Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2020 r., II SA/Po 6/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2020 r., II SA/Po 6/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla punkt 1 zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym umorzenia postępowania z odwołania B. R.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. R. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Burmistrz Gminy S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r., nr [...], ustalił na rzecz D. A. warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku inwentarskiego (obora) na budynek inwentarski dla chowu kur niosek (obsada do [...] sztuk - poniżej 40 DJP) w systemie wolierowym, podłogowym oraz zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na magazyn jaj w ramach specjalistycznego gospodarstwa rolnego, na terenie działki nr [...], obręb S., gmina S..

3 Odwołania od przedmiotowej decyzji wniosły następujące osoby: B. D., M. D., P. K., R. K., Z. W., M. W., K. P., Ł. B., M. G., J. N. oraz Biblioteka [...] w P..

4 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, SKO) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa) oraz art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1945 ze zm., dalej: u.p.z.p.)

5 1. umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do B. D., D. , P. K., R. K., M. W. oraz Biblioteki [...];

6 2. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji po rozpatrzeniu odwołania K. P., Ł. B., M. G., J. N..

7 Uzasadniając decyzję w zakresie umorzenia postępowania odwoławczego (pkt 1 decyzji) Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia [...].08.2017r. znak: [...] Burmistrz S. odmówił uznania Biblioteki [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku inwentarskiego istniejącego budynku gospodarczego. Postanowieniem z dnia [...].01.2018r. ([...] SKO w P. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez Bibliotekę [...] na postanowienie z dnia [...].08.2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27.06.2018r., sygn. akt II SA/Po 243/18, oddalił skargę na postanowienie SKO w P. z dnia [...].01.2018r., a sprawa zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt II OSK 3566/18) w związku ze skargą kasacyjną wywiedzioną przez Bibliotekę [...]. Wobec powyższego w obrocie prawnym pozostało postanowienie organu I instancji nieuznające Biblioteki [...] za stronę, przy czym postanowienie Kolegium stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na to rozstrzygnięcie organu II instancji jest ostateczne. Zdaniem Kolegium Biblioteka [...] z uwagi na powyższe nie powinna być uznana za stronę w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego. Jak bowiem wykazano w toku postępowania administracyjnego oddziaływanie przedmiotowej inwestycji mieści się w ramach działki inwestora, a Biblioteka [...] nie posiada interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.

8 Kolegium wskazało, że również B. D., M. D., P. K., R. K., M. W., nie były uznane za stronę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Wystosowało w związku z tym wezwania o wykazanie interesu prawnego do wnoszących odwołania. Wezwania doręczone L. K., D. K., W. S., M. S., M. D. pozostały bez odpowiedzi. Z kolei M. G. wskazała, że jest współwłaścicielką działki nr [...] (w [...] części, w [...] części współwłaścicielką jest jej córka - J. N., która została uznana za stronę w toku sprawy). Pismem z dnia [...].09.2019r. Pani P. K. i Pan R. K. wskazali, że są właścicielami działki nr [...]. Pismem z dnia [...].10.2019r. M. W. wskazał, że jest właścicielem działki nr [...]. Do akt sprawy dołączono także wypis z rejestru gruntów działki nr [...], której wpółwłaścicielami są B. D. oraz Pan M. D..

9 Kolegium wyjaśniło, iż skuteczne wszczęcie postępowania odwoławczego wymaga wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot. Legalna definicja strony postępowania administracyjnego zawarta została w art. 28 Kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie przyjmuje się, że stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy mogą być, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy, tak właściciele nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji, jak i właściciele nieruchomości położonych w pobliżu takiego terenu, jeżeli planowane zamierzenie oddziałuje na obszar tych nieruchomości. Chodzi przy tym o takie oddziaływanie inwestycji, które wpływa na zakres i sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich, a tym samym na możliwość korzystania z chronionych prawem uprawnień właścicielskich.

10 Oceniając, czy osoby wnoszące odwolania mają interes prawny w przedmiotowym postępowaniu Kolegium wskazało, że we wszystkich wystosowanych do tych osób wezwaniach ujęto rygor, iż brak odpowiedzi na wezwanie spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Powyższe powoduje, iż odwołanie M. D., L. K., D. K., W. S., M. S. - pozostawiono bez rozpoznania. Z kolei B. D., M. D., P. K., R. K., M. W. nie wykazali interesu prawnego, bowiem działki przez nich wskazane nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, przedziela je droga. Stąd należało umorzyć postępowanie odwoławcze w stosunku do B. D., M. D., P. K., R. K., M. W. oraz B. R. (której już organ I instancji nie uznał za stronę, a sprawa przed NSA nie została jeszcze rozstrzygnięta).

11 Odnosząc się natomiast do odwołania K. P., Ł. B., M. G., Z. W. oraz J. N. Kolegium uznało je za uzasadnione. W tym zakresie Kolegium uznało, że wniosek inwestora o ustalenie warunków zabudowy nie został prawidłowo zweryfikowany przez organ I instancji. Do wniosku nie dołączono charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu przedstawionych w formie graficznej. Organ I instancji nie wrysował na mapie obszaru analizowanego, co ma wpływ na wynik postępowania i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ I instancji nie sporządził również wyników analizy tekstowej oraz graficznej. Nadto nie została także sporządzona analiza funkcji oraz cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu w formie graficznej. Zdaniem Kolegium w aktach sprawy winny znajdować się dwa załączniki mapowe (załączony do decyzji i do analizy), winny być tożsame, jeden z nich dołącza się do analizy funkcji i cech zagospodarowania terenu, a drugi w postaci wyników analizy funkcji i cech zagospodarowania terenu dołącza się do decyzji o warunkach zabudowy. Nadto organ I instancji obowiązany jest sporządzić analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w formie tekstowej, jak również wyniki analizy w formie dwóch, oddzielnych dokumentów.

12 Kolegium zakwestionowało również rzetelność dokonanej w niniejszej sprawie analizy, która nie została sporządzona zgodnie z wymogami. Analiza nie wymienia bowiem wszystkich działek znajdujących się w obszarze analizowanym oraz brak jest wskazania, w jaki sposób potraktowano działki graniczne, nadto organ wbrew wnioskowi uznał, że w sprawie ma do czynienia z zabudową zagrodową i w ogóle nie dokonał analizy zgodnie z wymogami art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Kolegium wskazało, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy jest związany wnioskiem inwestora, a tenże we wniosku z dnia [...].07.2017r. nie wskazał, iż jego inwestycja jest budowana w ramach zabudowy zagrodowej. Stąd bezzasadnie organ I instancji uznał, wbrew twierdzeniom wniosku, iż w sprawie ma do czynienia z tzw. zabudową zagrodową. Organ I instancji podczas ponownego rozpatrywania sprawy winien w pierwszej kolejności ustalić, czy przedmiotowa zabudowa ma być lokalizowana w ramach tzw. zabudowy zagrodowej.

13 Decyzja SKO w P. z dnia [...] listopada 2019 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez inwestora – D. A. – w zakresie punktu 2. oraz przez Bibliotekę [...] w P. (dalej: "Biblioteka") – w zakresie punktu 1 – w części dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego wobec Biblioteki.

14 Zaskarżonej w punkcie 1 decyzji ustanowiony w sprawie pełnomocnik Biblioteki [...] - radca prawny J. J., zarzucił naruszenie:

15 - art. 7, art. 8, art, 77 § 1, art. 80 Kpa w zw. z art. 140 Kpa w zw. z art. 28 Kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pobieżną analizę zgromadzonego materiału dowodowego, wskutek czego organ II instancji:

16 1) pominął, że:

17 a) organ I instancji uznał Bibliotekę za stronę postępowania na podstawie złożonego przez Bibliotekę drugiego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony z dnia [...] listopada 2018 roku;

18 b) organ I instancji skierował do Biblioteki - jako strony niniejszego postępowania - zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a. o zebraniu materiału dowodowego, a następnie umożliwił Bibliotece zapoznanie się z aktami sprawy;

19 c) organ I instancji doręczył Bibliotece - jako stronie postępowania - decyzję o warunkach zabudowy;

20 2) nieprawidłowo uznał, że:

21 a) Biblioteka nie była uznana za stronę w postępowaniu pierwszo-instancyjnym;

22 b) w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie Burmistrza S. nieuznające Biblioteki za stronę tego postępowania, gdy tymczasem wydane w dniu [...].08.2017 r. postanowienie Burmistrza S. dotyczyło odmowy przyznania Bibliotece prawa do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony;

23 c) kwestia, czy Bibliotece przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu, jest obecnie rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy tymczasem Sąd ten będzie rozstrzygał kwestię o charakterze czysto formalnym;

24 - art. 138 § 1 pkt 3) w zw. z art 28 w zw. z art. 10 § 1 Kpa poprzez umorzenie postępowania odwoławczego w stosunku do Biblioteki i pozbawienie jej możliwości obrony swoich praw.

25 Skarżąca Biblioteka wniosła o uchylenie pkt. 1 zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do Biblioteki oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

26 Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosła o przeprowadzenie dowodu z wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] listopada 2018 roku z informacją od pracownika Urzędu Gminy S. o uznaniu Biblioteki za stronę postępowania. Skarżąca wyjaśniła, że od tego momentu Biblioteka była traktowana przez organ I instancji jak strona postępowania.

27 Zdaniem skarżącej Biblioteki prawidłowo analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy SKO powinno dostrzec, iż Biblioteka jest stroną postępowania, gdyż bezpośrednio wynikało to z akt sprawy, m.in. z potwierdzeń doręczenia pełnomocnikowi Biblioteki korespondencji w sprawie oraz z tzw. rozdzielnika (spisu stron). Na fakt doręczenia Decyzji WZ pełnomocnikowi Biblioteki wskazywała również sama treść odwołania (w petitum odwołania mowa jest o doręczeniu Bibliotece Decyzji WZ w dniu [...] kwietnia 2019 roku), na co SKO powinno było zwrócić uwagę.

28 Nie można także zgodzić się ze stwierdzeniem, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie Burmistrza S. nieuznające Biblioteki za stronę niniejszego postępowania. Wydane w dniu [...].08.2017 r. postanowienie Burmistrza S. dotyczy odmowy przyznania Bibliotece prawa do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Biblioteka konsekwentnie stoi na stanowisku, że powołane postanowienie powinno zostać uchylone, bowiem Biblioteka nigdy nie ubiegała się o możliwość działania w tym postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 Kpa - organizacja społeczna), lecz tylko jako strona (sąsiad inwestora).

29 Przyjmując nawet pogląd przeciwny, że za pierwszym razem (tj. w postanowieniu z dnia [...].08.2017r.) Burmistrz nie uznał Biblioteki za stronę postępowania, to takie rozstrzygnięcie nie korzysta z waloru ostateczności i mogło zostać zmienione. Ostatecznie, Burmistrz S. uznał Bibliotekę za stronę postępowania, co nie wymagało wydania przez niego żadnego formalnego rozstrzygnięcia, a Biblioteka została poinformowana o tym fakcie w drodze czynności materialno-technicznej (e-mailem z dnia [...].11.2018 r.).

30 Natomiast toczące się obecnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie nie jest powiązane z niniejszym postępowaniem i pozostaje bez wpływu na jego przebieg. Dotyczy ono bowiem jedynie kwestii formalnych - dopuszczalności zażalenia na postanowienie Burmistrza Gminy S..

31 Skarżąca podniosła, że organ II instancji w sposób zdawkowy odniósł się do kwestii nieuznania Biblioteki za stronę postępowania, w zasadzie ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że Biblioteka nie była stroną postępowania przed organem I instancji, a w tym przedmiocie obecnie toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jakkolwiek tereny Biblioteki nie graniczą bezpośrednio z działką inwestora, to jednak jako strony postępowania zostały w tym przypadku uznane osoby, których działki zlokalizowane są po drugiej stronie drogi (ul. [...]; przykładowo organ II Instancji przyznał status strony p. M. G., współwłaścicielce działki nr [...]). Organ II Instancji nie wyjaśnił przy tym konkretnie, dlaczego to Biblioteka miałaby nie być uznana za stronę, a inny właściciele okolicznych terenów za stronę uznawani być mogą.

32 Biblioteka podniosła, że choć w pkt. 2 decyzji organ II Instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, to Biblioteka ma nadal interes prawny we wniesieniu skargi od zaskarżonej decyzji. Nieuznanie Biblioteki za stronę postępowania przez SKO może powodować wątpliwości, czy w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji Biblioteka będzie uznawana za stronę uprawnioną do czynnego udziału w tym postępowaniu.

33 Kończąc Biblioteka podniosła, że została nieprawidłowo pouczona przez organ o przysługującym środku zaskarżenia.

34 SKO w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

35 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

36 Skarga okazała się zasadna.

37 Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zważywszy na upływ terminu od wniesienia skargi (co miało miejsce w grudniu 2019 r.) oraz liczbę uczestników postępowania ([...] osób), ziściły się warunki do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

38 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

39 W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje, czy skarżąca Biblioteka [...] w P. mogła zostać uznana za stronę postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku inwentarskiego (obora) na budynek inwentarski dla chowu kur niosek (obsada do [...] sztuk - poniżej 40 DJP) w systemie wolierowym, podłogowym oraz zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na magazyn jaj w ramach specjalistycznego gospodarstwa rolnego, na terenie działki nr [...], obręb S., gmina S..

40 Rozpoznając przedmiotową sprawę wskazać należy w pierwszej kolejności, że podstawę umorzenia postępowania stanowi przepis art. 105 § 1 Kpa, który zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa jest możliwe w następujących sytuacjach: gdy strona skutecznie cofnie odwołanie, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa oraz gdy niemożliwym jest wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 albo § 2 Kpa.

41 Stosownie do treści art. 127 § 1 Kpa prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie. Należy przy tym podkreślić, że prawo do wniesienia odwołania służy nie tylko stronie, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ale także stronie, która nie brała udziału w tym postępowaniu. Obowiązkiem organu II instancji jest zatem każdorazowe zbadanie, czy odwołanie od decyzji wniosła osoba uprawniona do tego przepisami prawa, albowiem rozpoznanie odwołania wniesionego przez podmiot, który nie posiada legitymacji do zaskarżenia orzeczenia administracyjnego, może zostać uznane za przejaw rażącego naruszenia prawa - przepisu art. 127 § 1 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt: IV SA 2006//98).

42 Status strony w rozumieniu art. 28 Kpa musi wynikać z przepisów prawa materialnego. O tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola, czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny (wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 511/00, Lex 54725).

43 Podkreślić nadto należy, że w ustaleniu przed organem odwoławczym, czy danemu podmiotowi przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, nie ma znaczenia fakt, że organ I instancji bezpodstawnie dopuścił skarżącego do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym (uchwała NSA z 11 kwietnia 2004 r., sygn. akt OPS 1/04, ONSA i WSA 2005 r., Nr 4, poz. 62). A contrario, okoliczność, że organ I instancji odmówił wnoszącemu odwołanie przymiotu strony postępowania, nie zwalnia organu odwoławczego od zbadania, czy podmiot taki ma interes prawny w tym postępowaniu. W konsekwencji nie można wywodzić, jak to uczyniło SKO w P. w odniesieniu do Biblioteki [...], iż odmowa uznania jej za stronę przez organ I instancji stanowi przesłankę do uznania, że Biblioteka nie ma interesu prawnego w postępowaniu i w zaskarżeniu decyzji wydanej przez organ I instancji.

44 Niewątpliwie ocena interesu prawnego Biblioteki [...] w przedmiotowym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy powinna zostać w pierwszej kolejności przeprowadzona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Okolicznością niekwestionowaną jest to, że skarżąca Biblioteka jest właścicielem działki nr [...], na której zlokalizowany jest zespół pałacowo-parkowy i która położona jest w odległości ok. 30 m. od budynku inwentarskiego na działce nr [...], której dotyczą plany inwestora odnośnie zmiany sposobu jego użytkowania. Obie działki nie sąsiadują bezpośrednio ze sobą - działki oddziela od siebie droga publiczna.

45 Decyzja o warunkach zabudowy niewątpliwie może wkraczać w sferę praw i obowiązków właścicieli nieruchomości sąsiednich w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie dotyczy interesu prawnego określonego podmiotu wówczas, gdy rozstrzygnięcie w sprawie oddziałuje na sytuację prawną tego podmiotu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest obecnie pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Obowiązkiem organu jest zatem zbadanie, czy taki interes strona wykazuje, czy też zainteresowanie sprawą wynika z interesu faktycznego, a nie prawnego.

46 Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż skarżąca Biblioteka podnosiła, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej kwestionowaną decyzją organu I instancji. W tym zakresie skarżąca wskazywała na uciążliwości, jakie zmuszona będzie znosić w przypadku planowanej zmiany sposobu użytkowania budynku wykorzystywanego dotąd jako magazyn, na obiekt, w którym będzie prowadzony intensywny chow drobiu. Przy takiej argumentacji ocena interesu prawnego Biblioteki w tej sprawie wymagała w pierwszej kolejności rozważenia, czy można wskazać jakikolwiek przepis prawa materialnego, z którego można wywodzić interes prawny skarżącej Biblioteki. Rozważenia również wymagało, czy ocena interesu prawnego winna być przeprowadzona z uwzględnieniem szerszego kontekstu prawnego, w tym norm art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego oraz w oparciu o przepisy regulujące cały proces inwestycyjny zamierzonego przedsięwzięcia. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. II OSK 46/13 (dostępny w CBOSA), zwracając uwagę, że mimo odrębności każdego z etapów procesu inwestycyjnego, istotna jest występująca między poszczególnymi postępowaniami współzależność. Dlatego podmioty należące potencjalnie do kręgu stron w sprawie dotyczącej lokalizacji inwestycji lub pozwolenia na budowę, mają niewątpliwie interes prawny aby brać udział w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego. A więc i odwrotnie, interes prawny w postępowaniu lokalizacyjnym (również o ustalenie warunków zabudowy) może wynikać z przepisów ochrony środowiska, czy też regulacji prawa budowlanego i zawartego w nim wymogu uwzględnienia w procesie inwestycyjnym występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

47 Skoro społeczno - gospodarcze przeznaczenie nieruchomości jest związane z nieskrępowanym z niej korzystaniem, to niezbędne staje się ustalenie, jakie potencjalne oddziaływanie inwestycji rozciąga się na teren nieruchomości stanowiącej własność skarżącej i jaki ma charakter.

48 Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje, czy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, a więc na terenie, gdzie mogą wystąpić uciążliwości związane z przedsięwzięciem. Niewątpliwie o obszarze oddziaływania obiektu za każdym razem decydują indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, a w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia nie chodzi jedynie o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz także o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z planowanym zamierzeniem.

49 Od ustalenia tych kwestii SKO w P. w niniejszej sprawie uchyliło się, odmawiając Bibliotece [...] przymiotu strony postępowania z uwagi na wskazywane przez inwestora ograniczenie oddziaływania inwestycji w obrębie nieruchomości, na której inwestycja powstanie. Kolegium wskazywało również na brak bezpośredniego sąsiedztwa terenu inwestycji z nieruchomością skarżącej, a nadto na postępowanie organu I instancji, który odmówił skarżącej uznania jej interesu prawnego. Zdaniem Kolegium kwestia interesu prawnego skarżącej na obecnym etapie jest ponadto ostatecznie przesądzona, bowiem postanowieniem z dnia [...].02.2019 r. SKO w P. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Burmistrza Gminy S. z dnia [...].08.2017 r.

50 W opinii Sądu argumentacja ta jest wadliwa i świadczy o nierozpatrzeniu przez Kolegium istoty sprawy wywołanej wniesionym przez Bibliotekę [...] odwołaniem od decyzji organu I instancji z dnia [...].04.2019 r. o ustaleniu warunków zabudowy. Tym samym Kolegium naruszyło wskazane skardze przepisy postępowania. Należy również podzielić stanowisko strony skarżącej, iż postanowienie z dnia [...].02.2019 r., jak i wyrok tut. Sądu z dnia 27.06.2018 r. sygn. akt II SA/Po 243/18, dotyczą kwestii formalnej i nie przesądzają o tym, czy skarżąca ma przymiot strony postępowania. Odnotować w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 3566/18 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Po 243/18. W uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji zawarto stwierdzenia, które wymienioną argumentację podzielają.

51 Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę w w pkt I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił punkt 1 zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym umorzenia postępowania z odwołania Biblioteki [...].

52 Rozpoznając ponownie sprawę SKO w P. uwzględniając wyżej przedstawione stanowisko Sądu, oceni interes prawny skarżącej Biblioteki [...] Jednocześnie jednak postępowanie odwoławcze związane z odwołaniem Biblioteki musi zostać ponownie umorzone, lecz tym razem z innej przyczyny. Wskazać w tym miejscu należy, że na dzień rozpatrywania niniejszej sprawy przez Sąd, w obrocie prawnym pozostaje punkt 2 zaskarżonej decyzji, bowiem prawomocnym postanowieniem z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 71/20, tut. Sąd odrzucił sprzeciw inwestora wniesiony od tego rozstrzygnięcia, co oznacza, że decyzja organu I instancji została prawomocnie uchylona, a sprawa z wniosku o ustalenie warunków zabudowy będzie ponownie rozpatrywana przez Burmistrza S.. W opisanej sytuacji Kolegium powinno zatem umorzyć postępowanie, bowiem nie może obecnie oceniać decyzji organu I instancji, której nie ma już w obrocie prawnym. Tym samym kwestia oceny interesu prawnego skarżącej Biblioteki wróci do organu I instancji.

53 O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę [...]zł, na którą składają się: uiszczony wpis od skargi ([...] zł) oraz koszty zastępstwa procesowego [...] zł i uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa ([...] zł).