Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r., III SA/Wa 636/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r., III SA/Wa 636/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Kozik (sprawozdawca), sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę

Uzasadnienie

2 Dyrektor Izby Skarbowej w W. (nazywany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., nazywanej dalej: "K.p.a.") oraz z art. 18 i art. 34 § 5 w związku z art. 33 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., nazywanej dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia D. W. z 25 listopada 2015 r, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nr [...] z [...] listopada 2015r. w sprawie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony.

3 W związku z nieuregulowaniem w całości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług w ustawowym terminie określonym w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) wynikającego ze złożonej deklaracji VAT-7K za drugi kwartał 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił upomnieniem nr UP 16580/15 z 5 sierpnia 2015 r., którym wezwał D. W. do uregulowania należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 2K/2015.

4 Z uwagi na niemożność osobistego doręczenia przesyłki D. W., złożono ją w UP 13 sierpnia 2015 r. na okres 7, powtórnie awizowano 21 sierpnia 2015 r. W dniu 31 sierpnia 2015 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż adresat jej nie odebrał. Upomnienie doręczono Skarżącemu w trybie zastępczym zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. ze skutkiem doręczenia 27 sierpnia 2015 r.

5 Z uwagi na nieuregulowanie należności podatkowych we wskazanym w upomnieniu, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jako wierzyciel wystawił [...] września 2015r. tytuł wykonawczy nr [...] i przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu. Powyższemu tytułowi została nadana klauzula wykonalności stanowiąca podstawę wszczęcia egzekucji do składników majątkowych dłużnika.

6 W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomieniem nr 1440/EA/511-982/15/AG1 z 14 września 2015 r. w oparciu o ww. tytuł wykonawczy, dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. [...] S.A.

7 Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczone Stronie 5 października 2015 r. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał zawiadomienie o zajęciu 17 września 2015 r., zaś pismem nr [...] z 28 września 2015r. poinformował organ egzekucyjny, że aktualnie na rachunku D. W. brak jest środków na zaspokojenie pełnej należności wynikającej z zajęcia z 14 września 2015 r. Jednocześnie wskazał, że w miarę wpływu środków pieniężnych na rachunek D. W. Bank będzie realizował zajęcie egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego W..

8 Pismem z 5 października 2015 r. D. W. wniósł, na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 cyt. ustawy. D. W. podniósł, że "Obowiązek doręczenia zobowiązanemu upomnienia nie został wyłączony w niniejszej sprawie przepisem szczególnym".

9 Skarżący podał, że organ egzekucyjny z naruszeniem art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., nazywanej dalej: "O.p.") uznał doręczenie za dokonane w dniu upływu ostatniego dnia okresu przechowywania przesyłki przez operatora pocztowego, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p. Warunkiem przyjęcia przez organ egzekucyjny tzw. fikcji doręczenia jest zachowanie wszelkich wymogów formalnych określonych we wskazanych przepisach. Zgodnie z art. 150 § 1a O.p. adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w placówce operatora pocztowego. Powtórne zawiadomienie następuje wobec niepodjęcia przez adresata pisma w terminie 7 dni. Wadliwe i niezgodne z prawem działania operatora pocztowego uniemożliwiają przyjęcie przez organ egzekucyjny fikcji doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

10 W pocztowej skrzynce zobowiązanego złożono 13 sierpnia 2015 r. zawiadomienie o złożeniu w POK InPost [...] W., ul. W. 7 nr LU A (SKOK) przesyłki o nr [...] z informacją, że termin odbioru awizowanej przesyłki upływa 28 sierpnia 2015 r. (...) Wbrew dyspozycji art. 150 § 1a O.p. operator pocztowy nie złożył ponownego zawiadomienia po bezskutecznym upływie 7 dni od dnia złożenia w odbiorczej skrzynce pocztowej pierwszego zawiadomienia. Zobowiązany, mając na uwadze wcześniejsze doświadczenia z InPostem ma prawo przypuszczać, że na kopercie z ww. przesyłką znajduje się informacja o fakcie złożenia powtórnego zawiadomienia wraz z datą i podpisem osoby działającej w imieniu doręczyciela. Jeżeli tak jest, to w ocenie zobowiązanego stanowi to dowód poświadczenia nieprawdy przez doręczyciela.

11 Skarżący podał, że wadliwą praktykę doręczenia potwierdzał także odbiór przez zobowiązanego zaskarżonego tytułu egzekucyjnego. Skarżący, podejmując zaskarżony tytuł egzekucyjny w ostatnim dniu wskazanym w pierwszym zawiadomieniu z 18 września 2015 r. o nieodebranej przesyłce stwierdził, że pomimo upływu 16 dni nie zostało złożone powtórne zawiadomienie oraz, że na kopercie przesyłki nie odnotowano faktu złożenia powtórnego zawiadomienia i tym samym nie wykonano dyspozycji wynikającej z art. 150 § 1a O.p.

12 Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] października 2014 r. nr [...] w związku ze złożeniem zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec majątku D. W. zawiesił w całości postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2015 r. Postanowienie doręczono Skarżącemu 2 listopada 2015 r.

13 Zawiadomieniem z 14 października 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomił dłużnika zajętej wierzytelności – [...] S.A. o wstrzymaniu realizacji zajęcia wierzytelności nr 1440/EA/511-982/15/AG1 z 14 września 2015 r. do odwołania. Zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności 19 października 2015 r.

14 Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2015 r. uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia Skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Organ wyjaśnił, że przesyłkę zawierającą upomnienie awizowano dwukrotnie, pierwszego awiza dokonano 13 sierpnia 2015 r., powtórne awizo nastąpiło 21 sierpnia 2015 r., tj. po upływie 7 dniowego terminu określonego w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. Następnie organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że upomnienie zostało prawidłowo doręczone 27 sierpnia 2015 r. w trybie zastępczym.

15 Pismem z 25 listopada 2015 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] października 2014 r., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 44 § 4 K.p.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie cyt. przepis znalazł zastosowanie wobec zaniechania przez operatora pocztowego złożenia w pocztowej skrzynce oddawczej powtórnego zawiadomienia o przesyłce poleconej z upomnieniem.

16 Skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku z 5 października 2015 r. Zarzucił, że wierzyciel nie odniósł się in meritum do treści zarzutów oraz wykazanych uchybień operatora pocztowego w zakresie doręczenia upomnienia, jak i pozostałych pism w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podtrzymał swoje przypuszczenie, że znajdująca się na przesyłce zawierającej upomnienie informacja, o złożeniu powtórnego zawiadomienia została uzupełniona w trakcie procedury zwrotu przesyłki, ponieważ "nieprawdopodobnym jest, że jedyną przesyłką poleconą nadaną przez organy postępowania egzekucyjnego prawidłowo i dwukrotnie awizowaną, miałaby być tylko przesyłka polecona zawierająca upomnienie".

17 Skarżący wskazał także, że przy doręczeniu kolejnej przesyłki poleconej w postępowaniu doszło do zaniechania przez operatora pocztowego złożenia powtórnego zawiadomienia o złożeniu przesyłki, tj. przesyłki ZPO o nr [...] pierwotnie awizowanej 21 października 2015 r. i odebranej przez Skarżącego 2 listopada 2015 r. Pomimo odbioru ww. przesyłki 12 dnia od dnia złożenia pierwszego zawiadomienia, powtórne zawiadomienie nie zostało złożone w skrzynce odbiorczej adresata. Na przesyłce brak było informacji o dniu złożenia powtórnego zawiadomienia. Zgodnie z informacją podaną przez operatora pocztowego na stronie internetowej przesyłka ta została doręczona 5 listopada 2015 r., co także nie odpowiada prawdzie.

18 Skarżący za niedopuszczalne uznał stwierdzenie przez wierzyciela skuteczności domniemania doręczenia stronie upomnienia oraz przerzucenie na Skarżącego konsekwencji niezgodnego z prawem działania przedstawicieli operatora pocztowego oferującego adekwatną do ceny jakość świadczonych usług.

19 Skarżący podtrzymał swoje stanowisko w zakresie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. do czasu zakończenia niniejszego postępowania z uwagi na bardzo dotkliwe dla zobowiązanego konsekwencje blokady rachunku bankowego i pozbawienia środków do egzystencji.

20 Dyrektor Izby Skarbowej w W. (nazywany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. po rozpatrzeniu zarzutów zażalenia z 25 listopada 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie z [...] listopada 2015 r. w sprawie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony. W uzasadnieniu postanowienia DIS podał, że jak wynika z akt sprawy wierzyciel Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przesłał Skarżącemu upomnienie wzywające go do uregulowania spornego zobowiązania podatkowego wraz z informacją, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Powyższe upomnienie zostało przesłane Skarżącemu listem poleconym i doręczone w sposób zastępczy przewidziany w art. 44 § 4 K.p.a. ze skutkiem doręczenia 27 sierpnia 2015 r.

21 Ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera własnych przepisów regulujących zasady doręczania pism stronom, kwestię skuteczności doręczeń należy oceniać według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w myśl art. 18 u.p.e.a.

22 Zgodnie z art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Pisma doręcza się przy tym stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli zaś strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 1 i 2 K.p.a.). Z art. 42 K.p.a. wynika natomiast, że osobom fizycznym organ doręcza pisma w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, a także w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie zaś niemożności doręczenia pisma w sposób określony wyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

23 W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 K.p.a.). Podkreślić przy tym należy, iż doręczenie to będzie skuteczne tylko wówczas, jeżeli spełnione zostaną łącznie wszystkie ww. przesłanki.

24 Organ wyjaśnił, że niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a. stanowi przesłankę zastosowania art. 44 K.p.a. przewidującego tzw. doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia. Niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 K.p.a. dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie), natomiast niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 43 obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, lecz także sytuacje, w których osoby te nie podjęły się oddania pisma adresatowi. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest jednak to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany wart. 42 i 43 K.p.a.

25 Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 K.p.a. jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) na ten okres (§ 1 pkt 1 i 2). Drugą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia (§ 3). DIS podkreślił, że złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych w omawianej normie oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie należy uważać za doręczenie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, że otrzymała je właściwa osoba (art. 42 § 1 i art. 43 K.p.a.) lub że spełnione zostały warunki określone w art. 44 K.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze).

26 DIS zauważył, że szczegółowa analiza przesyłki rejestrowanej nr [...] zawierającej upomnienie nr UP 16580/15 z 5 sierpnia 2015 r. pozwalała jednoznacznie stwierdzić, że na kopercie zawierającej ową przesyłkę widniała adnotacja doręczyciela: "Awizowano dnia 13.08.2015 r." oraz "Awizowano powtórnie dnia 21.08.2015 r.", tj. po upływie 7 dniowego terminu określonego w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.

27 Ponadto dokument doręczenia zawierał wzmiankę, że niemożliwe było doręczenie przesyłki w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a., oraz adnotację doręczyciela czyniącej zadość wymogom przewidzianym w art. 44 § 2 K.p.a., bowiem zamieszczono zawiadomienie zawierające informację o możliwości odbioru przesyłki w określonym terminie w "POK Impost [...] W., ul. W. 7 nr LU A (SKOK)". W tych okolicznościach, w ocenie DIS, operator pocztowy dochował wymogów formalnych określonych we wskazanych przepisach.

28 Odnosząc się do argumentu zażalenia, że organ egzekucyjny nie odniósł się do działań operatora pocztowego w zakresie doręczania pozostałych pism otrzymywanych w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego, DIS zauważył, że kwestionowanie przez Stronę braku oceny ww. działań, nie mogło stanowić zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, ze względu na fakt, że pozostała korespondencja organu egzekucyjnego kierowana do skarżącego nie była przedmiotem postępowania.

29 Pismem z 25 listopada 2015 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2015 r.

30 DIS zauważył, że z akt sprawy wynika, że postanowieniem nr [...] z [...] października 2015 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2015 r., z uwagi na wniesione zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone Skarżącemu 2 listopada 2015 r.

31 DIS wyjaśnił, że zawieszenie postępowania oznacza wstrzymanie jego przebiegu, co wiąże się z zatrzymaniem wszystkich czynności procesowych. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest dla osoby zobowiązanej instytucją bardziej korzystną niż wstrzymanie przerwania toku postępowania egzekucyjnego, bowiem w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 58 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny na wniosek strony może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw.

32 Skoro w wyniku zawieszenia postępowania egzekucyjnego Skarżący osiągnął oczekiwany skutek prawny, tym samym bezprzedmiotowy stał się jego wniosek z 25 listopada 2015 r. w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

33 Pismem z 27 stycznia 2016 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie DIS z [...] grudnia 2015 r., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:

34 - art. 44 § 4 K.p.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 oraz art. 15 § 1 u.p.e.a. przez przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego upomnienia warunkującego wszczęcie postępowania egzekucyjnego,

35 - art. 7, art. 77, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 i 144 K.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, brak wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego oraz nierozpatrzenia merytorycznie zażalenia Skarżącego.

36 Skarżący podtrzymał twierdzenia zawarte w zarzutach z 5 października 2015 r., że operator pocztowy nie pozostawił powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki/pisma, co stanowiło przejaw stałej praktyki operatora pocztowego InPost.

37 W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 K.p.a. konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności operatora pocztowego, w tym informacji o zasadzie dwukrotnego awizowania.

38 W ocenie skarżącego organ wydający zaskarżone postanowienie zaniechał dokonania analizy załączonego przez Skarżącego do zażalenia, jak i wcześniej do zarzutów, dokumentu zawiadomienia o nieodebranej przesyłce złożonego przez operatora pocztowego w oddawczej skrzynce pocztowej Skarżącego.

39 Skarżący podniósł, że zawiadomienie zostało sporządzone na formularzu operatora pocztowego InPost. Przedmiotowe zawiadomienia zawiera m.in. imię i nazwisko Skarżącego oraz adres, nr przesyłki, informację o niezastaniu 13 sierpnia 2015 r. o godzinie 13:15 osoby upoważnionej do odbioru przesyłki, odcisk pieczątki informującej o punkcie operatora pocztowego InPost, w którym można odebrać przesyłkę oraz nieczytelny podpis przedstawiciela operatora pocztowego. Zawiadomienie, wbrew normie art. 44 § 2 K.p.a., nie zawiera informacji o możliwości odbioru pisma w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, tj. licząc od 13 sierpnia 2015 r., a zawiera informację, że "termin odbioru awizowanej przesyłki upływa w dniu - tu odcisk stempla datownika - 28.08.2015 r.". Pomijając fakt, że wskazanie terminu nie odpowiada normie kodeksowej, to użycie pojęcia przesyłka zamiast pismo wprowadza adresata w błąd i nie daje możliwości wywiedzenia, że przedmiotowa przesyłka stanowi pismo w postępowaniu administracyjnym.

40 Skarżący wskazał na sprzeczność w wypowiedzi organu, który wyraźnie wskazał, że przesłanką zastosowania doręczenia zastępczego było złożenie zawiadomienia o złożeniu pisma - nie przesyłki jak w przedmiotowym zawiadomieniu - oraz zamieszczenia w zawiadomieniu informacji o możliwości odbioru pisma w terminie siedmiu dni - nie piętnastu dni, jak błędnie w przedmiotowym zawiadomieniu - od dnia złożenia zawiadomienia.

41 Strona podkreśliła, że formularz zawiadomienia przedłożony przez operatora pocztowego nie zawierał pouczenia o skutkach zaniechania odbioru przesyłki, w tym doręczenia zastępczego zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a., jak również nie zawierał informacji o ponownym zawiadomieniu. Informacja zawarta na rewersie zawiadomienia wskazywała jedynie na skutek zwrotu do nadawcy niepodjętej w terminie przesyłki.

42 W ocenie Skarżącego organ odwoławczy, wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy procedury administracyjnej przez zaniechanie przeprowadzenia w pełni postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Organ nie dokonał analizy załączonych do zażalenia dowodów. Charakter pośredni tychże nie upoważniał organu do przyjęcia, że z uwagi, iż nie były one przedmiotem niniejszego postępowania, to nie mogą stanowić dowodu na błędną praktykę operatora publicznego.

43 W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

44 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

45 Rozpoznając sprawę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie.

46 Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasad prowadzenia postępowania, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. uznając, że organy podatkowe w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Organy wskazały w uzasadnieniu postanowienia dowody, na podstawie których został ustalony stan faktyczny.

47 W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie DIS, który utrzymując postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. uznał za niezasadny zarzut Skarżącego naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w związku z brakiem uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

48 Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

49 Kwestię doręczeń pism w toczącym się postępowaniu regulują przepisy Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, których zastosowanie na etapie doręczenia Skarżącemu upomnienia zostało ograniczone do art. 44 § 1-4 K.p.a., który reguluje sytuację niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 K.p.a., poprzez możliwość zastosowania tzw. doręczenia zastępczego. W takim przypadku w razie doręczania pisma przez operatora pocztowego (tak jak miało to miejsce w badanej sprawie), operator pocztowy przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 42 i art. 43 K.p.a., umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.).

50 Przepis art. 44 § 4 K.p.a. konstruuje fikcję prawną doręczenia, z której wynika domniemanie skuteczności doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 § 1-4 K.p.a, mimo że jest oczywiste, że pismo nie dotarło fizycznie do rąk adresata w terminie określonym w art. 44 § 1 K.p.a. Doręczenie dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn zawinionych lub niezawinionych leżących po jej stronie. Domniemanie prawne doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia jest niewzruszalne w tym sensie, że nie można skutecznie wykazywać, że treść pisma nie dotarła do wiadomości adresata. Jest to bowiem przewidywany i dopuszczalny skutek zastosowania tej instytucji. Jednak następstwa tak skonstruowanego domniemania prawnego mogą być bardzo dotkliwe dla strony, szczególnie w sytuacjach kiedy strona nie dowie się o treści pisma w terminie umożliwiającym jej skuteczne działanie prawne. W związku z tym dopuszczalne jest obalenie domniemania doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji doręczenia, przez wykazanie, że zastosowanie art. 44 K.p.a. było wadliwe przez nieprzestrzeganie poszczególnych wymogów procedury doręczenia zastępczego.

51 Przedmiotem doręczeń są pisma. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje tego pojęcia. W piśmiennictwie przyjmuje się, że pod pojęciem "pismo" należy rozumieć "wszelkiego rodzaju dokumenty, wezwania, zawiadomienia, wydawane w formie pisemnej decyzje i postanowienia i inne dokumenty, z którymi strona powinna być zaznajomiona". Do pism w rozumieniu przepisu art. 39 K.p.a. należą zarówno pisma sporządzone przez organ administracji publicznej, jak i pisma wniesione do organu przez strony i uczestników postępowania (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 39). Zasadą jest doręczania pism przez operatora pocztowego, który zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.) świadczy usługi pocztowe polegające m.in. na doręczaniu przesyłek pocztowych, przemieszczaniu przesyłek pocztowych, przesyłaniu przesyłek pocztowych, tj. rzeczy opatrzonej oznaczeniem adresata i adresem, przedłożonej do przyjęcia lub przyjętej przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi (art. 3 pkt 21 ustawy Prawo pocztowe). Ustawa - Prawo pocztowe nie wskazuje na doręczanie pism. Przesyłka to zbiorcze określenie, pod którym kryją się listy (korespondencja) i paczki dostarczane przez operatora pocztowego. Nie sposób zatem zarzucić operatorowi używającemu w zawiadomieniu określenia "przesyłka", że tym pojęciem wprowadza adresata w błąd.

52 W niniejszej sprawie korespondencja skierowana do Skarżącego została po raz pierwszy awizowana 13 sierpnia 2015 r. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata pod adresem POK InPost [...] W., ul. W. 7 nr A (SKOK), o czym poinformowano Skarżącego, pozostawiając zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w jego skrzynce pocztowej. Na tę okoliczność powołał się Skarżący, wnosząc pismem z 5 października 2015 r. "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej". Do Zarzutów Skarżący dołączył kopię zawiadomienia InPost, z której wynika, że doręczyciel firmy w dniu 13 sierpnia 2015 r. nie zastał osoby upoważnionej do odebrania przesyłki. Poinformował, że przesyłkę można odebrać w Punkcie Obsługi Klienta POK InPost [...] W., ul. W. 7 nr LU A (SKOK) od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00-17.00. W zawiadomieniu poinformowano Skarżącego o ostatecznym terminie odbioru awizowanej przesyłki. Stosownie do pkt 3 druku "Potwierdzenie odbioru" przesyłkę z powodu niepodjęcia w terminie siedmiu dni, awizowano powtórnie 21 sierpnia 2015 r., o czym stanowi stempel na kopercie zawierającej przesyłkę organu.

53 Z informacji zawartych w druku "Potwierdzenia odbioru" wynika, że w związku z tym, że Skarżący nie odebrał awizowanej przesyłki w zakreślonym terminie, 31 sierpnia 2015 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy.

54 Odnosząc powyższy stan faktyczny sprawy do obowiązujących przepisów regulujących kwestię tzw. doręczenia zastępczego należy stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki z art. 44 K.p.a.: adresat mieszkał pod wskazanym adresem, pismo było przechowywane przez okres czternastu dni w placówce pocztowej operatora pocztowego na co wskazuje zestawienie dat awizowania przesyłki: 13 sierpnia 2015 r. i 21 sierpnia 2015 r. i 31 sierpnia 2015 r. jako data zwrotu przesyłki do nadawcy – organu. Operator pocztowy umieścił w skrzynce odbiorczej zawiadomienie o pozostawieniu pisma na okres 14 dni do dyspozycji adresata, po siedmiu dniach od pierwszego awiza dokonał powtórnego awizowania 21 sierpnia 2015 r., o czym stanowi informacja umieszczona na przesyłce – kopercie zawierającej Upomnienie.

55 W ocenie Sądu złożenie przez doręczającego pisma w placówce pocztowej czyli w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 K.p.a. oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu tego pisma w miejscu określonym w tym przepisie, jak również przechowanie pisma przez okres wskazany w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. pozwala uznać doręczenie za prawidłowe i skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej.

56 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), oddalił skargę jako niezasadną.