Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 czerwca 2024 r., II SA/Ke 121/24

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 czerwca 2024 r., II SA/Ke 121/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza, protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. K. i P. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 9 stycznia 2024 r. znak: WIG.II.7221.18.2023 w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach na rzecz A. K. i P. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Decyzją z 9 stycznia 2024 r. znak: WIG.II.7221.18.2023 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach (dalej "ŚWINGiK"), po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. i Ł. B. od decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 1 lutego 2023 r. znak: G-I.6620.33.8.2022, orzekającej o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na przywróceniu przebiegu granic pomiędzy działkami nr A i B a działkami sąsiednimi nr C i D, położonymi w [...]– zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z aktu notarialnego Rep. A 6770/89 z dnia 16 maja 1989 r., decyzji Urzędu Miejskiego w Kielcach zatwierdzającej podział z 6 lipca 1988 r., mapy sytuacyjnej 1:5000 z rejestrem pomiarowym z dnia 16 lutego 1988 r. zatwierdzonej przez Urząd Wojewódzki w dniu 18 maja 1988 r., szkicu wyniesienia projektu na grunt - operat 161/88 z dnia 22 marca 1988 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wykazanie przebiegów granic oraz powierzchni działek o nr B, D, A i C położonych w obrębie [...], ul. [...] w oparciu o dane z operatu technicznego o identyfikatorze: P.2661.2018.1076.

3 Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

4 Wnioskiem zatytułowanym: "wezwanie do natychmiastowego przywrócenia przebiegu granic" z 1 grudnia 2022 r. M. i Ł. małż. B. – właściciele działek o nr B i A wystąpili o przywrócenie przebiegu granic pomiędzy tymi działkami a działkami sąsiednimi nr C i D, powołując się na ww. dokumentację.

5 W decyzji z 1 lutego 2023 r. o odmowie aktualizacji informacji organ I instancji wskazał, że nie ma uprawnień do tworzenia i ujawniania nowego stanu prawnego, a wprowadzenie oczekiwanej zmiany powodowałoby taki właśnie skutek, powodując przesunięcie granicy między działkami oraz zmianę ich powierzchni. Właściciele wyżej wskazanych działek nabyli ich własność w wytyczonych granicach i o określonej powierzchni. Wprowadzenie żądanych zmian wkraczałoby więc ewidentnie w sferę własności, w której spory rozstrzygane są przez sądy powszechne.

6 W dodatkowych wyjaśnieniach zawartych w piśmie z 31 marca 2023 r. organ I instancji wyjaśnił, że nie ujawnił w operacie ewidencji gruntów i budynków dokumentacji włączonej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 28 czerwca 2018r. za nr P.2661.2018.1076, ponieważ zmiany z niej wynikające prowadziłyby do przesunięcia granicy między działkami A i B a działkami C i D oraz zmianę ich powierzchni.

7 Decyzją z 10 maja 2023 r. ŚWINGiK, po rozpatrzeniu odwołania M. i Ł. małż. B., uchylił ww. decyzję z 1 lutego 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podkreślając znaczenie regulacji zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji, otrzymując dodatkowy materiał dowodowy w sprawie, powinien zawiadomić o tym strony postępowania, tym bardziej że podjęta decyzja zawiera szeroką analizę dostarczonych dowodów jednej ze stron postępowania. Dodatkowo zwrócono uwagę, powołując się na art. 75 § 1 k.p.a., na konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na zawartą w zasobach dokumentację geodezyjną – którą należy poddać szczegółowej analizie pod względem przydatności do ewentualnego zaktualizowania danych ewidencji gruntów i budynków.

8 Wyrokiem z 31 sierpnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Ke 343/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w wyniku sprzeciwów A. K. i P. K., uchylił ww. decyzję organu odwoławczego z 10 maja 2023 r., wskazując że organ odwoławczy nie wykazał skutecznie konieczności wyjaśnienia przez organ I instancji zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ocena przez ŚWINGiK decyzji organu I instancji ogranicza się do opisania, jak powinno wyglądać prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne. Brak jest natomiast wskazania, który konkretnie przepis k.p.a. został naruszony, w jaki sposób, jak również wykazania, że uchybienie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie wiadomo w ogóle, jakie konkretnie dodatkowe czynności powinien przeprowadzić organ I instancji, poza ponowną analizą zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się do ww. dokumentacji o nr P.2661.2018.1076, ani nie stwierdził, że rozumowanie organu I instancji w tym zakresie jest błędne. W istocie więc nie wiadomo, w czym ŚWINGiK upatruje naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania. Takie działanie organu II instancji tut. Sąd zakwalifikował jako uchylenie się od dokonania oceny materialnoprawnej stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania administracyjnego, zdaniem Sądu, zebrany został materiał dowodowy umożliwiający jego ocenę przez ŚWINGiK, który posiada przy tym uprawnienie do skorzystania – w przypadku wątpliwości – z możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a.

9 W piśmie z 2 marca 2023 r., skierowanym do ŚWINGiK, wnioskodawcy zarzucili, że organ w wydanej decyzji nie odniósł się do dokumentacji prawnej z 1988r., to jest decyzji Urzędu Miejskiego z 6 lipca 1988 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, działki nr E, nie przedstawiono stanowiska w odniesieniu do wskazanych przez wnioskodawcę błędów. Zdaniem stron, organ odmawia dokonania sprostowania, powołując się na dokumenty, które sam błędnie wydał – w efekcie czego na podstawie wadliwych danych błędnie oznaczono powierzchnie działek w księgach wieczystych oraz dokonano nieprawidłowej interpretacji art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.).

10 ŚWINGiK ustalił w toku ponownego postępowania, że pierwotnie grunt, który obejmują działki objęte złożonym wnioskiem znajdowały się na terenie wsi [...] i jak wynika z zapisów z rejestrów gruntów dla tej wsi o nr ewid. 236/04/204/70, w jednostce rejestrowej nr 84 wpisano S. i F. małż. W. jako właścicieli nieruchomości oznaczonej numerem działki nr E o powierzchni 0,86 ha oraz działek nr F i G na podstawie aktu własności ziemi PBG.ON-451/2611/76. Na podstawie postanowienia sądowego z 20 lipca 1984 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po F. i S. małż. W., w ww. jednostce rejestrowej jako właściciela wpisano J. K. W 1986 r. została założona na wniosek J. K. księga wieczysta dla nieruchomości składającej się z działek o nr F, G i E o łącznej powierzchni 1,95 ha. Podstawą oznaczenia nieruchomości była mapa własnościowa - wyrys nr 1102/0019/502/85, a dokumentami potwierdzającymi prawo własności J. K. do wymienionych działek - akt własności ziemi nr PBG-ON-451/2611/76 oraz postanowienie sądowe z dnia 20 lipca 1984 r. Jak wynika z zapisów w wyciągu z rejestru gruntów zawartym na ww. mapie własnościowej działka nr E posiadała powierzchnię 0,86 ha. Dnia 18 maja 1988 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został włączony pod numerem 161/88 operat techniczny wykonany w ramach czynności mających na celu sporządzenie projektu podziału działki nr E zgodnie z wytycznymi Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w Kielcach zawartymi w piśmie tej instytucji z 29 czerwca 1987 r. Pismo to, wraz z załącznikiem (przedstawiającym usytuowanie projektowanych działek) wchodzi w skład operatu technicznego o nr 161/88. Jak wynika z mapy sytuacyjnej zawierającej rejestr pomiarowy i przedstawiający projekt podziału działki nr E, działka ta została podzielona na działki o nr E/1, E/2, E/3, E/4, E/5, E/6 i E/7 o łącznej powierzchni 8487 m 2. W oparciu o uwagę zamieszczoną na mapie sytuacyjnej z projektem podziału wskazano, że powierzchnia działki nr E uległa zmniejszeniu o 113 m2 (z 0,84 ha na 0,8487 ha) w stosunku do tej zawartej w rejestrach gruntów w związku z przeprowadzonymi pomiarami aktualizacyjnymi. Ze sprawozdania technicznego oraz protokołu granicznego wchodzących w skład analizowanego operatu technicznego wynika, że granice zewnętrzne działki nr E zostały ustalone na gruncie w obecności zawiadomionych stron. Powierzchnie nowopowstałych działek zostały obliczone na dwa sposoby tj.: na podstawie współrzędnych punktów granicznych oraz graficznie. Powierzchnie działek obliczone ze współrzędnych zostały przedstawione następująco:

11 działka nr E/1 posiada powierzchnię 5515 m2,

12 działka nr E /2 posiada powierzchnię 512 m 2,

13 działka nr E/3 posiada powierzchnię 452 m2,

14 działka nr E/4 posiada powierzchnię 610 m2,

15 działka nr E/5 posiada powierzchnię 409 m2,

16 działka nr E/6 posiada powierzchnię 619 m 2,

17 działka nr E/7 posiada powierzchnię 370 m2.

18 Natomiast powierzchnia obliczona metodą graficzną, różni się od tych obliczonych w oparciu współrzędnych punktów granicznych, gdyż:

19 działka nr E/1 posiada powierzchnię 5515 m 2,

20 działka nr E/2 posiada powierzchnię 512 m2,

21 działka nr E/3 posiada powierzchnię 485 m2,

22 działka nr E /4 posiada powierzchnię 518 m 2,

23 działka nr E/5 posiada powierzchnię 477 m2,

24 działka nr E/6 posiada powierzchnię 567 m2,

25 działka nr E/7 posiada powierzchnię 370 m2.

26 ŚWINGiK zauważył, na podstawie akt składających się na operat techniczny o nr 161/88 jak i akt sprawy znak: G.11-8418/82/87 dotyczącej zatwierdzenia podziału działki nr E, że przed wydaniem decyzji zatwierdzającej tenże podział zostały wykonane dwie wersje projektu podziału. Obie wersje projektów podziału działki nr E zostały przedstawione na mapach sytuacyjnych datowanych na 16 lutego 1988 r., przy czym na pierwszym – zaopiniowanym negatywnie (co wynika z adnotacji na nim zawartej), z uwagi na niezgodność z wydaną opinią Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w Kielcach z 29 czerwca 1987 r. – powierzchnie nowopowstałych działek, jakie zostały wykazane w rejestrze pomiarowym, znajdującym się na tymże wstępnym projekcie podziału działki nr E, są zgodne z powierzchniami obliczonymi ze współrzędnych. Natomiast na drugim, skorygowanym wstępnym projekcie podziału działki nr E (zaopiniowanym pozytywnie), w rejestrze pomiarowym wykazano powierzchnie nowopowstałych działek obliczone graficznie. O ile w odniesieniu do działek nr E/1, E/2 i E/7 powierzchnie w obu wersjach projektu są sobie równe, o tyle w odniesieniu do pozostałych działek (jak to wyżej przedstawiono) powierzchnie te różnią się. W obu wersjach projektu zaznaczona została w przypołudniowych granicach działek o nr E/6 i E/4 droga dojazdowa, która miała służyć do czasu zrealizowania nowoprojektowanej ulicy zawierającej się w działce nr E/2. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na różne długości granic pomiędzy działkami o nr E/5, E/3, E/4 i E/6 – co determinuje różną wartość pola powierzchni przedmiotowych działek. Działki te mają kształty odpowiadające trapezom prostokątnym, których podstawy (zawierające się w granicach północnych i południowych działek) są do siebie wręcz równoległe. W pierwszej wersji projektu podziału działki nr E (zaopiniowanego negatywnie) nowowydzielone działki miały następujące długości granic:

27 - działka nr E/5: północną - 29,00 m, wschodnią - 12,00 m, południową, składającą się z dwóch części, przy czym miara wykazana na tym projekcie jest tylko jedna - 26,00 m, zachodnia - 15,00 m;

28 - działka nr E/3: północną - 43,00 m, wschodnią - 17,60 m, południową - 30,50 m i zachodnią 12,00 m;

29 - działka nr E/4: północną - 41,40 m, wschodnią 29,20 m, południową - 20,20 m i zachodnią - 19,90 m;

30 - działka nr E/6: północną - 26,00 m, wschodnią - 19,90 m, południową 39,00 m, a zachodnia - 22,20 m.

31 Natomiast w drugiej wersji analizowanego projektu podziału działki nr E, nowowydzielone działki budowlane (E/3, E/4, E/5, E/6), posiadają następujące długości granic:

32 - działka nr E/5: północną - 29,00 m, wschodnią - 13,90 m, południową, składającą się z dwóch części - 13,10 m i 26,55 m, zachodnią - 17,55 m;

33 - działka nr E/3: północną - 43,00 m, wschodnią - 21,75 m, południową - 26,85 m i zachodnią 13,90 m;

34 - działka nr E/4: północną - 13,10 m i 26,85 m, wschodnią 26,90 m, południową - 20,00 m i zachodnią - 17,30 m;

35 - działka nr E/6: północną - 26,55 m, wschodnią - 17,30 m, południową 39,00 m, a zachodnia - 22,60 m.

36 Ostateczną decyzją z 6 lipca 1988 r. Urząd Miejski w Kielcach, Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami zatwierdził podział działki nr E w oparciu o ww. drugą wersję projektu podziału, gdzie powierzchnie nowopowstałych działek miały wartości: działka nr E/1 - 5515 m2, działka nr E/2 - 512 m2, działka nr E/3 - 485 m2, działka nr E/4 - 518 m2, działka nr E/5 - 477 m2, działka nr E/6 - 567 m2, działka nr E/7 - 370 m2.

37 Aktem notarialnym będącym umową darowizny z 16 maja 1989 r. J. K. darowała córce M .P. działkę nr E/4 o powierzchni 0,0518 ha, synowi W. K. działkę nr E/5 o powierzchni 0,0477 ha, wnuczce A. K. działkę nr E/3 o powierzchni 0,0485 ha. Umowa ta stanowiła także podstawę do założenia ksiąg wieczystych dla działek nr E/6, E/4, E/5, E/3 o ww. powierzchni. Z kolei w odrębnej księdze wieczystej wykazano działki nr E/1 o pow. 0,5515 ha, E/2 o pow. 0,0512 ha i E/7 o pow. 0,0370 ha. Powyższe zmiany danych właścicielskich zostały wprowadzone do rejestrów gruntów wsi [...] o nr ewid.: 236/04/204/70 na podstawie ww. aktu notarialnego z 16 maja 1989 r. – jako właściciela działki E/6 wykazano M. P., jako właściciela działki E/4 – A. P., działki E/5 – W. K., działki E/3 – A. K., w jednostce rejestrowej nr 81, gdzie jako właściciel widniała J. K. w miejsce działki E wpisano działki nr E/1, E/2 i E/7.

38 Kolejnym opracowaniem geodezyjnym, dotyczącym przedmiotowych działek, był operat włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 8 lipca 1993r. pod nr 675/93 – który powstał w związku z przeprowadzeniem na terenie obrębu [...]prac geodezyjnych mających na celu sporządzenie mapy zasadniczej oraz ewidencji gruntów. Jak zaznaczono w sprawozdaniu technicznym zawierającym się w przedmiotowym operacie, dla większości gruntów przyłączonych do miasta [...] powierzchnia działek w aktach własności ziemi i księgach wieczystych została podana z dokładnością do 1 ara, przy czym, pomimo niezgodności, powierzchnie były liczone z miar graficznych bez obliczenia współrzędnych i wyrównania do powierzchni ewidencyjnej. Wykonawca pracy zaznaczył, że ze względu na znaczną ilość związanych z podziałem terenów budowlanych oraz zmianę numeracji działek i numeracji punktów granicznych, powierzchnię działek obliczono ponownie dla całego obrębu na komputerze. Jak zostało wyszczególnione w uzupełniającym protokole ustalenia i ogłoszenia stanu władania, działki powstałe w wyniku podziału działki nr E zostały przenumerowane i zostały im przypisane następujące powierzchnie:

39 - działka nr E/1 zmieniła nr na nr 1204 o powierzchni 5570 m2,

40 - działka nr E/2 zmieniła nr na nr 1205 o powierzchni 512 m2,

41 - działka nr E/3 zmieniła nr na nr B o powierzchni 453 m2,

42 - działka nr E/4 zmieniła nr na nr D o powierzchni 611 m2,

43 - działka nr E/5 zmieniła nr na nr A o powierzchni 409 m2,

44 - działka nr E/6 zmieniła nr na nr C o powierzchni 619 m2,

45 - działka nr E/7 zmieniła nr na nr 1210 o powierzchni 370 m2.

46 Organ odwoławczy zauważył, że przywołane powyżej powierzchnie z opisanego protokołu zawierającego się w operacie nr 161/88 różnią się od tych, które zatwierdziła decyzja z 6 lipca 1988 r., zatwierdzająca podział działki nr E w oparciu o tę drugą wersję ww. projektu podziału, gdzie powierzchnie nowopowstałych działek miały wartości: działka nr E/1 - 5515 m2, działka nr E/2 - 512 m2, działka nr E/3 - 485 m2, działka nr E/4 - 518 m2, działka nr E/5 - 477 m2, działka nr E/6 - 567 m2, działka nr E/7 - 370 m2.

47 Jak dalej ustalono, postanowieniem z 5 kwietnia 2013 r. o sygn. VIII Co 138/12 Sąd Rejonowy w Kielcach Wydział VIII Cywilny przysądził prawo własności nieruchomości, położonej w Kielcach, przy [...], niezabudowanej, oznaczonej jako działka gruntu nr A o pow. 0,0409 ha, będącej przedmiotem licytacji, na rzecz Ł. B. Aktem notarialnym z 1 września 2015 r. M. P. sprzedała B. i M. małż. M. zabudowaną nieruchomość o pow. 0,0619 ha, oznaczoną działką nr C w obrębie [...]. Następnie aktem notarialnym z 13 marca 2017 r. B. i M. małż. M. sprzedali tą nieruchomość P. A. małż. K., którzy zostali ujawnieni jako właściciele w księdze wieczystej. Z kolei aktem notarialnym z 16 marca 2017 r. A. Z. (z d. P.) sprzedała P. i A. K. niezabudowaną nieruchomość o pow. 0,0611 ha oznaczoną jako działka nr D w obrębie[...] położoną w [...]. W dniu 26 sierpnia 2022r. został sporządzony akt notarialny, którym A. C. (z d. K.) sprzedała M. i Ł. małż. B. działkę nr B o pow. 0,0453 ha.

48 ŚWINGiK zauważył, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajduje się operat techniczny P.2661.2018.1076, sporządzony na zlecenie Prezydenta Miasta Kielce (umowa nr 7/2018), który dotyczy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w odniesieniu do działek nr B, D, A, C. Ze sprawozdania, które znajduje się w tym operacie, wynika że wykonawca tej pracy geodezyjnej, po przeanalizowaniu udostępnionego materiału archiwalnego przez Grodzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach, ustalił że działka nr E została przyłączona do obszaru miasta [...] z obszarów wsi [...]. Działka ta została podzielona zgodnie z mapą znajdującą się w operacie technicznym nr 161/88 oraz na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w Kielcach z 6 lipca 1988 r., zatwierdzającej podział działki nr E. W operacie jednostkowym nr 161/88, jak zauważył wykonawca, zawarto załącznik graficzny wstępnego projektu podziału, który został zaopiniowany negatywnie. Obliczenia współrzędnych punktów granicznych oraz powierzchni działek w tym operacie są wykonane na podstawie negatywnie zaopiniowanego wstępnego projektu podziału. W ramach podziału działki sporządzono szkic wyniesienia projektu na grunt, geodeta wykonujący podział działki nr E wykorzystał miary pozyskane z pomiaru na gruncie oraz w oparciu o te miary obliczył powierzchnię działek wykazanych na mapie wynikowej. Współrzędne punktów granicznych ujawnione w operacie dotyczącym podziału są niezgodne z danymi wynikającymi ze szkicu wyniesienia projektu podziału na grunt – co w konsekwencji doprowadziło do błędnego obliczenia powierzchni działek podczas tworzenia operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków (nr 675/93). Wykonawca zlecenia obejmującego aktualizację ewidencji gruntów i budynków [...] Miasta Kielce sporządził w ramach swych prac mapę do celów prawnych w skali 1:1000. Elementem składowym tej mapy jest wykaz zmian danych ewidencyjnych oraz wykaz synchronizacyjny. Z wykazu zmian danych ewidencyjnych wynika, że:

49 - działka nr B według stanu ujawnionego w ewidencji posiada powierzchnię 0,0453 ha, natomiast według stanu nowego powierzchnia tej działki wynosi 0,0485 ha,

50 - działka nr D według stanu ujawnionego w ewidencji posiada powierzchnię 0,0611 ha, natomiast według stanu nowego powierzchnia tej działki wynosi 0,0553 ha,

51 - działka nr A według stanu ujawnionego w ewidencji posiada powierzchnię 0,0409 ha, natomiast według stanu nowego powierzchnia tej działki wynosi 0,0474 ha,

52 - działka nr C według stanu ujawnionego w ewidencji posiada powierzchnię 0,0619 ha, natomiast według stanu nowego powierzchnia tej działki wynosi 0,0578 ha. Dodatkowo wykonawca sporządził również wykaz synchronizacyjny w celu wyeliminowania rozbieżności danych, a zamieszczoną na mapie adnotacją wyjaśnił, iż zmiana numeracji i powierzchni działek nastąpiła wskutek modernizacji ewidencji gruntów m. [...] oraz przyłączenia części terenu wsi [...] do obszaru miasta [...]. Zgodnie z powyższym działka ewidencyjna nr B położona w obrębie ewidencyjnym [...] odpowiada działce o nr E/3, którą to ujawniono w księdze wieczystej. Geodeta wyjaśnił w swym opracowaniu rozbieżności danych, które zostały zauważone podczas analizy materiałów źródłowych. Geodeta, wykonując mapę do celów prawnych określił przebieg granic działek ewidencyjnych na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków obrębu[...] tj.: opracowania jednostkowego nr 675/93 oraz operatu technicznego nr 161/88 gruntów i budynków obrębu [...] miasta [...].

53 Jednakże zmiany wynikające z operatu technicznego P.2661.2018.1076, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nie zostały wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków – która nie została zaktualizowana w oparciu o tą "nowopowstałą" dokumentację geodezyjną. Wynika to z porównania danych zawartych w aktualnie prowadzonej przez Prezydenta Miasta Kielce ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] z danymi wynikającymi z operatu o identyfikatorze: P.2661.2018.1076. W aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów A. i P. małż. K. figurują jako właściciele działek o nr D opow. 0,0611 ha i nr C o pow. 0,0619 ha na podstawie aktów notarialnych Rep. A 1399/2017 i Rep. A 1389/2017. Z kolei w jednostce rejestrowej nr G.314 figuruje Ł. B. jako właściciel działki nr A o pow. 0,0409 ha na podstawie postanowienia o sygn. akt. VIII Co 138/12, a w jednostce rejestrowej nr G.342 figurują Ł. i M. małż. B. jako właściciele działki nr B o pow. 0,0453 ha na podstawie aktu notarialnego o rep. A 2629/2022. Tym samym, powierzchnie wymienionych działek w ewidencji gruntów mają taką samą wartość, jaka została wyszczególniona w operacie z wykonania mapy zasadniczej i ewidencji gruntów [...], włączonej do zasobu geodezyjnego 8 lipca 1993 r. pod nr ewid. 675/93. Dodatkowo, organ I instancji sam potwierdził fakt niewprowadzenia informacji wynikających z operatu o identyfikatorze P.2661.2018.1076 do bazy danych ewidencji gruntów i budynków, w swoim piśmie z 31 marca 2023 r., stwierdzając że wprowadzenie przedmiotowych danych spowodowałoby przesunięcie granicy pomiędzy działkami nr A i B a działkami nr C i D oraz zmianę ich powierzchni – co stanowiłoby wkroczenie w sferę własności i zmianę stanów prawnych wynikających m.in. z ksiąg wieczystych. Stanowisko to ŚWINGiK zakwestionował, podkreślając ż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie dane ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do granic pomiędzy działkami o nr A (wcześniej działka nr E/5) i B (wcześniej działka nr E/3) oraz C (wcześniej działka nr E/6) i D (wcześniej działka nr E/4) nie odpowiadają przebiegom granic, jakie zostały usankcjonowane podziałem działki nr E, zatwierdzonym decyzją z 6 lipca 1988 r. Potwierdziły to zarówno ustalenia organów oraz wykonawca opracowania geodezyjnego o identyfikatorze: P.2661.2018.1076. Aktualnie w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] m. [...] granice pomiędzy ww. działkami są wykazane w oparciu o operat z 1993 nr 675/93. Jak ustalono w trakcie postępowania, wykonawca tego operatu wykorzystał do wykazania w ewidencji gruntów i budynków granic ww. działek współrzędne punktów granicznych z pierwszej wersji projektu podziału działki nr E, która została zaopiniowana negatywnie. Decyzją z 6 lipca 1988 r. Urząd Miejski w Kielcach usankcjonował przebiegi nowopowstałych działek z działki nr E i decyzja ta nadała tym granicom status granic prawnych. Pojęcie granicy prawnej nie zostało w aktualnie obowiązujących przepisach zdefiniowane, ale przyjmuje się (w branżowej literaturze geodezyjnej), że granicami takimi są granice, na które istnieje pełna dokumentacja geodezyjna oraz potwierdzająca ją dokumentacja prawna. Jako granice prawne w podziale nieruchomości uważa się nowopowstałe linie graniczne, na które wydawana jest decyzja administracyjna zatwierdzająca projekt podziału.

54 Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie stan, jaki przedstawia aktualnie prowadzona ewidencja gruntów i budynków w odniesieniu do działek o nr A (wcześniej działka nr E/5) i B (wcześniej działka nr E/3) oraz C (wcześniej działka nr E/6) i D (wcześniej działka nr E/4), stoi w sprzeczności z zasadami wykazywania przebiegów granic w tejże ewidencji wynikającej z § 30 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 poz. 1390), zwanego dalej "rozporządzeniem" – który wyznacza hierarchię dokumentacji, stanowiącej podstawę do wykazania przebiegów granic. Dodatkowo, opisany w ewidencji gruntów i budynków stan stoi w sprzeczności z zasadą aktualności ewidencji gruntów i budynków, wynikającą z zapisów § 38 w związku z § 45 rozporządzenia. Jak wynika bowiem z przywołanych przepisów, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków polega na utrzymaniu jej w stanie aktualności, tj. w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi czyli – w przedmiotowym przypadku – posiadaną dokumentacją geodezyjną. W przedmiotowej sprawie nie jest możliwe wykazanie w ewidencji gruntów i budynków przebiegów granic ww. działek wprost w oparciu o operat podziału działki nr E, włączony do zasobu w 1988 r. pod numerem 161/88, ponieważ byłoby to sprzeczne z wyżej opisaną zasadą aktualności. Niedozwolone jest bowiem aktualizowanie danych w ewidencji w oparciu o dokumenty powstałe wcześniej niż te, w oparciu o które aktualnie wykazane są dane. Z kolei pozostawienie aktualnego stanu stoi w sprzeczności z zobowiązaniem do wykazywania granic nieruchomości w zgodzie z § 30 rozporządzenia. Z tych względów, zdaniem ŚWINGiK, zasadnym byłoby wprowadzenie stanu, jaki usankcjonowała decyzja Urzędu Miejskiego w Kielcach z 6 lipca 1988 r., ustanawiająca granice prawne nowopowstałych działek na podstawie opracowania geodezyjnego sporządzonego po dacie ostatniego dokumentu, który stanowi podstawę wykazania przebiegów granic działek o nr A (wcześniej działka nr E/5) i B (wcześniej działka nr E/3) oraz C (wcześniej działka nr E/6) i D (wcześniej działka nr E/4) w aktualnej ewidencji. Znajduje to uzasadnienie także w tym, że w trakcie prowadzonych postępowań administracyjnych nie udowodniono, by ustanowione ww. decyzją granice prawne przedmiotowych działek zostały zmienione w ramach innego postępowania. Takowe opracowanie w przedmiotowej sprawie istnieje i zostało wykonane na zlecenie organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków obrębu [...] – jest to operat techniczny o identyfikatorze: P.2661.2018.1076, który "niejako synchronizuje" aktualne dane ewidencyjne z danymi wynikającymi z ww. opisanej dokumentacji podziałowej.

55 ŚWINGiK nie zgodził się również ze stanowiskiem organu I instancji, że aktualizacja danych ewidencyjnych o dane zawarte w operacie nr P.2661.2018.1076 spowodowałaby zmianę stanów prawnych wynikających m.in. z ksiąg wieczystych. W tym zakresie wskazano, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przepisy regulujące kwestie prowadzenia ksiąg wieczystych tj. art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 poz. 1984,) jasno wskazują, że "Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości". Dodatkowo, zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Zgodnie z powyższym dane zawarte w księdze wieczystej dotyczące nieruchomości nie mogą stanowić podstawy do aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że księga wieczysta nie została wymieniona w katalogu dokumentacji w § 30 rozporządzenia. Przedmiotowa aktualizacja danych, zdaniem ŚWINGiK, nie narusza stanów prawnych, ponieważ nie zmienia praw własności usankcjonowanych w działach drugich wcześniej założonych ksiąg wieczystych. Natomiast aktualizuje dane przedmiotowe – dotyczące przebiegów działek ewidencyjnych (a w następstwie również i ich powierzchni, ponieważ powierzchnia jest pochodną granic), doprowadzając je do zgodności zarówno ze stanem prawnym - wynikającym z decyzji podziałowej (która, jak zostało ustalone na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie została uchylona czy zmieniona), jak również z posiadaną, dostępną dla organu, dokumentacją geodezyjną. Końcowo podniesiono, że w przypadku sporu co do przebiegu granic pomiędzy działkami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, należy przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe.

56 W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. K. i P. K. zaskarżyli ww. decyzję z 9 stycznia 2024 r., podnosząc zarzuty:

57 I. rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

58 1. obrazę art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b, c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zwanej dalej "ustawą" poprzez naruszenie zmian wprowadzonych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o informacje, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, tj. przekazane przez notariusza odpisy aktów notarialnych zawierających w swojej treści przeniesienie prawa własności nieruchomości;

59 2. obrazę art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy poprzez wydanie orzeczenia o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr P.2661.2018.1076, która, wbrew twierdzeniu ŚWINGiK, nie została sporządzona w jednym z trybów określonych w § 30 rozporządzenia, a tym samym nie stanowiła żadnej podstawy do wydania orzeczenia o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków;

60 3. obrazę art. 24 ust. 2c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez zaniechanie odmowy w zakresie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, pomimo braku jakichkolwiek dowodów mogących stanowić podstawę do wprowadzenia takich zmian, jak i podstaw prawnych określonych w przepisach odrębnych, a odnoszących się do prowadzenia, modernizacji i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przez Starostę;

61 4. obrazę § 30 ust. 1 rozporządzenia poprzez orzeczenie o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków, w zakresie przebiegu granic i zmiany powierzchni działek, w oparciu o dane z operatu nr P.2661.2018.1076, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, który jednakże nie został sporządzony na potrzeby:

62 - postępowania rozgraniczeniowego,

63 - postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,

64 - postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,

65 - postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, podziału nieruchomości,

66 - podziału nieruchomości,

67 - wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych,

68 a ponadto w ramach którego nie zostały wykonane jakiekolwiek czynności, w wyniku których powstałyby nowe dane geodezyjne, odnoszące się do określenia położenia punktów granicznych lub wyznaczających nowy przebieg granic działek ewidencyjnych, a także w ramach którego geodeta nie przeprowadzał jakichkolwiek czynności w zakresie wyznaczenia czy wznowienia położenia punktów granicznych czy ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, a jedynie przepisał dane z operatu włączonego do zasobu pod nr 161/88, który został sporządzony przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków dokonanej w 1993 r. - operat nr ewid. 675/93 i jak sam ŚWINGiK w uzasadnieniu wydanej decyzji jednoznacznie stwierdził, w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe wykazanie w ewidencji gruntów i budynków przebiegów granic ww. działek wprost w oparciu o operat podziału działki nr E włączony do zasobu w 1988 r. pod numerem 161/88 ponieważ byłoby to sprzeczne z zasadą aktualności (ponieważ niedozwolone jest aktualizowanie danych w ewidencji w oparciu o dokumenty powstałe wcześniej niż te w oparciu o które aktualnie wykazane są dane) i w związku z czym orzeczenie podjęte przez organ II Instancji poza rażącym naruszeniem prawa, wskazuje wprost na znamiona obejścia prawa;

69 5. obrazę § 30 ust. 1 oraz § 38 w związku z § 45 rozporządzenia, poprzez błędną interpretację i zastosowanie, w tym nietrafioną próbę dowodzenia, iż zasadnym byłoby wprowadzenie stanu, jaki usankcjonowała decyzja z 6 lipca 1988 r. Urzędu Miejskiego w Kielcach wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, ustanawiająca granice prawne nowopowstałych działek na podstawie opracowania geodezyjnego sporządzonego po dacie ostatniego dokumentu tj. operatu nr P.2661.2018.1076, gdy w rzeczywistości sam ŚWINGiK, mając pełną świadomość braku zasadności tak postawionej tezy, stwierdza, że operat o identyfikatorze P.2661.2018.1076 "niejako synchronizuje" aktualne dane ewidencyjne z danymi ewidencyjnymi z ww. dokumentacji podziałowej (161/88), przez co ŚWINGiK wprost dowodzi, że operat o identyfikatorze P.2661.2018.1076 nie stanowi żadnej nowej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, powstałej po dacie w której zostały ujawnione aktualne dane w ewidencji gruntów i budynków, i który zawierałby w swojej treści jakiekolwiek inne nowe dane, powstałe po dacie aktualnie ujawnionych danych w ewidencji gruntów i budynków;

70 6. podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w zakresie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych, co wbrew twierdzeniu organu II instancji wkracza w sposób bezpośredni w nabyte przez skarżących prawo własności do nieruchomości i prawa tego w części skarżących pozbawia, co stanowi rażące naruszenie prawa;

71 7. podjęcie przez ŚWINGiK rozstrzygnięcia w zakresie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych, a przez to pozbawienie skarżących prawa własności do części nabytych nieruchomości, pomimo zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych w postaci zawartych umów notarialnych przeniesienia prawa własności i to dwustopniowych;

72 II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej;

73 III. rażące naruszenie przepisów k.p.a., a mianowicie:

74 - art. 40 § 1 w zw. z art. 32 k.p.a. poprzez niedoręczenie przez organ II instancji wydanej decyzji pełnomocnikowi strony z uwagi na fakt, że A. K. dokonał zgodnie z art. 32 k.p.a. ustanowienia pełnomocnika, którego umocował do reprezentowania go przed organem II instancji w przedmiotowej sprawie.

75 - art. 138 k.p.a. poprzez zaniechanie ustosunkowania się ŚWINGiK do zarzutów postawionych w pisemnym ustosunkowaniu się do zgromadzonego materiału dowodowego z dnia 3 kwietnia 2023 r.

76 Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b, c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

77 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

78 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

79 Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

80 Zgodnie z art. 24 ust. 2a, 2b i 2c ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.), zwanej dalej "P.g.k.", informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

81 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

82 a) przepisów prawa,

83 b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

84 c) materiałów zasobu,

85 d) wykrycia błędnych informacji;

86 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (ust. 2a).

87 Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

88 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

89 a) przepisów prawa,

90 b) wpisów w księgach wieczystych,

91 c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

92 d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

93 e) aktów notarialnych,

94 ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

95 f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

96 g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

97 h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

98 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (ust. 2b).

99 Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2c).

100 Postępowanie ewidencyjne jest postępowaniem rejestrowym, co oznacza, że nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, budynków, lokali ani nie nadaje tych praw, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Wprowadzane w trakcie procedury aktualizacji zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych (m.in. zmiany granic i powierzchni działek) przez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który winien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Techniczny charakter ewidencji powoduje, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawny, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stan prawny ustalony w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciadlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny. Uaktualnienie informacji na wniosek wymaga wskazania dokumentacji geodezyjnej, potwierdzającej zasadność proponowanej zmiany (por. m.in. wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., wyrok NSA z 27 września 2023 r., I OSK 270/22, sygn. I OSK 3227/18, wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Gl 1143/19).

101 Powyższe oznacza, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących ewidencji gruntów i budynków nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu. Z tego powodu poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Służą temu takie postępowania jak rozgraniczenie nieruchomości, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności (zob. wyrok WSA w Lublinie z 6 lipca 2023 r., III SA/Lu 94/23, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 października 2023 r., sygn. II SA/Rz 1000/23).

102 W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że "nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych. W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Bk 237/18). Kontrola decyzji wydanej w postępowaniu o zmianę danych (w procesie aktualizacji) nie może obejmować prawidłowości pierwotnie dokonanej zmiany w trybie modernizacji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2018r., sygn. II SA/Bd 5/18, wyrok WSA w Krakowie z 11 grudnia 2023 r., sygn. III SA/Kr 1101/23).

103 W świetle powyższych rozważań w ocenie Sądu za zasadne należy uznać zarzuty skargi, a w konsekwencji także stanowisko organu I instancji, który odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu przebiegu granic pomiędzy działkami nr A i B a działkami sąsiednimi nr C i D, położonymi w [...] – zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z aktu notarialnego Rep. A 6770/89 z dnia 16 maja 1989 r., decyzji Urzędu Miejskiego w Kielcach zatwierdzającej podział z 6 lipca 1988 r., mapy sytuacyjnej 1:5000 z rejestrem pomiarowym z dnia 16 lutego 1988 r. zatwierdzonej przez Urząd Wojewódzki w dniu 18 maja 1988 r., szkicu wyniesienia projektu na grunt - operat 161/88 z dnia 22 marca 1988 r., w oparciu o dane z operatu technicznego o identyfikatorze: P.2661.2018.1076.

104 Faktem jest, jak ustaliły organy, że ostateczną decyzją z 6 lipca 1988 r. Urząd Miejski w Kielcach zatwierdził podział działki nr E w oparciu o jedną z dwóch wersji projektu podziału (zaopiniowaną pozytywnie), gdzie powierzchnie nowopowstałych działek miały następujące wartości: działka nr E/1 - 5515 m2, działka nr E/2 - 512 m2, działka nr E/3 - 485 m2, działka nr E/4 - 518 m2, działka nr E/5 - 477 m2, działka nr E/6 - 567 m2, działka nr E/7 - 370 m2. W dniu 16 maja 1989 r. J. K. w drodze umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego przeniosła na rzecz: M. P. działkę nr E/4 o powierzchni 0,0518 ha, syna W. K. działkę nr E/5 o powierzchni 0,0477 ha, wnuczki A. K. działkę nr E/3 o powierzchni 0,0485 ha. Na tej podstawie założono księgi wieczyste dla działek nr E/6, E/4, E/5, E/3 - o powierzchniach j.w. Z kolei w odrębnej księdze wieczystej wykazano działki nr E/1 o pow. 0,5515 ha, E/2 o pow. 0,0512 ha i E/7 o pow. 0,0370 ha. Powyższe zmiany danych właścicielskich zostały wprowadzone do rejestru gruntów wsi [...].

105 Co istotne, w latach 1992-1993 przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów obrębu [...]. Operat z tej modernizacji został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9 lipca 1993 r. pod nr 675/93. W protokole ustalenia i ogłoszenia stanu władania pod nr 121 według ewidencji zmodernizowanej działki powstałe w wyniku podziału działki nr E zostały przenumerowane i zostały im przypisane następujące powierzchnie: w miejsce działki nr E/1 wpisano działkę nr 1204 o powierzchni 5570 m2, w miejsce działki nr E/2 wpisano działkę nr 1205 o powierzchni 512 m2, w miejsce działki nr E/3 wpisano działkę nr B o powierzchni 453 m2, w miejsce działki nr E/4 wpisano działkę nr D o powierzchni 611 m2, w miejsce działki nr E/5 wpisano działkę nr A o powierzchni 409 m2, w miejsce działki nr E/6 wpisano działkę nr C o powierzchni 619 m2 oraz w miejsce działki nr E/7 wpisano działkę nr 1210 o powierzchni 370 m2.

106 Takie ustalenie powierzchni działek, przebiegu i długości granic oraz współrzędnych punktów granicznych, wykazane aktualnie w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]w oparciu właśnie o operat z 1993 roku o numerze 675/93, nawiązuje do danych wynikających z pierwszej wersji projektu podziału działki nr E, która została zaopiniowana negatywnie i nie została zatwierdzona decyzją Urzędu Miejskiego w Kielcach z 6 lipca 1988 r. – w przeciwieństwie do drugiej wersji projektu, która, jak wyżej wspomniano, znalazła takie zatwierdzenie w tej decyzji. Powyższy wniosek znalazł wyraz w treści operatu technicznego o identyfikatorze P.2661.2018.1076, sporządzonego na zlecenie Prezydenta Miasta Kielce, odnoszącego się do ww. działek o nr B, D, A, C. Zdaniem ŚWINGiK dane tego operatu w zakresie przebiegu granic tych działek i ich powierzchni powinny stać się podstawą aktualizacji informacji ewidencji gruntów w tym zakresie. W ocenie tego organu operat ten "niejako synchronizuje" aktualne dane ewidencyjne z danymi wynikającymi z dokumentacji podziałowej z 1988 roku.

107 Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego nie zasługuje na aprobatę.

108 Niespornym jest, że na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do ww. działek w ramach procedury modernizacji (w oparciu o operat włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8 lipca 1993 r. pod numerem 675/93), doszło do obrotu prawnego tymi działkami. I tak, postanowieniem z 5 kwietnia 2013 r. o sygn. VIII Co 138/12 Sąd Rejonowy w Kielcach Wydział VIII Cywilny przysądził prawo własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr A o pow. 0,0409 ha, będącej przedmiotem licytacji, na rzecz Ł. B.. Umową zawartą w formie aktu notarialnego z 1 września 2015 r. M. P. sprzedała B. i M. M. nieruchomość o pow. 0,0619 ha, oznaczoną jako działka nr C. Umową z 13 marca 2017 r. B. i M. M. sprzedali tą nieruchomość P. i A. małż. K., którzy zostali ujawnieni jako właściciele w księdze wieczystej. Kolejną umową z 16 marca 2017 r. A. Z. (z d. P.) sprzedała P. i A. małż. K. nieruchomość o pow. 0,0611 ha oznaczoną jako działka nr D. W dniu 26 sierpnia 2022 r. została zawarta umowa w formie aktu notarialnego, którą A. C.(z d. K.) sprzedała M. i Ł. małż. B. działkę nr B o pow. 0,0453 ha.

109 W tej sytuacji oparcie zmian danych ewidencyjnych na podstawie operatu technicznego o identyfikatorze P.2661.2018.1076 oznacza nie tylko odmienne oznaczenie współrzędnych punktów granicznych pomiędzy działkami nr B, D, A, C (por. s. 38-39 operatu), a w konsekwencji przyjęcie innej długości granic i powierzchni działek, ale prowadzi również do innego określenia zasięgu prawa własności w odniesieniu do tego, jaki był podstawą nabycia na podstawie ww. umów cywilnoprawnych i postanowienia Sądu. W sposób obrazowy przedstawili to w skardze P. i A. K. podnosząc, że skoro Ł. i M. B. nabyli działki o nr B i A, których granica przebiega w odległości 1,5 metra od budynku mieszkalnego skarżących (położonego na działce C), czyli według danych ujawnionych obecnie w ewidencji gruntów i budynków, to zgodnie z zaskarżoną decyzją ww. pas gruntu o szerokości 1,5 metra zostałby włączony do nieruchomości uczestników.

110 Decyzja w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Wszelkie spory powstałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności, w tym m.in. przebiegu granic i ustalenia powierzchni działki, nie mogą więc być rozstrzygane w postępowaniu aktualizacyjnym, lecz w ramach innych prawem przewidzianych procedur (wyrok NSA z 7 września 2021 r., sygn. I OSK 4359/18). Jakkolwiek organ odwoławczy przesądzając o aktualizacji odwołuje się do operatu technicznego, jednak jak słusznie zauważają skarżący operat ten nie opiera się na żadnych nowych zdarzeniach, ale dokonuje interpretacji istniejącej dokumentacji, wbrew dokonanemu w 1993 roku procesowi modernizacji, a nawiązując do wcześniejszej decyzji Urzędu Miejskiego w Kielcach zatwierdzającej podział nieruchomości z 6 lipca 1988 r., w sytuacji gdy dane wynikające z operatu nr 675/93 w wyniku przeprowadzonej modernizacji nie tylko stały się danymi ewidencji gruntów i budynków, ale na ich podstawie doszło do nabycia nieruchomości w określonych granicach – na podstawie orzeczenia sądu i umów zawartych w formie aktu notarialnego. Należy zauważyć, że ŚWINGiK z jednej strony podnosi, że nie jest możliwe wykazanie w ewidencji gruntów i budynków przebiegów granic ww. działek wprost w oparciu o operat podziału działki nr E, włączony do zasobu w 1988 r. pod numerem 161/88, ponieważ byłoby to sprzeczne z zasadą aktualności (niedozwolone jest bowiem – jak słusznie twierdzi – aktualizowanie danych w ewidencji w oparciu o dokumenty powstałe wcześniej niż te, w oparciu o które aktualnie wykazane są dane), z drugiej zaś odwołuje się do § 30 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia, zgodnie z którym przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby podziału nieruchomości. Ostatecznie sięga do tej dokumentacji za pośrednictwem wspomnianego operatu o identyfikatorze P.2661.2018.1076, który – jak to określa – jego zdaniem "niejako synchronizuje" aktualne dane ewidencyjne z danymi wynikającymi z dokumentacji podziałowej.

111 Reasumując, w ocenie Sądu dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów w zaistniałej sytuacji, w sposób taki jak wynika to z zaskarżonej decyzji, należało uznać za nieuprawnione. W konsekwencji Sąd uznał, że organ II instancji, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył przepis art. 24 ust. 2b P.g.k. oraz § 30 ust. 1 rozporządzenia w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a należało uchylić zaskarżoną decyzję z 9 stycznia 2024r. (pkt I wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawione wyżej uwagi i dokonaną wykładnię przepisów.

112 O kosztach orzeczono w pkt II wyroku – na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na uwadze wysokość wpisu sądowego, uiszczonego w sposób solidarny przez skarżących (200 zł).