Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 marca 2009 r., I SA/Lu 572/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 marca 2009 r., I SA/Lu 572/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia A. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A w M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007r. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

3 W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO podało, że w dniu 15 stycznia 2008r. A w M. złożyło deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2008. W dołączonym piśmie wyjaśniło, że nieruchomość stanowiąca udział w części własności nieruchomości została oddana do użytkowania w 2007r., w związku z czym wniosło o zaliczenie nadpłaty na poczet zobowiązania podatkowego wynikającego ze złożonej deklaracji na 2008r.

4 Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie organ I instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007r. Organ ustalił, że w dniu 2 października 2006r. A stało się właścicielem wyodrębnionych lokali w budynku położonym w B. przy ul. [...] wraz z udziałem w gruncie. Użytkowanie jednego z lokali w tym budynku rozpoczęto w dniu 1 października 2006r. W tej sytuacji, w oparciu o art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy od całego budynku, a co za tym idzie od każdego z wyodrębnionych w nim lokali powstał w dniu 1 stycznia 2007r. w związku z czym nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007r.

5 W odwołaniu od tej decyzji A podnosiło, że budowa budynku i oddanie wyodrębnionych w nim lokali do użytku miało miejsce w 2007r., zatem obowiązek podatkowy powstał w 2008r., w którym rozpoczęto użytkowanie lokali.

6 Ostatecznym rozliczeniem podatku jest deklaracja złożona w dniu 21 marca 2007r., w której obowiązek w podatku od nieruchomości nie został wykazany, toteż w rozliczeniu za 2007r. istnieje nadpłata, którą organ podatkowy winien przekazać na rzecz strony. Decyzja organu I instancji nie posiada uzasadnienia faktycznego i prawnego i wydana została bez przeprowadzenia stosownego postępowania.

7 Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania SKO w pierwszej kolejności przytoczyło treść art. 72 § 1, art. 73 § 1 pkt. 1, art. 76 § 1, art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, a następnie w ramach ustalenia stanu faktycznego sprawy podało, że aktem notarialnym z dnia 2 października 2006r. małż. R. ustanowili odrębną własność 9 lokali użytkowych zlokalizowanych w B. w budynku handlowo-usługowym przy ul.[...], które następnie tym aktem sprzedali A wraz z udziałem we współwłasności nieruchomości, której części nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali.

8 A w dniu 12 stycznia 2007r. złożyło deklarację na podatek od nieruchomości, w której wykazało do opodatkowania grunt o pow. 862 m 2 oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej pow. 671 m2 oraz łączną kwotę podatku – 11.841 zł.

9 Pismem z dnia 15 stycznia 2008r. A wystąpiło do Prezydenta Miasta o zaliczenie powyższej kwoty jako nadpłaty w podatku od nieruchomości na poczet podatku za 2008r. informując, że nieruchomość stanowiąca udział we współwłasności nieruchomości została oddana do użytkowania w 2007r. toteż, jego zdaniem, obowiązek podatkowy powstał dopiero od roku następnego, tj. od 1 stycznia 2008r.

10 SKO podało, iż jeden z wyodrębnionych lokali użytkowych znajdujących się w przedmiotowym budynku sprzedany został w 2006r., a nabywca rozpoczął jego użytkowanie w dniu 1 października 2006r.

11 W dalszej kolejności SKO powołało treść art. 2 ust. 2 pkt. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 4 ust. 1 pkt. 1 i 2 , art. 3 ust.5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazało, że jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku.

12 Następnie odwołało się do treści art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, jako reguły, wskazując, iż okolicznościami uzasadniającymi powstanie obowiązku podatkowego jest między innymi nabycie własności lub posiadania nieruchomości gruntowej, budynkowej lub jej części, a więc nabycie prawa władania nad istniejącym fizycznie budynkiem lub jego częścią (lokalem). Powołało też treść art. 6 ust. 2.

13 Zwróciło uwagę, iż w sprawie mamy do czynienia z nabyciem wyodrębnionych lokali, a nie budynku w budowie, z przeniesieniem pozwolenia na budowę na nabywcę. Przytaczając treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) wskazało, iż prawne wyodrębnienie nieruchomości lokalowej następuje z dniem złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej. Z tym też dniem nabywca staje się właścicielem nieruchomości lokalowej i od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek o wpis do księgi wieczystej na nim powinien spoczywać obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości z tytułu uzyskania prawa własności.

14 Powołując się na stanowisko doktryny (L.ETEL w "Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od nowowybudowanych budynków i budowli "Przegląd podatkowy" 2006, nr 8, str. 28) oraz stanowisko Ministerstwa Finansów w piśmie z dnia 5.10.2007r. nr PL-833-117/AP/07/702 podniosło, iż przepis art. 6 ust. 2 ustawy stanowi lex specialis w stosunku do art. 6 ust. 1 i nie ma zastosowania do podmiotów innych niż inwestor.

15 Niezależnie zaś od powyższego wskazało na zapisy w ewidencji gruntów i budynków, z której wynika, iż zakończenie budowy budynku handlowo-usługowego, w którym znajdują się wyodrębnione lokale, stanowiące własność strony nastąpiło w 2006r. Stąd brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007r.

16 Ponadto SKO nie znalazło podstaw do uznania za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania, tym bardziej, że strona nie wskazała na czym miałoby polegać to naruszenie i orzekło jak w sentencji.

17 Na powyższa decyzję A w M. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

18 Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji A zarzucało wydanie tej decyzji z naruszeniem art. 72 § 1, ar.121 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, iż budowa przedmiotowego budynku została ukończona w 2006r., jak również jego użytkowanie rozpoczęto w tym roku, podczas gdy prace wykończeniowe zostały zakończone w 2007r. i wtedy rozpoczęto użytkowanie lokalu.

19 W odpowiedzi na skargę SKO wnosiło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, i nie będąc związany wnioskami oraz zarzutami skargi, Sąd stwierdza, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

22 Stosownie do art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się m.in. kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

23 Nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem niemającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie, z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej (art. 73 § 1 pkt. 1).

24 Z art. 75 § 2 pkt.1 lit. b powołanej ustawy wynika, że jeżeli podatnik, w deklaracji innej niż wymieniona w art. 73 § 2 i 3 wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty. A nadpłaty wymaga zachowania określonego trybu, a z art. 74a Ordynacji podatkowej wynika, iż zasadą jest określenie wysokości nadpłaty przez organ podatkowy.

25 Jak wynika z twierdzeń strony, w dniu 21 marca 2007r. złożyła ona deklarację korygującą na podatek od nieruchomości za 2007r., którą skorygowała pierwotną deklarację złożoną 12 stycznia 2007r. Z tej właśnie deklaracji strona wywodziła nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2007r.

26 Ta deklaracja korygująca winna być przedmiotem oceny organów podatkowych w toku czynności sprawdzających (art. 272 i nast.). Gdyby czynności te wykazały nieprawidłowości w skorygowanym zeznaniu (deklaracji), postępowanie podatkowe wszczyna się z urzędu na podstawie art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej, a celem tego postępowania jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego, gdyż nadpłata albo zaległość są jedynie konsekwencją obliczenia prawidłowej kwoty podatku. Takie postępowanie podatkowe toczy się zatem w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, a tylko w razie wystąpienie nadpłaty zachodzi potrzeba określenia jej wysokości z mocy art. 74a. Gdy wystąpi tylko zaległość, jedyną podstawą decyzji będzie art. 21 § 3.

27 To, że wniosek podatnika zmierzał do stwierdzenia nadpłaty, a zaległość podatkowa ujawniana jest z reguły w postępowaniu wszczętym z urzędu, nie zmienia faktu, że i w tym wypadku czynności organu podatkowego polegają na obliczeniu prawidłowej wysokości podatku. Sama odmowa stwierdzenia nadpłaty nie pozwalałaby egzekwować zaległości. Przypomnieć bowiem należy, iż stosownie do art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Z kolei wszczynanie nowego postępowania podatkowego byłoby niedopuszczalne, gdyż w istocie postępowanie takie miałoby ten sam przedmiot: stwierdzenie wysokości zobowiązania podatkowego (por. B. Gruszczyński w Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wyd. Lexis Nexis Wyd. 4 W-wa 2007, str.357 i nast.).

28 Trybu postępowania wskazanego wyżej nie niweczy fakt wydania decyzji z dnia [...] którą stwierdzono nadpłatę w podatku za 2006r. zaś odnośnie 2007r. "w uzasadnieniu poinformowano stronę, iż za właściwą uznaje się deklarację z dnia 12 stycznia 2007r, a decyzja ta stała się ostateczna w dniu 5 czerwca 2007r."(k.-29 -30), bowiem organ podatkowy nie rozstrzygnął nią sprawy co do istoty w zakresie zobowiązania podatkowego za 2007r.choć, jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji oraz stanowiska organu I instancji w trybie art. 227 § 2 ordynacji podatkowej w niniejszej sprawie, złożona przez stronę korekta deklaracji budziła wątpliwości, co do jej poprawności.

29 W aktach niniejszej sprawy brak jest wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty oraz skorygowanej deklaracji z dnia 21 marca 2007r. Nie była ona również przedmiotem oceny organów podatkowych, co powoduje, iż postępowanie podatkowe przeprowadzone zostało z naruszeniem przytoczonych wyżej przepisów oraz art.122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

30 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy po uzupełnieniu akt o wskazane dokumenty należy uwzględnić przytoczony wyżej tryb postępowania i poczynić stosowne do niego ustalenia faktyczne i prawne niezbędne do wydania decyzji.

31 Na marginesie zaś wskazać należy, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji jest nieadekwatne do określonego w nim przedmiotu postępowania. Stwierdzenie nadpłaty i zaliczenie nadpłaty to dwie różne instytucje. W sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie ( art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej).

32 W tych okolicznościach i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c w zw. z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz.1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji.

33 Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.