Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2020 r., IV SAB/Po 56/20
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2020 r., IV SAB/Po 56/20
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 lipca 2020 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Starosty Powiatu T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Starostę Powiatu T. do załatwienia wniosku D. P. z dnia [...] grudnia 2019 r. w zakresie punktów: 4, 5, 6, 7 w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Starosta Powiatu T. dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Starosty Powiatu T. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Starosty Powiatu T. na rzecz D. P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
2 D. P. (zwany dalej "Skarżącym") w dniu [...] listopada 2019 r. wystosował do Starosty Powiatowego w T. (zwanego dalej "Starostą" lub "organem") za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej przez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
3 1) Czy Państwo przyjęli rezolucję/uchwałę/stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu usług sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3484) i skierowanie jej do odpowiednich instytucji państwowych? (Skarżący podał następnie link do strony internetowej z projektem ustawy);
4 2) Czy Państwo poinformowali mieszkańców swojego powiatu (podali do publicznej wiadomości) informację na temat tego, iż po wprowadzeniu megaustawy moce działających na terenie powiatu anten (BTSów) mogą wzrosnąć 100-krotnie?
5 3) Czy poinformowali Państwo mieszkańców swojego powiatu (podali do publicznej wiadomości) informację na temat istnienia wielu badań wykazujących bezsprzecznie niebezpieczeństwo sieci 5G, na których opiera się poniższy artykuł (link do badań w artykule poniżej)? (Skarżący podał następnie link do strony internetowej z artykułem);
6 4) Czy otrzymali Państwo Białą Księgę Szczepień HPV autorstwa Stowarzyszenia Centrum Informacji o Zdrowiu Dobrostan?
7 5) Czy opublikowali Państwo Białą Księgę Szczepień HPV autorstwa Stowarzyszenia Centrum Informacji o Zdrowiu Dobrostan? Jeśli tak, to gdzie można się zapoznać?
8 6) Jakie działania informacyjne podjęli Państwo w związku z otrzymaniem Białej Księgi Szczepień HPV autorstwa Stowarzyszenia Centrum Informacji o Zdrowiu Dobrostan?
9 7) Jakie działania, inne niż informacyjne, podjęli Państwo w związku z otrzymaniem Białej Księgi Szczepień HPV autorstwa Stowarzyszenia Centrum Informacji o Zdrowiu Dobrostan?
10 W piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. Starosta udzielił odpowiedzi na pytanie nr 1. Wobec pozostałych pytań, organ stwierdził, że pytania te nie stanowią informacji publicznej.
11 Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Skarżący wniósł za pośrednictwem poczty elektronicznej, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając:
12 1) zobowiązania Starosty do udzielenia żądanej informacji w terminie 7 dni od daty doręczenia akt organowi;
13 2) na podstawie art. 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
14 3) wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
15 4) zasądzenie kosztów postępowania.
16 W odpowiedzi na skargę Starosta ustosunkował się do zarzutów, podtrzymując swoje stanowisko, że wnioskowane informacje nie mają publicznego charakteru, w związku z czym wniósł o oddalenie skargi w całości.
17 Za pośrednictwem poczty elektronicznej, Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w dniu [...] kwietnia 2020 r. przekazał według właściwości akta sądowe do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
19 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg wyszczególnionych w tym przepisie, w tym skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 8 i 9.
20 W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, z jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością.
21 W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. W takim przypadku sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy jeszcze podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także takiej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").
22 W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, z późn. zm.; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
23 Jednakże, zgodnie z utrwaloną od lat linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.) ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, CBOSA). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie z dniem 1 czerwca 2017 r. do art. 37 k.p.a. (a w związku z tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a.) nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa).
24 Do skarg na bezczynność, także w zakresie udostępnienia informacji publicznej, nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie, dodany z dniem 1 czerwca 2017 r., przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a.
25 Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.
26 Katalog podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej określa art. 4 u.d.i.p., w świetle którego są nimi władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
27 1) organy władzy publicznej;
28 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
29 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
30 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
31 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
32 Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje w formie pisma. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (zob. art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – to jest, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
33 W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
34 Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest udzielenie odpowiedzi na dwa pytania: po pierwsze, czy Starosta jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej oraz, po drugie, czy taką informacją są żądane przez skarżącą: postać lub treść wniosku o umorzenie czynszu z tytułu dzierżawy gruntu komunalnego.
35 Odpowiedź twierdząca na pierwsze z postawionych pytań nie budzi wątpliwości i nie była też w rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Jest tak dlatego, że z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jasno wynika, iż adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p. W szczególności są nimi organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie zaliczają się także organy jednostek samorządu terytorialnego, w tym ich organy wykonawcze, jakimi są m.in. starostowie (por. wyroki WSA: z 15.01.2013 r., II SAB/Ol 165/12; z 02.06.2015 r., IV SAB/Po 47/15; z 14.06.2016 r., IV SAB/Wr 75/16; z 27.07.2016 r., II SAB/Gd 91/16; z 21.07.2017 r., II SAB/Bd 65/17; z 31.07.2017 r., II SA/Kr 672/17 – dostępne w CBOSA).
36 Wobec tego Starosta jest bez wątpienia podmiotem obowiązanym do udzielania posiadanych informacji publicznych.
37 Sporną w rozpoznawanej sprawie pozostawała natomiast kwalifikacja prawna żądanych informacji – czy są one informacją publiczną (jak twierdzi Skarżący), czy nią nie są (jak uważa organ).
38 W związku z tym należy wskazać, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; w skrócie "Konstytucja RP"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP).
39 Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (zob. art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji RP). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta zawiera swoistą definicję legalną "informacji publicznej" – pod którym to pojęciem należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych" (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) – oraz przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu (zob. art. 6 ust. 1 u.d.i.p.).
40 W doktrynie i orzecznictwie pojęcie "informacji publicznej" (a także związane z nią pojęcie "sprawy publicznej") jest rozumiane szeroko. Wskazuje się, że skoro prawo do informacji publicznej ma charakter konstytucyjny, to ustawy je dookreślające powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki powinny być rozumiane wąsko. W efekcie przyjmuje się, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź go dotyczących (por.: wyrok TK z 13.11.2013 r., P 25/12, OTK-A 2013, nr 8, poz. 122; M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).
41 Zarazem jednak nie ulega wątpliwości, że użyte w Konstytucji RP oraz w u.d.i.p. określenia, odpowiednio, "informacji o działalności organów władzy publicznej" oraz "informacji publicznej" są pojęciami (nazwami) niedookreślonymi (nieostrymi). Tego rodzaju nazwy cechuje zawsze tzw. pas nieostrości, który oznacza, że istnieje pewna grupa przedmiotów, o których nie potrafimy stanowczo orzec, czy są one desygnatami danej nazwy, czy też nie (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 174–176).
42 Uwzględniając powyższe rozważania i konieczność szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanął na stanowisku, że przedmiot wszystkich siedmiu pytań Skarżącego dotyczy materii objętej pojęciem informacji publicznej. Pytania nr 2 i nr 3 dotyczą tego czy określone informacje zostały podane przez starostwo do publicznej wiadomości, pytanie nr 4 – tego czy starostwo otrzymało określony dokument, pytanie nr 5 – czy ten dokument opublikowało, zaś pytania nr 6 i nr 7 – jakie działania w związku z otrzymaniem dokumentu podjęło. Zauważyć przy tym należy, że pytania od trzeciego do siódmego dotyczą materii z obszaru promocji i ochrony zdrowia, co – jak słusznie podkreślono w skardze – należy do zadań publicznych powiatu.
43 Odnośnie do pytań nr 2 i nr 3 stwierdzić jednak należy, że sposób ich sformułowania jest dyskwalifikujący: oba pytania zawierają bowiem w sobie tezę. W wypadku pytania nr 2 jest to teza o możliwym stukrotnym wzroście mocy działających na terenie powiatu anten nadawczych "po wprowadzeniu mega ustawy", w wypadku pytania nr 3 – o "bezsprzecznym niebezpieczeństwie sieci 5G". Zarówno pozytywna, jak i negatywna odpowiedź organu na tak postawione pytania mogłaby być odczytywana jako zaaprobowanie tych tez. Ewentualna ocena prawdziwości tez przez organ w odpowiedzi na zadane pytania wykraczałaby zaś zarówno poza zakres pytań, jak i poza zakres materii informacji publicznej. Pomimo zatem tego, że pytania o akcje informacyjne starostwa (podawanie bądź niepodawanie określonych informacji do wiadomości publicznej) dotyczą prima facie materii informacji publicznej, uznać należy in concreto, że sposób sformułowania pytań nr 2 i nr 3 przez Skarżącego uprawniał Starostę do udzielenia odpowiedzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.
44 Odmiennie rzecz ma się z pytaniami nr 4 – 7. W ocenie Sądu nie zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby stanowisko organu, że odpowiedź na powyższe pytania nie stanowi informacji publicznej. Pytania te dotyczą Białej Księgi Szczepień autorstwa Stowarzyszenia Centrum Informacji o Zdrowiu Dobrostan. Abstrahując od merytorycznej wartości tego dokumentu (Sądowi znane są stanowiska Głównego Inspektora Sanitarnego oraz Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w tej kwestii), jako, że nie ma to znaczenia dla sprawy, stwierdzić należy, że z racji materii związanej z promocją i ochrona zdrowia, a więc z zadaniami powiatu, odpowiedzi na te pytania stanowią informację publiczną.
45 Odnosząc się do zastrzeżeń starosty wyrażonych w odpowiedzi na skargę, że udzielenie odpowiedzi na te pytania wiązałoby się z daniem wyrazu pozytywnemu lub negatywnemu stosunkowi do zagadnień objętych pytaniem, Sąd stwierdza, że są one zbyt daleko idące. Stosunku takiego nie sposób wywnioskować z odpowiedzi na pytanie nr 4 (kwestia otrzymania dokumentu). Także pozytywna bądź negatywna odpowiedź na pytanie nr 5 (kwestia opublikowania dokumentu) nie powinna być w żaden sposób wiązana z oceną tegoż. W wypadku pytań nr 6 i nr 7 można zauważyć pewien zabieg stylistyczny: Skarżący pyta w nich jakie działania zostały podjęte w związku z otrzymaniem dokumentu, nie zaś czy zostały podjęte działania, a jeśli tak to jakie. Mogłoby to wskazywać na przekonanie pytającego, że jakieś działania winny być podjęte, postaje zaś otwartą kwestią jakie. W przeciwieństwie jednak do pytań nr 2 i nr 3, pytania nr 6 i nr 7 nie zawierają w sobie dyskwalifikujących je tez, a odpowiedzi na pytania nr 6 i nr 7 nie będą zawierały w sobie odniesienia do tych tez. Kwestia podzielania bądź niepodzielania przez organ ewentualnego przekonania skarżącego o celowości podjęcia działań nie powinna stać na przeszkodzie udzieleniu odpowiedzi na pytania nr 6 i nr 7.
46 Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
47 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
48 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
49 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
50 Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku, zobowiązując Starostę do załatwienia wniosku skarżącego w zakresie punktów: 4,5,6 i 7 i stwierdzając, że Starosta dopuścił się bezczynności.
51 Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego (pkt 3 sentencji wyroku).
52 Sąd wziął bowiem pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27.03.2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10.04.2014 r., II SAB/Wr 14/14; z 11.10.2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11.03.2015 r., IV SAB/Po 19/15 – CBOSA).
53 W niniejszej sprawie taka sytuacja – zdaniem Sądu – nie wystąpiła. Uznać bowiem należy, że przyczyną zaistnienia stanu bezczynności organu była wskazywana wyżej nieostrość pojęć "informacji o działalności organów władzy publicznej" oraz "informacji publicznej", nie zaś zaniechanie w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Nieudzielenie informacji publicznej wynikało zatem z odmiennej kwalifikacji informacji, nie zaś z lekceważenia samego obowiązku jej udzielenia, bądź z lekceważenia obowiązujących terminów.
54 Z tych samych względów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., wobec czego skargę w tym zakresie (tj. w zakresie tego żądania) na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił (pkt 4 sentencji wyroku).
55 O zwrocie kosztów postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając koszt uiszczonego przez Skarżącego wpisu od skargi, w wysokości [...] zł.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 37
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 52 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 53
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 149 (§ 1, § 1a, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 154 (§ 6)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 1)
- Ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, art. 6