Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2017 r., I SA/Łd 142/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2017 r., I SA/Łd 142/16

Sentencja

1 Dnia 19 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie sędziego WSA Pawła Kowalskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 142/16 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok postanawia: oddalić wniosek.

Uzasadnienie

2 A. M. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r., którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu z [...] r. w przedmiocie określenia A. M. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok.

3 Pismem złożonym na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. skarżący, w trybie art. 20 § 1, w zw. z art. 21, art. 18 § 1 pkt 6 i 6a i § 3 art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), wniósł o wyłączenie sędziego WSA Pawła Kowalskiego w sprawie sygn. akt SA/Łd 142/16 wskazując na fakt, że wymieniony sędzia orzekał w sprawach oznaczonych sygn. akt: l SA/Łd 354/11, l SA/Łd 1906/06, l SA/Łd 796/06, l SA/Łd 1173/09, l SA/Łd 900/06 i l SA/Łd 831/06 i jego udział w rozprawie sygn. akt l SA/Łd 142/16, dotyczącej postępowania wznowieniowego sprowadzającego się do powtórnej oceny istotnej części postępowania podatkowego skutkować będzie zastosowaniem art. 271 pkt 1, art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

4 Zdaniem skarżącego udział sędziego WSA Pawła Kowalskiego w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 142/16 w sposób rażący narusza art. 21, wz. z art. 18 § 1 pkt 6 i 6a, § 3, art. 271 pkt 1 P.p.s.a., art 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

5 Aktualnie rozpoznawana sprawa jest, zdaniem skarżącego w istotnej części kontynuacją postępowania ze skargi A. M. w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku należności pieniężnych rozstrzyganej przez sędziego WSA Pawła Kowalskiego w sprawie oznaczonej sygn. akt l SA/Łd 354/11.

6 Skarżący zarzucił, że orzekając w tej sprawie sędzia pominął fakt, iż nie zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania przez co Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pominął rażące naruszenie art. 165 § 2 wz. z art. 216 § 1 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) albowiem nie doszło do wszczęcia postępowania zabezpieczającego. Decyzja o zabezpieczeniu dotknięta jest wadą nieważności, wobec rażącego naruszenia prawa już w chwili jej wydania.

7 Nie zauważono naruszenia art. 33 § 4 pkt. 2 O.p. a także art. 17 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, poprzez jego niezastosowanie. Stanowi on, że w przypadku zabezpieczenia przybliżoną wysokość zobowiązania podatkowego określa się z wykluczeniem kwoty odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania.

8 Nie dostrzeżono naruszenia art. 137 § 1 i § 3, § 4, art. 145 § 1, art. 148, art. 152 § 1, 2 O.p. oraz art. 32, art. 33 § 1, § 3, art. 39, art. 40 § 1 i § 2 K.p.a. przy doręczeniu decyzji o zabezpieczeniu. Skarżący podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach sygn. akt: II FSK 2059/10 i II FSK 2060/10 (sprawy ze skarg kasacyjnych A. M.) zauważył, że w tejże sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał oceny innych faktów. M.in. stwierdził, iż: "Natomiast to, że J. M. istotnie decyzję tę doręczono w dniu [...] r. nie ma żadnego wpływu na bieg terminu złożenia odwołania przez zobowiązanego. Wprawdzie małżonkowie M. byli jedną stroną postępowania (art. 133 § 3 w zw. z art. 92 § 3 O.p.) i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga, to jednak ta sytuacja prawna nie odnosi się do tego stanu faktycznego, skoro pismo doręczające decyzję o zabezpieczeniu i zarządzenie zabezpieczenia było adresowane tylko do zobowiązanego A. M..". W konsekwencji uszło uwadze sądu, iż decyzja o zabezpieczeniu nigdy nie została wprowadzona do obrotu prawnego. Sąd mimo, iż stwierdził fakt uchybienia terminowi do złożenia odwołania, w dalszych rozważaniach akceptuje postanowienie organu podatkowego o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.

9 Skarżący zarzucił ponadto, że w wydanych orzeczeniach dotyczących akcjonariuszy z transzy pracowniczej A Banku w W. S.A., tożsamych co do meritum o sygn. akt: l SA/Łd 1906/06, l SA/Łd 796/06, l SA/Łd 1173/09, l SA/Łd 900/06 i l SA/Łd 831/06 sędzia WSA Paweł Kowalski jawnie pomija, kontestuje treść ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. 2005 r. Nr 184, poz. 1539 z późn, zm.). Zamiast porównywać treść decyzji organu administracji z ww. wzorcem ustawowym, samodzielnie usiłuje kompilować definicję oferty publicznej na podstawie ustawy o obrocie publicznym. Uznaje za skuteczne zajęcie zabezpieczające dokonane na podstawie nie wprowadzonej do obrotu prawnego decyzji o zabezpieczeniu. Także wyrokuje o przerwaniu biegu przedawnienia na podstawie zajęcia egzekucyjnego, o którym nie zawiadomiono podatnika w ustawowym terminie.

10 Zdaniem skarżącego tożsamości przedmiotowa rozstrzyganej w obecnym postępowaniu skargi i ww. spraw oraz czynny udział w tych postępowaniach sędziego WSA Pawła Kowalskiego skutkuje koniecznością zastosowania art. 20 § 1, wz. z art. 18 § 1 pkt 6, 6a; § 3 P.p.s.a.

11 Niezależnie od ww. przyczyn także przegląd innych orzeczeń sędziego WSA Pawła Kowalskiego zapadłych wobec skarżących oraz pozostałych akcjonariuszy z transzy pracowniczej A Banku wprost wskazuje na występowanie obiektywnych dowodów na celowe i świadome lekceważenie nie tylko ustaw ale konstytucyjnych obowiązków Sądu, orzekaniu na niekorzyść podatników, pomijaniu wad konstytutywnych postępowania administracyjnego, co sprowadza się wprost do działań contre legem.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

13 Wniosek jest niezasadny.

14 Tytułem wstępu należy zauważyć, że jest to kolejny wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego zgłoszony w rozpoznawanej sprawie.

15 W dniu 31 maja 2016 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Joanny Grzegorczyk-Drozdy. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016 r. WSA w Łodzi oddalił ów wniosek, zaś postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie tutejszego sądu (sygn. akt II FZ 777/16).

16 Podczas kolejnej rozprawy w dniu 11 stycznia 2017 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego NSA Pawła Janickiego. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r. WSA w Łodzi oddalił wniosek. Po rozpoznaniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 maja 2017 r. (sygn. akt II FZ 177/17) oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.

17 W dniu 5 października 2017 r. podczas rozprawy skarżący, po raz drugi zgłosił wniosek o wyłączenie sędziego NSA Pawła Janickiego, który sąd odrzucił (postanowienie z dnia 5 października 2017 r. – karta 194 akt). Równocześnie skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Pawła Kowalskiego.

18 Stosownie do art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:

19 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

20 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;

21 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

22 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;

23 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;

24 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;

25 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;

26 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

27 Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 P.p.s.a.).

28 Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 P.p.s.a.).

29 Zgodnie z art. 22 § 1 P.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy.

30 Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2 P.p.s.a.).

31 W dniu 6 października 2017 r. sędzia WSA Paweł Kowalski złożył oświadczenie, zgodnie z którym nie są mu znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Sędzia oświadczył również że nie zachodzą podstawy do wyłączenia, określone w cytowanym powyżej art. 18 P.p.s.a.

32 Po przeanalizowaniu wniosku o wyłączenie sędziego, sąd doszedł do przekonania, że wniosek ów nie zawiera argumentów mogących stanowić podstawę do wyłączenia sędziego.

33 Po pierwsze, nie zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego WSA Pawła Kowalskiego, określone w art. 18 § 1 pkt 6 i 6a P.p.s.a. Sędzia Paweł Kowalski nie brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, tj. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., ani decyzji poprzedzających jej wydanie.

34 Po drugie, nie zachodzi, podniesiona we wniosku podstawa do wyłączenia sędziego, określona w art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. Przywołany przepis stanowiłby podstawę do wyłączenia sędziego WSA Pawła Kowalskiego, gdyby ów sędzia brał udział w wydaniu wyroku, w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w postępowaniu zwyczajnym. W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy taką decyzją wydaną postępowaniu zwyczajnym była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...], na podstawie której Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 ponad kwotę 119.256 zł, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

35 Powyższa decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który w dniu 27 września 2011 r. w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 990/11 oddalił skargę podatnika. Na marginesie należy wskazać, że w dniu 10 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od ww. wyroku (wyrok NSA sygn. akt II FSK 1306/12).

36 Należy podkreślić, że sędzia WSA Paweł Kowalski nie brał udziału w wydaniu wyroku w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 990/11, zatem nie jest wyłączony od rozpoznania skarg na decyzje lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, wydane w postępowaniach administracyjnych nadzwyczajnych (np. postępowaniu wznowieniowym), dotyczących decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999.

37 Sąd nie znalazł również podstaw do wyłączenia sędziego Pawła Kowalskiego, na podstawie art. 19 P.p.s.a.

38 Zgodnie z przywołanym przepisem, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

39 W tym zakresie skarżący motywował wniosek o wyłączenie sędziego, wskazując że niniejsza sprawa jest w istotnej części kontynuacją postępowania ze skargi A. M w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku należności pieniężnych, rozstrzyganej przez sędziego WSA Pawła Kowalskiego w wyroku sygn. akt l SA/Łd 354/11.

40 Sąd nie podziela tej argumentacji ponieważ nie ma żadnych obiektywnych i racjonalnych przesłanek by wątpić w bezstronność sędziego tylko dlatego, że rozstrzygał inną sprawę ze skargi tego samej strony. Tym bardziej, że przedmiot obu spraw, przepisy na podstawie których zaskarżone decyzje zostały wydane i okoliczności faktyczne będące podstawą ich wydania, są diametralnie różne, a jedynym elementem, który je łączy, jest osoba skarżącego.

41 Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd NSA przedstawiony w (przywołanym już wcześniej) postanowieniu z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II FZ 177/17, zgodnie z którym, jest sprawą naturalną, że może się zdarzyć, iż niektórzy sędziowie czasem mogą orzekać w różnych sprawach tych samych podmiotów. Ustawodawca nie uznał za stosowne tak uregulować postępowania przed sądami administracyjnymi, by uznać, że sytuacja taka nie powinna mieć miejsca, a sędziowie w przypadkach takich winni być wyłączeni od orzekania. Dodatkowo podnieść można, że racje przemawiające za takim stanowiskiem są nieprzekonywające. Brak logicznej zależności między tym, że ktoś wypowiadał się już w danej sprawie a tym, że wypowiadając się po raz kolejny będzie czynił to w sposób urągający zasadom bezstronności.

42 Podstawą do wyłączenia sędziego nie jest również subiektywne przekonanie skarżącego, iż sędzia wydając orzeczenie w innej sprawie ze skargi skarżącego naruszył prawo, czy to przez błędną interpretację przepisów, czy też przez wadliwą (w ocenie skarżącego) ocenę określonych okoliczności faktycznych. Wniosek o wyłączenie sędziego nie służy do eliminowania wadliwych orzeczeń sądowych. Celowi temu służą środki zaskarżania orzeczeń sądowych: zażalenie i skarga kasacyjna.

43 Na uwzględnienie nie zasługują również argumenty skarżącego, iż sędzia powinien zostać wyłączony ponieważ w innych dotyczących akcjonariuszy z transzy pracowniczej A Banku w W. S.A., tożsamych co do meritum, przedstawił określone stanowisko, niezgodne z przekonaniami skarżącego.

44 Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Celem omawianej instytucji jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Natomiast nie można przesłanek dotyczących wyłączenia sędziego interpretować rozszerzającego albowiem mogłoby to by być wykorzystywane, jako instrument wpływu na skład orzekający w danej sprawie.

45 To, iż sędzia wydał już orzeczenie w jakiejś sprawie, w której przedstawił określone stanowisko, nie może rzutować na jego wyłączenie z innej, podobnej sprawy (i to niezależnie od tego, czy była to sprawa tego samego skarżącego). Przyjęcie takiego stanowiska w praktyce paraliżowałoby pracę sądów. Do rudymentów czynności podejmowanych przez sędziów w toku ich pracy należy wszak właśnie zajmowanie określonych stanowisk - w stosunku do sporów, w których dany skład jest wyznaczony do orzekania. Stwierdzić trzeba, że to przyjęcie stanowiska skarżącego godziłoby w wymóg bezstronności - gdyby wykluczać z orzekania w danych sprawach sędziów, którzy wcześniej w innej sprawie wyrazili stanowisko niekorzystne dla skarżącego, in abstracto, doszłoby do nieuzasadnionego wymogami sprawiedliwości manipulowania składem orzekającym (por. postanowienia NSA z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II FZ 177/17 oraz postanowienie z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II FZ 777/16).

46 W tym stanie rzeczy wniosek o wyłączenie sędziego WSA Pawła Kowalskiego podlegał oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 19 i art. 18 § 1 pkt 6 i 6a P.p.s.a.

47 A. J.