorstwa został prawidłowo oceniony przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w decyzji z dnia [...].04.1996 r.

55 Ostatnią przesłanką wymaganą do ustanowienia przymusowego zarządu państwowego, w oparciu o art. 1 ust. 3 dekretu, był interes państwa w dalszym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa. Istotnym jest, aby przy ocenie tej kwestii zwrócić uwagę, że dekret wydany został w roku 1918 r., a stosowany był w realiach powojennej Polski, w której zmierzano do rozbudowy przemysłu opartego na uspołecznionych środkach produkcji. Co innego zatem pod pojęciem "interesu państwa" rozumiał organ władzy ustawodawczej w okresie rodzącej się na nowo państwowości, a co innego powojenny organ władzy wykonawczej, który zmierzał do nacjonalizacji środków produkcji. W efekcie, wobec odmiennych realiów ustrojowych, towarzyszących procesowi stanowienia i stosowania prawa, za niedopuszczalną uznać należy taką wykładnię pojęcia "interesu państwa", która pozostawałaby w oderwaniu od zasady poszanowania własności prywatnej i umożliwiałaby przejmowanie w państwowy zarząd wszelkich przedsiębiorstw przemysłowych, abstrahując od ich znaczenia dla funkcjonowania państwa. Niedopuszczalne było więc zaspokajanie w tym trybie określonych kierunków polityki państwa z okresu decyzji o przymusowym zarządzie państwowym - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.05.2019 r., sygn. akt I OSK 1921/18. Pogląd o konieczności wąskiej interpretacji pojęcia "interesu państwa", o którym mowa w art. 1 ust. 3 dekretu, zaprezentował również Sąd Najwyższy już w w/w uchwale z dnia [...].12.1987 r., sygn. akt [...]. Prowadzi

56 to do wniosku, że celem dekretu nie było upaństwowienie przedsiębiorstw,

57 lecz podtrzymanie ich w działalności gospodarczej w przypadku, gdy ich właściciele

58 nie mogli lub nie chcieli tej działalności prowadzić, a interes państwa wymagał

59 ich prowadzenia, co niewątpliwie zawężało kategorię podmiotów gospodarczych tylko do tych, które mogły mieć kluczowe (strategiczne) znaczenie dla Państwa, bądź bez działania, których Państwo nie mogłoby spełniać swoich podstawowych funkcji -

60 por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.02.2021 r., sygn. akt I OSK 2190/20. W judykaturze dominuje pogląd, że przedsiębiorstwa spełniające kryterium istnienia interesu państwa w dalszym ich funkcjonowaniu, o którym mowa w art. 1

61 ust. 3 dekretu, to przedsiębiorstwa zbrojeniowe, kopalnie, huty, czy też przedsiębiorstwa związane z kolejnictwem i transportem - por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.12.2017 r., sygn. akt I OSK 389/17. Oczywistym przy tym jest, że nie sposób wymienić pełnego katalogu tego rodzaju przedsiębiorstw, ale nie ulega również wątpliwości, że przy dokonywaniu oceny istnienia interesu Państwa należy pamiętać o stosowaniu interpretacji zawężającej. Tym samym stwierdzić należy, że brak jest racjonalnych argumentów za tym, aby przyjąć, że działalność "Z." była kluczowa z punktu widzenia interesów Państwa. Rośliny i nasiona hodowane przez to przedsiębiorstwo nie mogły mieć wpływu na strategiczne interesy Państwa w takim stopniu, aby zasadne było ustanawianie nad nim przymusowego zarządu państwowego. Tak więc również przesłanka istnienia interesu państwa w dalszym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa nie została w tej sprawie spełniona.

62 Minister podniósł, że do zgodnego z prawem zastosowania art. 1 ust. 3 dekretu wymagane było kumulatywne spełnienie przez przedsiębiorstwo trzech przesłanek wynikających z tego przepisu, więc wystarczyło żeby chociaż jedna z tych trzech przesłanek nie zaistniała, aby zastosowanie w takich warunkach art. 1 ust. 3 dekretu ocenić jako wadliwe. Natomiast jak wykazała przeprowadzona powyżej ponowna ocena legalności zakwestionowanych rozstrzygnięć, "Z." nie spełniały żadnej z trzech przesłanek z art. 1 ust. 3 dekretu, więc niedopuszczalnym było zastosowanie wobec nich tego przepisu. Sytuacja, gdy treść rozstrzygnięcia (w tej sprawie zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...].11.1950 r.) pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu prawa stanowiącego jego podstawę (art. 1 ust. 3 dekretu) oceniana jest jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156

63 § 1 pkt 2 K.p.a. Prowadzi to do wniosku, że odpowiada prawu decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r., znak: [...], w części w jakiej stwierdza nieważność zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...].11.1950 r.

64 Przechodząc do oceny legalności krytycznej weryfikacji orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...].08.1958 r., nr [...], w części zakwestionowanej przez Prezydenta m. st. Warszawy, Minister stwierdził, że zostało ono wydane na podstawie art. 2 ustawy, zgodnie z którym przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie tej ustawy (czyli w dniu [...].03.1958 r.) pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu przeszły z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpił ich zwrot w trybie określonym w niniejszej ustawie. Wynika z tego,

65 że pomiędzy orzeczeniem o przejęciu danego przedsiębiorstwa na własność państwa na podstawie przepisów ustawy, a zarządzeniem o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad tym przedsiębiorstwem zachodzi ścisły związek,

66 tj. funkcjonowanie w obrocie prawnym zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego stanowi warunek konieczny dla orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność państwa.

67 Tym samym stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego, ze względu na skutek eliminacji tego zarządzenia od dnia jego wydania (ex tunc), prowadzi do sytuacji, w której brak jest materialnej przesłanki pozostawania przedsiębiorstwa pod przymusowym zarządem państwowym, co powoduje stan rażąco sprzeczny z art. 2 ustawy, bowiem oznacza,

68 że w dniu wejścia w życie ustawy przedsiębiorstwo nie pozostawało w przymusowym zarządzie państwowym.

69 Minister wskazał, że Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia [...].07.2021 r., sygn. akt [...], ustalił, że "uchwała Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy spółki Z." założone w [...] roku w Warszawie Spółka Akcyjna w [...] (obecnie w [...]) z dnia [...].05.1994 r. o wyborze: A. K., J. M., J. M., M. G. i K. G. na członków zarządu spółki oraz E. K., K. M., T. H., J. H. i J. V. na członków komisji rewizyjnej (rady nadzorczej) spółki nie istnieją".

70 W piśmie z dnia [...].08.2021 r. A. S. Prezes Zarządu "[...]" założone w [...] roku w [...] Spółka Akcyjna, uprawniona do samodzielnego reprezentowania Spółki, oświadczyła, że potwierdza wszystkie czynności dokonane w imieniu Spółki w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r., znak: [...], w szczególności złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności w/w zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...].11.1950 r. oraz w/w orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...].08.1958 r.

71 Zgodnie z art. 39 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

72 (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740), zwanej dalej K.c., jeżeli zawierający umowę jako organ osoby prawnej nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę prawną, w której imieniu umowa została zawarta. Natomiast art. 39 § 4 K. c. stanowi, że jednostronna czynność prawna dokonana przez działającego jako organ osoby prawnej bez umocowania albo

73 z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna. Jednakże gdy ten, komu zostało złożone oświadczenie woli w imieniu osoby prawnej, zgodził się na działanie bez umocowania, stosuje się odpowiednio przepisy o zawarciu umowy bez umocowania. Z kolei

74 z art. 35 ustawy z dnia 09 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz. U. z 2018 r., poz. 2244) wynika, że art. 39 K. c. stosuje się także do czynności prawnych dokonanych w imieniu osoby prawnej bez umocowania albo

75 z przekroczeniem jego zakresu przed dniem [...].02.2018 r., jeżeli nie były one przedmiotem prawomocnie zakończonych przed tym dniem postępowań sądowych

76 w sprawach cywilnych.

77 W świetle przytoczonych przepisów, wobec potwierdzenia przez Prezesa Zarządu "[...]" założone w [...] roku w [...] Spółka Akcyjna czynności dokonanych w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

78 z dnia [...].04.1996 r., w/w wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...].07.2021 r.

79 nie ma żadnego wpływu na legalność tej decyzji.

80 Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

81 w Warszawie wniosło [...] i [...] zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne uznanie, że decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r. znak: [...] nie narusza prawa w sposób rażący, pomimo tego, że:

82 decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia

83 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "kpa") poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wszechstronnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego oraz brak uzasadnienia prawnego wydanej decyzji co

84 do okoliczności uzasadniających przyjęcie, że stwierdzone naruszenia prawa miały charakter "rażący";

85 Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w decyzji z dnia [...].04.1996 r.

86 z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 16 § 1 kpa stwierdził nieważność ostatecznego zarządzenia z dnia [...].11.1950 r. błędnie uznając iż oczywiste było, że w myśl art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego w związku z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowym, spółka "Z." w [...] nie stanowiła przedsiębiorstwa przemysłowego pomimo tego, że okoliczność ta nie była oczywista, tym bardziej, że prawidłowa wykładnia ww. przepisów i ocena zgromadzonego materiału dawała podstawę do uznania, że spółka ta była przedsiębiorstwem przemysłowym;

87 Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w decyzji z dnia [...].04.1996 r.

88 z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 16 § 1 kpa stwierdził nieważność ostatecznego zarządzenia z dnia [...].11.1950 r. błędnie uznając iż oczywiste było, że wobec przedsiębiorstwa "Z." w [...] nie zachodziła potrzeba utrzymania w ruchu i nie było interesu państwa w dalszym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, co było niezbędne dla objęcia go przymusowym zarządem państwowym w myśl art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, podczas gdy okoliczności te nie zostały wykazane w toku postępowania nadzwyczajnego zakończonego w 1996 r.;

89 decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 157 § 2 kpa oraz art. 30 § 3 kpa

90 i art. 38 k.c. w zw. z art. 30 § 1 kpa, na skutek wszczęcia i prowadzenia postępowania na wniosek Zarządu Spółki Akcyjnej Z., pomimo tego,

91 że osoby występujące wówczas jako organ nie były umocowane do występowania

92 w imieniu tego podmiotu, co oznacza, że postępowanie na wniosek strony prowadzone było pomimo braku wniosku strony, a dodatkowo Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

93 w zaskarżonej decyzji z [...].10.2022 r. błędnie uznał, że brak ten może być konwalidowany w oparciu o art. 39 § 1 i 4 Kodeksu cywilnego przez potwierdzenie przez aktualnego Prezesa Zarządu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów i zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, powinna doprowadzić Ministra do konkluzji, że złożenie wniosku na podstawie art. 157 § 2 kpa przez nieumocowane osoby za osobę prawną, jako czynność jednostronna, było od początku bezwzględnie nieważne i nie może być w ogóle konwalidowane, a tym bardziej po zakończeniu postępowania prowadzonego w oparciu o taki "wniosek"; w konsekwencji decyzja Ministra z dnia [...].10.2022 r. została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy nieprawidłowej decyzji z [...].06.2019 r.

94 W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

95 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

96 Uczestnicy postępowania [...] założone w [...] roku w [...] Spółka Akcyjna oraz I. Sp. z o.o. w pismach z dnia [...] czerwca 2023 r. wnieśli o oddalenie skargi.

97 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

98 Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,

99 z zastrzeżeniem art. 57a.

100 Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.

101 W pierwszej kolejności podnieść należy, że istota postępowania nieważnościowego polega na badaniu, czy kontrolowana decyzja jest obarczona którąś z wad opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. W tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest natomiast władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, a tym bardziej prowadzić postępowania dowodowego, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym (odwoławczym). Jak wynika z powyższego organ rozpatruje w tym postępowaniu jedynie kwestie prawne i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej.

102 Tylko zatem stwierdzenie wady lub wad decyzji wymienionych w zamkniętym katalogu ww. przepisu pozwala na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie nieważnościowe jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym i dla wzruszenia wprowadzonej skutecznie do obrotu prawnego decyzji administracyjnej wymagane jest spełnienie ściśle określonych przesłanek. Ustawodawca przewidział w art. 156

103 § 1 k.p.a. następujące przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej:

104 (1) wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości; (2) wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; (3) decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; (4) decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

105 (5) decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; (6) w razie wykonania decyzja wywołałaby czyn zagrożony karą; (7) decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

106 Strona skarżąca podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] kwietnia 1996 r. wydanej również

107 w postępowaniu nieważnościowym upatruje w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu podkreślić jednak trzeba,

108 że przy rozważaniu tego, czy zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa niewystarczające jest wykazanie, że doszło do oczywistego naruszenia przepisu prawa, nie mówiąc już o wykazaniu zwykłego naruszenia prawa. Z tego względu

109 w orzecznictwie sądów administracyjnych zaostrzono kryteria, pozwalające

110 na stwierdzenie, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, dając tym samym pierwszeństwo zasadzie stabilności obrotu prawnego. Tylko zatem w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, możliwe jest wzruszenie zasady stabilności, pewności obrotu prawnego, wywodzonej z art. 16 k.p.a.

111 Pojęcie rażącego naruszenia prawa interpretowane jest jako naruszenie przepisu nie pozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego zrozumienia,

112 jako oczywiste, wyraźne i bezsporne, jako sytuacja, w której rozstrzygnięcie zawarte

113 w decyzji administracyjnej, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamione każde,

114 nawet oczywiste naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

115 W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać, ani tolerować

116 (por. wyrok NSA z 20 października 2011 r., II GSK 1056/10, Lex nr 1070197 oraz wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1098/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).

117 Termin rażące naruszenie prawa co do zasady odnosi się do przepisów prawa materialnego, jednak się do tego nie ogranicza. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r., II GSK 600/08 (Lex nr 475235), posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieostrym pojęciem "rażącego naruszenia prawa", wymaga szczególnej staranności w budowaniu tezy, że naruszenie jasnych w treści norm proceduralnych jest rażącym naruszeniem prawa. O ile bowiem w przypadku prawa materialnego teza ta w zasadzie nie jest kwestionowana, to w odniesieniu do prawa procesowego, chociażby z uwagi

118 na istnienie trybu wznowienia, tylko niektóre przypadki mogą być kwalifikowane,

119 jako rażące. Zalicza się do takich przypadków nieprzestrzeganie zasad ogólnych kodeksu. Uważa się przy tym, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia. W odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6-11 w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę

120 do wznowienia postępowania (por. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia

121 8 czerwca 1983 r., I SA 355/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 40 – tak: J. M., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex.2016 ).

122 Nadto wskazać należy, że zarówno w doktrynie jaki i w orzecznictwie ugruntowany jest również pogląd stanowiący, iż poszczególne tryby nadzwyczajne

123 nie mogą być stosowane zamiennie, mają one na celu bowiem usunięcie

124 tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji. W piśmiennictwie wskazuje się,

125 że najistotniejszą różnicą omawianych instytucji jest materialnoprawny charakter

126 w przypadku stwierdzenia nieważności i proceduralna istota wznowienia postępowania.

127 W przypadku stwierdzenia nieważności wada decyzji ma swoje źródło w prawie materialnym, tj. tkwi w samej decyzji. Natomiast w odniesieniu do wznowienia postępowania, wada dotyczy sposobu podejmowania tej decyzji, czyli "wadą jest dotknięte samo postępowanie", czyli "warunki powstania decyzji".

128 Jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 3033/15, za rażące naruszenie postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie.

129 W niniejszej sprawie z sytuacją taką nie mamy jednak do czynienia. Jak wynika

130 z akt administracyjnych postępowanie dowodowe w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją zostało przeprowadzone, a organ nadzoru dokonał oceny dowodów w ramach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a.

131 Organ nadzoru w niniejszym postępowaniu nieważnościowym odwołuje się

132 do postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].04.1996 r., nr [...], w której w jej punkcie I.I stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] .11.1950 r.

133 w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad firmą "Z." w [...], ul. [...] łącznie z należącymi do tej firmy stacjami hodowlanymi położonymi w [...] i w [...] w woj. [...]. W punkcie II. 1 opisywanej decyzji Minister stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...].08.1958 r., nr [...], o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pod przymusowym zarządem państwowym – Z. w [...] w części dotyczącej następujących działek położonych przy

134 ul. [...] w [...]: nr ew. [...] o pow. [...] ha [...] m2 i nr ew. [...]

135 o pow. [...] m2 w obrębie [...] oraz działki nr ew. [...] o pow. [...] m2 w obrębie

136 [...]. Z kolei w punkcie II.2 Minister stwierdził, że w/w orzeczenie Ministra Rolnictwa z dnia [...].08.1958 r. wydane zostało z naruszeniem prawa w części dotyczącej działek o następujących numerach: nr ew. [...] o pow. [...], [...] o pow. [...] m2, [...]

137 o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2 położonych w obrębie

138 [...].

139 Za prawidłowe uznać należy, zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie Ministra stwierdzające nieważność zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia

140 [...] listopada 1950 roku o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad firmą "Z." w [...].

141 Podstawą prawną wydania orzeczenia o objęciu w zarząd wymienionego wyżej przedsiębiorstwa był art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 roku w sprawie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. Nr 21, poz. 67 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu w zarząd państwowy mogły być objęte przedsiębiorstwa przemysłowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch, oraz posiadłości ziemskie, których zabezpieczenie lub zagospodarowanie leżało w interesie państwa.

142 Przepis ten był przedmiotem wykładni dokonywanej przez Naczelny

143 Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 21 grudnia 198 roku, sygn. akt IV SA 2182/96 (LEX nr 45854) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Dekret z 1918 roku

144 w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego wydany został w sytuacji szczególnej, po zakończeniu okresu ponad stuletniej niewoli, w której niezbędnym było zapewnienie ciągłości pracy przedsiębiorstw o kluczowym znaczeniu dla gospodarki odradzającego się Państwa Polskiego. Taka właśnie intencja normodawcy wynika ze sformułowania, użytego w art. 1 ust. 3 cyt. dekretu, brzmiącego: "leży w interesie państwa". Powyższe stwierdzenie implikuje, iż rygorem, ustanowionym w dekrecie, mogły być obejmowane wyłącznie przedsiębiorstwa, bez działania których Państwo nie mogłoby spełniać swoich podstawowych funkcji. Rozciąganie zatem działania dekretu na drobne zakłady przemysłowe, o charakterze lokalnym, jakie miało miejsce w okresie pierwszego dziesięciolecia PRL, poczytane być musi za naruszenie prawa, bowiem przepisów o charakterze restrykcyjnym nie można interpretować rozszerzająco". Analogiczny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w wyroku z dnia 1 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1126/98 (LEX nr 48638) oraz w wyroku z dnia 8 września 1999 roku, sygn. akt IV SA 2404/99 (LEX nr 48633).

145 Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w przytoczonych

146 wyżej orzeczeniach, dotyczące wykładni art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 roku w sprawie przymusowego zarządu państwowego, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Ma ono zastosowanie również

147 w przedmiotowej sprawie.

148 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi należycie wykazał, że przejęcie przedmiotowego przedsiębiorstwa z uwagi na rodzaj prowadzonej produkcji (działalność ogrodnicza i hodowlana) nie miało kluczowego znaczenia dla gospodarki Państwa, a przede wszystkim, że nie było to przedsiębiorstwo przemysłowe.

149 Wobec faktu, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi należycie wykazał,

150 że przedsiębiorstwo nie spełniało wymogów uznania go za przedsiębiorstwo, którego utrzymanie w ruchu leży w interesie państwa była to wystarczająca przesłanka

151 do stwierdzenia nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego tego przedsiębiorstwa. Ustanowienie przymusowego zarządu rażąco naruszało bowiem art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 roku w sprawie przymusowego zarządu państwowego. Zarzut naruszenia przez Ministra Rolnictwa

152 i Rozwoju Wsi art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. uznać należy za nieuzasadniony.

153 Konsekwencją stwierdzenia nieważności zarządzenia było stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 1958 r. o przejęciu

154 na własność Państwa przedsiębiorstwa pod przymusowym zarządem państwowym.

155 Jak słusznie bowiem zauważył Minister w zaskarżonej decyzji, decyzja Ministra

156 z 1996 r. stwierdzająca nieważność kwestionowanego zarządzenia nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.

157 Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że dokonywanie ponownej oceny postępowania nadzorczego w kolejnym postepowaniu nadzorczym z powodu odmiennej oceny kwestionowanych orzeczeń z lat pięćdziesiątych jest w ocenie Sądu niedopuszczalne. Skarżący nie wykazał bowiem, że w poprzednio prowadzonym postępowaniu nadzorczym doszło do rażącego naruszenia prawa. Zresztą skarżący powołuje się w skardze na odmienną wykładnię prawa, co już samo w sobie nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa, które jak wskazano na wstępie musi tkwić

158 w samej decyzji, a nie w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego,

159 które doprowadziło do jej wydania.

160 W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

161 Za chybiony należy uznać zarzut strony skarżącej, że kwestionowana decyzja

162 z 1996 r. została wydana mimo braku wniosku podmiotu uprawnionego wobec ustalenia przez Sąd Apelacyjny w [...] w wyroku z dnia [...] lipca 2021 r. sygn. akt [...], że uchwała o wyborze członków zarządu i członków komisji rewizyjnej z [...] maja 1994 r. nie istnieje. Stwierdzenie nieistnienia uchwały wywołuje oczywiście skutki ex tunc, jednakże nie oznacza to przyjęcia fikcji prawnej, że uchwała nigdy nie została podjęta. Uchwała istniała, tylko na skutek jej wyeliminowania z obrotu prawnego przyjmowana jest fikcja prawna, że nigdy nie wywołała skutków prawnych. Nie można przyjąć fikcji prawnej, że stwierdzenie nieistnienia uchwały powoduje taki skutek, jakby uchwała

163 ta nigdy nie została podjęta. W dacie bowiem wydawania kwestionowanej decyzji

164 z 1996 r. uchwała o wyborze członków zarządu spółki pozostawała w obrocie prawnym, co oznacza, że Minister był uprawniony do wszczęcia postępowania nieważnościowego na skutek wniosku złożonego ówcześnie przez podmiot uprawniony. Późniejsze wyeliminowanie uchwały z porządku prawnego nie może prowadzić zdaniem Sądu

165 do uznania dopuszczenia się przez organ rażącego naruszenia prawa. Tym bardziej,

166 że czynność ta została przez Prezesa Zarządu Spółki uprawnionego do samodzielnej reprezentacji Spółki w piśmie z 11 sierpnia 2021 r. potwierdzona.

167 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

168 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.