Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2021 r., II SAB/Sz 83/21
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2021 r., II SAB/Sz 83/21
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w W na bezczynność J.P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Fundacja P. z siedzibą
3 w Warszawie (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność dr nauk medycznych Inne (dalej: "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
4 Pismem z [...] kwietnia 2021 r. Skarżąca skierowała do Organu wniosek
5 o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udzielenia odpowiedzi
6 na następujące pytania:
7 1) czy J. P. jest w chwili odpowiadania na wniosek wpisany na listę biegłych sądowych w którymkolwiek Sądzie Okręgowym? Jeśli tak, to w jakim i od kiedy?;
8 2) czy J. P. był w przeszłości wpisany na listę biegłych sądowych
9 w którymkolwiek Sądzie Okręgowym? Jeśli tak, to w jakim i w jakim okresie?;
10 3) czy J. P. sporządzał w okresie od 1 stycznia 2015 r. do chwili odpowiadania na wniosek opinie na temat osób przesłuchiwanych w trybach określonych w art. 185a-185c Kodeksu postępowania karnego? Jeśli tak,
11 to w jakiej liczbie z rozbiciem na poszczególne lata i prokuratury.
12 Wniosek został doręczony Organowi [...] kwietnia 2021 r.
13 W związku z brakiem odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z 2 czerwca 2021 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
14 w S. na bezczynność Organu, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy
15 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2020.2176
16 t.j. ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") przez brak udzielenia informacji publicznej na wniosek Strony pomimo upływu ustawowego terminu oraz wnosząc o:
17 - stwierdzenie przez Sąd, że Organ dopuścił się bezczynności;
18 - orzeczenie o charakterze bezczynności jako rażąco naruszającej prawo;
19 - wymierzenie Organowi grzywny w wysokości wedle uznania Sądu;
20 - nakazanie Organowi rozpoznanie wniosku w terminie wyznaczonym
21 przez Sąd.
22 Nadto Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym
23 na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych.
24 W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że Organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Wynika to z faktu, że Organ pełnił lub wciąż jeszcze pełni funkcję biegłego sądowego, a jako taki wykonuje zadania publiczne i jest opłacany za ich wykonywanie ze środków publicznych. Status biegłych sądowych jako elementu szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości wynika z art. 157 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2020.2072 j.t. ze zm.;
25 dalej: "P.u.s.p."). Tym samym w ocenie Skarżącej wnioskowana informacja
26 ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.
27 W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie w całości i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Organ wskazał, że żądanie przez Skarżącą informacje nie stanowią informacji publicznej,
28 a jedynie mają na celu dokonanie weryfikacji kompetencji biegłego. Zdaniem Organu, Skarżąca żąda informacji o kwalifikacji i doświadczeniu biegłego sądowego niepełniącego funkcji publicznych i niewykonującego zadań publicznych, chcąc wykorzystać te informacje do prywatnych celów, tj. do właściwej oceny opinii sporządzonej przez biegłego w sprawie toczącej się z udziałem Skarżącej. Tymczasem – w ocenie Organu – weryfikacja opinii biegłego następuje w trybie
29 i na zasadach określonych w przepisach procesowych regulujących określone rodzaje postępowań i Skarżąca jako strona może w tej ocenie brać aktywny udział. Powołując się na orzecznictwo Organ wskazał, że przepisy dotyczące biegłych
30 nie obejmują wskazania konkretnych kwalifikacji, w tym wykształcenia
31 i doświadczenia biegłego. Odnosząc się natomiast do nieudzielenia informacji Organ wskazał, że dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się Skarżąca,
32 był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez Skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
33 Pismem procesowym z 8 września 2021 r. Skarżąca odniosła
34 się do odpowiedzi na skargę wskazując m.in., że nie jest jej celem weryfikowanie, czy też kwestionowanie kompetencji Organu jako biegłego określonej specjalności, tym bardziej, że samo wnioskowanie o dostęp do określonych informacji publicznych nie rzutuje w żaden sposób na ocenę Organu jako biegłego. Skarżąca powołała
35 przy tym art. 157 § 3 P.u.s.p., który wskazuje, że w związku z wykonywaniem czynności wynikających z postanowienia o zasięgnięciu opinii biegły korzysta
36 z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Dalej Skarżąca podniosła, że skoro ustawa traktuje opiniującego biegłego na równi
37 z funkcjonariuszem publicznym, to znaczy, iż taki opiniujący biegły wykonuje funkcje publiczne, a więc jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Równocześnie Skarżąca wskazała,
38 że skoro jednoosobowy podmiot jest funkcjonariuszem publicznym, to dokumenty, które sporządza jako biegły, stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu
39 art. 6 ust. 2 u.d.i.p.
40 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
41 W myśl art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach
42 o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo
43 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
44 Wskazać ponadto należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu
45 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.) ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24 maja
46 2006 r., I OSK 601/05). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 K.p.a.
47 (a w ślad za tym: także do art. 52 § 2 P.p.s.a.), z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji,
48 w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa).
49 Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy
50 do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11). Oznacza to,
51 że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności
52 (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA
53 z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 1 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio P.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".
54 W związku z powyższymi regulacjami prawnymi Sąd skargę wniesioną
55 w rozpoznawanej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.
56 Sąd wskazuje, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia
57 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325
58 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym,
59 na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
60 z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie
61 w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi
62 na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie
63 do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
64 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji
65 albo do dokonania czynności;
66 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
67 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
68 W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce
69 z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny
70 w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
71 W przedmiotowej sprawie Skarżąca domagała się od dr nauk medycznych J. P. informacji w trybie u.d.i.p. w zakresie udzielenia odpowiedzi
72 na pytania: 1) czy J. P. jest w chwili odpowiadania na wniosek wpisany
73 na listę biegłych sądowych w którymkolwiek Sądzie Okręgowym? Jeśli tak, to w jakim i od kiedy?; 2) czy J. P. był w przeszłości wpisany na listę biegłych sądowych w którymkolwiek Sądzie Okręgowym? Jeśli tak, to w jakim i w jakim okresie?; 3) czy J. P. sporządzał w okresie od [...] stycznia 2015 r. do chwili odpowiadania na wniosek opinie na temat osób przesłuchiwanych w trybach określonych w art. 185a-185c Kodeksu postępowania karnego? Jeśli tak, to w jakiej liczbie z rozbiciem na poszczególne lata i prokuratury.
74 Skarżąca uznała, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym
75 do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., co wynika
76 z faktu, iż pełnił lub wciąż pełni funkcję biegłego sądowego, wykonując tym samym zadania publiczne i będąc opłacanym ze środków publicznych. Skarżąca jednocześnie powołując art. 157 § 3 P.u.s.p., z którego wynika, że w związku
77 z wykonywaniem czynności wynikających z postanowienia o zasięgnięciu opinii biegły korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych, uznała, że opiniujący biegły wykonuje funkcje publiczne, a więc jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.. Z powyższego Skarżąca wywnioskowała również, że skoro jednoosobowy podmiot jest funkcjonariuszem publicznym, to dokumenty które sporządza jako biegły, stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p.
78 W ocenie z kolei Organu żądane przez Skarżącą informacje nie stanowią informacji publicznej, a ponadto dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się Skarżąca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej,
79 oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej
80 w rozumieniu przepisów u.d.i.p. pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
81 Mając na uwadze powyższy spór Sąd wskazuje, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa
82 w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie
83 do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie
84 z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie
85 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może
86 być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie,
87 w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób
88 i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji
89 w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
90 Należy ponadto wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej
91 to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. NSA w wyroku z 5 lutego
92 1999 r., I SAB 90/98). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ
93 jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.
94 W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej
95 w rozumieniu ustawy, oznacza zatem niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie, stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2012 r.,
96 II SAB/Kr 122/12). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji
97 lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni
98 od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny
99 do zastosowania powyżej wskazanego art. 149 § 1 P.p.s.a.
100 Ocena prawidłowości sposobu działania organu, do którego wpłynął wniosek wymaga jednak stwierdzenia w pierwszej kolejności, jak słusznie wskazał Organ,
101 czy podmiot będący adresatem żądania jest podmiotem zobowiązanym
102 do udostępnienia informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
103 Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane
104 do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby
105 lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak z kolei stanowi ust. 2 powyższego przepisu obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne
106 w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232 oraz z 2020 r.
107 poz. 568), oraz partie polityczne. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
108 W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Skarżącej, biegły sądowy nie należy
109 do kategorii podmiotów, o których stanowi art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, która powołując się na art. 157 § 3 P.u.s.p. uznała, że skoro
110 w myśl tego przepisu biegły korzysta z ochrony prawnej przewidzianej
111 dla funkcjonariuszy publicznych to tym samy opiniujący biegły jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a więc jest podmiotem zobowiązanym
112 do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Powyższa wykładnia art. 157 § 3 P.u.s.p. przez Skarżącą stanowi w de facto wykładnię rozszerzającą, która nie znajduje jednak uzasadnienia w rozpoznawanej sprawie. Okoliczność, że z przepisu art. 157 § 3 P.u.s.p. wynika, że biegły sądowy w związku z wykonywaniem czynności wynikających z postanowienia o zasięgnięciu opinii biegłego korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych,
113 nie skutkuje bowiem przyznaniem biegłemu sądowemu statusu któregokolwiek
114 z podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
115 Mając na uwadze powyższe Sąd ponownie zauważa, że zgodnie z treścią
116 art. 4 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca tworząc katalog podmiotów, o których mowa powyżej, podzielił je na dwie zasadnicze kategorie. Po pierwsze - do udzielania informacji publicznej zobowiązane zostały "władze publiczne", a po drugie - inne podmioty wykonujące "zadania publiczne" (posiadające takie informacje). Sformułowanie przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
117 przez zawarcie zwrotu "w szczególności" oznacza więc, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania publiczne (zadania władzy publicznej).
118 Mając na uwadze powyższe wskazać zatem należy, że biegły sądowy mógłby zostać uznany za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej,
119 w rozumieniu powyższego przepisu, wyłącznie wówczas gdy możliwa była by jego kwalifikacja do jednej z dwóch ww. grup podmiotów, tj. podmiotów władzy publicznej bądź też podmiotów wykonujących zadania publiczne. W ocenie Sądu nie sposób jednak zakwalifikować biegłego sądowego ani jako podmiotu władzy publicznej
120 ani jako podmiotu wykonującego zadania publiczne.
121 Nie można bowiem uznać, że biegły sądowy może zostać zakwalifikowany jako organ władzy publicznej czy też organ samorządów gospodarczych
122 czy zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.i.p.). Tym bardziej nie można zakwalifikować biegłego sądowego do podmiotów reprezentujących zgodnie
123 z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmiotów reprezentujących inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego
124 (art. 4 ust. 1 pkt 3 i 4 u.d.i.p.). Biegły sądowy z samej racji pełnionej funkcji nie jest również reprezentantem innych osób lub jednostek organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne,
125 w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
126 Sąd zauważa również, że Skarżąca nie kwestionuje, że biegły sądowy
127 nie może zostać zaliczony do grupy podmiotów "władze publiczne" wskazując jednakże, że biegłego sądowego należy zaliczyć do drugiej z ww. grup podmiotów objętych normą art. 4 ust. 1 u.d.i.p., tj. podmiotów wykonujących zadania publiczne.
128 Odnosząc się zatem do twierdzeń Skarżącej w zakresie zakwalifikowania biegłych sądowych jako podmiotów wykonujących zadania publiczne Sąd wskazuje, że stanowiska tego nie podziela.
129 Wskazać bowiem należy, że wykładni pojęcia osób pełniących funkcje publiczne i wykonujących zadania publiczne dokonał Trybunał Konstytucyjny
130 w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., K 17/05. W wyroku tym stwierdzono, odnosząc
131 się jednakże do art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p., że "sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia
132 z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba
133 w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Nie każdy zatem pracownik takiej instytucji będzie tym funkcjonariuszem (...) Podejmując próbę wskazania ogólnych cech, jakie będą przesądzały o tym, że określony podmiot sprawuje funkcję publiczną, można bez większego ryzyka błędu uznać, iż chodzi
134 o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne
135 z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny".
136 Sąd zauważa, że zgodnie z przepisami ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postepowania cywilnego (Dz.U.2021.1805 t.j. ze zm.), przepisami ustawy
137 z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U.2021.534 tj. ze zm.), przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2021.1540 t.j.) czy też przepisami ustawy z 14 czerwca 11960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j.) opinia biegłego jest środkiem dowodowym stosowanym wówczas, gdy ustalenie okoliczności mających znaczenie
138 dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, specjalistycznych
139 z danej dziedziny wiedzy, to znaczy takich, które nie są dostępne dla dorosłego człowieka o przeciętnym, ogólnym wykształceniu, zasobie wiedzy ogólnej
140 czy doświadczeniu życiowym. Chodzi więc o wiadomości specjalistyczne z zakresu różnych dziedzin nauki, techniki, sztuki, gospodarki itp. (por. R. A. Stefański: Komentarz do art. 193 Kodeksu postępowania karnego, LEX do art. 193 K.p.k.).
141 Jednakże, co istotne w rozpoznawanej sprawie, opinia biegłego sporządzona na skutek zobowiązania sądu czy organu administracji/podatkowego, nie jest dla tych podmiotów wiążąca. Sąd czy organy administracji mogą uznać ją za nieprzydatną
142 i nie brać jej pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy, mogą też się do niej przychylić
143 i wydać rozstrzygnięcie opierając się na tej opinii, mogą także uznać opinię
144 za niewystarczającą i zobowiązać biegłego do jej uzupełnienia. Jednakże w żadnym razie opinia biegłego nie wiąże ww. podmiotów, co jest niezwykle istotne na gruncie niniejszej sprawy.
145 Podmiotem wykonującym zadania publiczne jest zatem podmiot, którego działania ściśle związane są z decyzyjnością, władztwem i dysponowaniem majątkiem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Czynności biegłego sądowego czy też powołanego w postępowaniu administracyjnym i podatkowym
146 nie wiążą się z żadnym z wymienionych wyżej przymiotów. Opinia biegłego sądowego czy też powołanego w postępowaniu administracyjnym i podatkowym
147 jest dowodem w sprawie i może ale nie musi wpłynąć na rozstrzygnięcie,
148 ww. podmioty nie są nią związane. Podkreślić należy zatem, że opinia biegłego może być pomocna przy rozstrzyganiu sprawy przez podmioty zaliczane do grupy podmiotów "władze publiczne" czy też podmiotów wykonujących zadania publiczne jednakże nie zastępuje rozstrzygnięć tych podmiotów i nie jest dla nich wiążąca. Działania podmiotów, które mają charakter wyłącznie pomocniczy, doradczy, opiniujący, konsultujący, których wyniki nie są wiążące, tzn. mogą być uwzględnione (lub nie) przez inny podmiot kształtujący bezpośrednio w ramach instytucji publicznej sytuację prawną innych osób, nie pozwalają takich osób (pomocników, doradców, opiniujących, konsultantów) traktować jako podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., tj. ani jako podmiotów zaliczanych do grupy "władze publiczne",
149 ani do drugiej z ww. grup podmiotów objętych normą art. 4 ust. 1 u.d.i.p.,
150 tj. podmiotów wykonujących zadania publiczne czy też, co do zasady, dysponujących majątkiem publicznym.
151 Sąd wskazuje również, że fakt otrzymywania przez biegłego sądowego wynagrodzenia za zrealizowane na zlecenie sądu czynności nie jest równoznaczny
152 z dysponowaniem przez ten podmiot majątkiem publicznym. Sąd wskazuje bowiem, na to, że przesłanka dysponowania majątkiem publicznym stanowi samoistną podstawę zobowiązującą podmiot dysponujący takim majątkiem do udostępnienia informacji publicznej. W cytowanym powyżej przepisie po zwrocie: "wykonują zadania publiczne" ustawodawca użył spójnika "lub" wskazując dalej "dysponują majątkiem publicznym". Zatem do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są zarówno podmioty które: wykonują zadania publiczne, wykonują zadania publiczne i dysponują majątkiem publicznym, dysponują majątkiem publicznym
153 (por. wyrok WSA w Szczecinie z 22 lipca 2021 r., II SAB/Sz 21/21).
154 Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż – w ocenie Sądu – skarżony Organ, który nie należy do grupy podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., nie był zobowiązany do rozpatrzenia wniosku Skarżącej w trybie u.d.i.p.
155 W związku z tym nie dopuścił się zarzucanej mu bezczynności.
156 W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę w całości oddalił.
157 Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 37
- Kodeks postępowania karnego, art. 193
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 52 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 53
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 149 (§ 1, § 1a, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 154 (§ 6)
- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 1 (§ 1)
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, art. 157
- Ustawa o dostępie do informacji publicznej, art. 1
- Ustawa o dostępie do informacji publicznej, art. 4
- Ustawa o dostępie do informacji publicznej, art. 6