Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 marca 2019 r., II SA/Rz 1310/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 marca 2019 r., II SA/Rz 1310/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania -skargę oddala-

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi A. S. (dalej "skarżąca") jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej" "WINB") z dnia [...] września 2018 r. nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego lokalu mieszkalnego.

3 Z uzasadnienia postanowienia i akt administracyjnych wynika, że A. S. pismem z dnia [...] lipca 2018 r. zwróciła się o interwencję w sprawie zawilgocenia i zagrzybienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P.

4 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB), postanowieniem z [...] lipca 2018 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym na terenie działki nr 501 obr. 207, położonej przy ul. [...] w P.

5 W uzasadnieniu, powołując się na art. 61a § 1 K.p.a. organ wyjaśnił, że ww. budynek stanowi własność Gminy Miejskiej [...], w zarządzie A Sp. z o.o. z/s w P. Skarżąca będąca lokatorem mieszkania przy ul. [...] w P. nie wykazała interesu prawnego do uznania jej za stronę postępowania. Wykazała jedynie interes faktyczny, który nie może być podstawą do wszczęcia postępowania na wniosek strony.

6 Od powyższego postanowienia zażalenie złożyła A. S. wnioskując o jego uchylenie. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie wykazała interesu prawnego do występowania w sprawie jako strona. Wyjaśniła, że sprawa dotyczy stanu technicznego lokalu mieszkalnego i budynku, który został jej przydzielony do zamieszkania, na podstawie umowy najmu. W jej ocenie posiada interes prawny do bycia stroną, w szczególności, że postępowanie dotyczy istniejących wad budynku (zawilgoconego i zapleśniałego), które stwarzają zagrożenie dla zdrowia jej i dwojga dzieci.

7 WINB, działając na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

8 Organ podał, że wydane przez PINB rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Cytując treść art. 61a § 1 K.p.a. wskazał, że przepis ten zawiera dwie samodzielne

9 i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.

10 WINB powołując się na art. 28 K.p.a. wyjaśnił, że z analizy akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest najemcą lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w P. Tego rodzaju stosunek prawny nie rodzi interesu prawnego, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie. Jak zaznaczył wnioskodawczyni jest niewątpliwie zainteresowana stanem technicznym ww. lokalu mieszkalnego, lecz jest to jedynie interes faktyczny, a nie prawny.

11 W ocenie organu nie wykazała ona istnienia konkretnego, bezpośredniego

12 i indywidualnego interesu prawnego.

13 Końcowo wyjaśnił, że jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdza naruszenie przepisów Prawa budowlanego, to z urzędu przeprowadza postępowania naprawcze. Z uzyskanych informacji wynika, że PINB na dzień [...] sierpnia 2018 r. wyznaczył kontrolę stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...]. Wyjaśnił też, że wydane w niniejszym postępowaniu postanowienie stanowi wyłącznie załatwienie wniosku skarżącej.

14 Skargę do WSA w Rzeszowie na to postanowienie złożyła A. S., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postepowania, w szczególności art. 61a § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że nie jest stroną postępowania.

15 Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu jakoby była wyłącznie osobą zainteresowaną w sprawie. Jej zdaniem posiada status stronu postępowania, gdyż posiada uzasadniony i oczywisty interes prawny. Otrzymała lokal, który jest zawilgocony i nie nadaje się do zamieszkania z przyczyn zdrowotnych i sanitarnych. Od samego początku kwestionowała jego stan techniczny. W jej ocenie postępowanie organów jest krzywdzące i wymijające, a nadto jest wyrazem uchylania się od działań należących do kompetencji tych organów.

16 W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

18 Sądy administracyjne, z mocy art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zaskarżonego aktu (tu postanowienie) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości i wykładni norm prawa materialnego. Przy rozpatrywaniu sprawy nie badają natomiast ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stosownie zaś do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

19 Uchylenie decyzji administracyjnej lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

20 Oceniając zaskarżone postanowienie w powyższym zakresie, tj. co do jego zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu.

21 Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu nadzoru budowlanego I instancji, wydane w myśl art. 61a § 1 K.p.a. Przepis ten stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W regulacji tej zawarte zostały dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie wspomnianego art. 61a § 1 K.p.a. jest też wystąpienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, jak np. w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie albo, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno – prawnej do rozpatrzenia wniosku w trybie administracyjnym.

22 W kontrolowanej sprawie organy obu instancji zgodnie uznały, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do uznania jej za stronę postępowania w sprawie stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w P., a którego jest najemcą na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalno – socjalnego z dnia [...] stycznia 2018 r. (na czas oznaczony od [...] lutego 2018 r. do [...] stycznia 2023 r.). Niesporne jest, że skarżąca wystąpiła do organu z interwencją w sprawie zawilgocenia i zagrzybienia przedmiotowego lokalu (pismo z dnia [...] lipca 2018 r.).

23 Otóż zgodnie z art. 61 § 1 i 3 K.p.a. żądanie wszczęcia postępowania powinno pochodzić od strony. Organ administracji publicznej, do którego wpłynął wniosek podmiotu zobligowany jest więc do zbadania, czy żądanie pochodzi od podmiotu legitymującego się przymiotem strony, a o tym, kto jest stroną postępowania stanowi art. 28 K.p.a. ["Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postepowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek."].

24 Treścią interesu prawnego na gruncie prawa administracyjnego – decydującego o statusie strony postępowania w rozumieniu cyt. wyżej art. 28 K.p.a. – jest co do zasady możliwość uzyskania przez określony podmiot merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy co do istoty. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., II OSK 1921/06, jeżeli norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej.

25 Od interesu prawnego należy bowiem odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83).

26 W świetle tych wyjaśnień nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że w postępowaniu, którego wszczęcie zamierzała zainicjować skarżąca, nie posiada ona interesu prawnego, a tym samym uprawnień strony (krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego określają przepisy art. 66 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane). Fakt, że skarżąca jest najemcą lokalu, wbrew twierdzeniom skargi nie rodzi interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Niewątpliwie posiada w takim postępowaniu interes faktyczny, jednakże ten nie stanowi podstawy do przyznania skarżącej uprawnień strony; postępowanie to nie ma wpływu na sytuację prawną skarżącej.

27 Podsumowując, Sąd stwierdza, że nie ma podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa była na wstępie i w rezultacie nie znajduje powodów do usunięcia tych postanowień z obrotu prawnego.

28 Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.