Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2009 r., IV SA/Gl 181/09
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2009 r., IV SA/Gl 181/09
Tekst
TEZY
1 Niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie kolejnego podania o zmianę lub
2 uchylenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jeżeli podanie to, jako przyczynę
3 uchylenia lub zmiany decyzji, wskazuje okoliczności niewątpliwie powołane już
4 i badane przez organ w zainicjowanym przez tę samą stronę postępowaniu
5 dotyczącym zmiany lub uchylenia tej samej decyzji ostatecznej.
Sentencja
6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...]
Uzasadnienie
7 Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 2 pkt 1 oraz art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz 395) odmówił S. S. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w przywołanej ustawie.
8 W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przedstawione przez stronę dokumenty pozwalają ustalić, jako miejsce jego pracy w okresie okupacji, terytorium Rzeczypospolitej, a więc świadczenie nie przysługuje.
9 Wskutek złożonego przez stronę wniosku organ rozpoznał sprawę ponownie, jednak nie znalazł przyczyn do zmiany swego uprzedniego stanowiska i utrzymał swoje uprzednie rozstrzygnięcie w mocy ( decyzją z dnia [...]r. Nr [...]) wyjaśniając, iż strona nie zaprzeczyła, by poza terytorium Rzeczypospolitej wywieziona została dopiero w lutym 1945r.,a wiec okres deportacji trwał jedynie trzy miesiące. Tym samym uznano za nie spełnione przesłanki deportacji trwającej co najmniej 6 miesięcy, o czym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Organ wskazał nadto, że wnioskodawca przed wywiezieniem go do K. wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym w miejscowości S. znajdującej się w powiecie Ż., a więc na terenie II Rzeczypospolitej.
10 W dniu [...]r. wnioskodawca zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpoznanie jego sprawy, gdyż w jego odczuciu spełniał wszystkie wymagane warunki do przyznania mu świadczenia. Zaznaczył, że złożył dowody na potwierdzenie pracy niewolniczej na terenach okupowanych przez III Rzeszę w miejscowości K., a złożone dokumenty wykazywały jego zatrudnienie, jako 15 letniego chłopca, od 1941-1945 roku w charakterze robotnika przymusowego. Wnioskodawca zwrócił uwagę, iż przepisy, na
11 które powołuje się organ są dla niego niezrozumiałe, jednakże nie zmienia to faktu, iż był wywieziony do K. przez policję niemiecką i tam budował bunkry pod kontrolą esesmanów. Obóz był ogrodzony drutem kolczastym, a w sąsiednich barakach byli Rosjanie i Francuzi. W maju 1945r., wykorzystując możliwość ukrył się z kolegami w lesie, aż nadeszły wojska rosyjskie i nastąpił koniec wojny.
12 Do wniosku załączono oświadczenia świadków – M. S., S. O. oraz żony niemieckiego pracodawcy. Dokumenty te potwierdzały, że wnioskodawca pracował w miejscowości S. w okresie 1941-1945r., a w lutym 1945r. został wywieziony do C.
13 Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art.154 k.p.a. oraz art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U z 1996r. Nr. 87 poz. 395) odmówił S. S. zmiany decyzji z dnia [...]r. Nr [...].
14 Stwierdzono, iż strona przywołała okoliczności, które podniosła już w postępowaniu weryfikacyjnym, nie wykazała jednak, by za uchyleniem decyzji ostatecznej wydanej w sprawie przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes.
15 Organ wskazał, iż stan prawny nie uległ zmianie od czasu wydania decyzji ostatecznej, a rozstrzygnięcie to nie było dotknięte wadliwością.
16 Po otrzymaniu wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy organ wydał decyzję z dnia [...]r. Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r., działając na mocy art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
17 Kierownik Urzędu odniósł się do przedstawionego przez wnioskodawcę materiału dowodowego i kolejny raz stwierdził, iż praca wykonywana przymusowo, nawet poza miejscem zamieszkania, ale na terenie Rzeczypospolitej w jej granicach sprzed 1 września 1939r., nie stanowi represji w rozumieniu ustawy dnia 31 maja 1996r. o
18 świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej
19 oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Organ zauważył, iż nie tylko S. ale także K., do której
20 przewieziono wnioskodawcę w lutym 1945r., znajdowała się w granicach
21 Rzeczypospolitej sprzed 1 września 1939r.
22 Kierownik zaznaczył, iż wykonywanie pracy w warunkach określonych przez wnioskodawcę nie jest kwestionowane, jednakże ze względu na wykonywanie jej w
23 Polsce świadczenie nie przysługuje mu.
24 Kolejne pismo strony nazwane "odwołaniem od decyzji z dnia [...]r."
25 zawierało wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie przyznania
26 świadczenia pieniężnego. Pismo to wpłynęło do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów w dniu [...]r. Zauważono w nim, iż aneksja Czech nastąpiła
27 w 1938r. przez III Rzeszę, w tym objęta była nią K., jako integralna część terenów
28 okupowanych. Zwrócono uwagę, iż umowa poczdamska nie przewiduje dyskredytacji
29 ofiar wojny.
30 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją
31 z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 154 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1, art. 2 pkt 1 i 2 lit. a oraz art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31 maja
32 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy
33 przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395) odmówił S.
34 S. zmiany decyzji z dnia [...]r. Nr [...]
35 i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]r. Nr [...].
36 W uzasadnieniu orzeczenia powtórzono dotychczasowe argumenty stwierdzając, że
37 strona wykazała wykonywanie pracy przymusowej w miejscowości S. powiat
38 Ż. oraz w miejscowości K. powiat C., a zatem na terenie II Rzeczypospolitej w jej granicach sprzed 1 września 1939r. co nie stanowi represji w rozumieniu przywołanych w decyzji przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej
39 oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
40 S. S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie opisanego
41 rozstrzygnięcia, co spowodowało wydanie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji z dnia [...]r. Nr [...], którą działając na mocy art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1
42 k.p.a. i art. 2 pkt 2 lit. a oraz art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr. 87 poz. 395 z późn. zm.) organ utrzymał w mocy
43 poprzednią decyzję własną.
44 Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, iż w sprawie nie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające zmianę stanowiska organu. Powołując
45 się na brzmienie art. 16 § 1 k.p.a. Kierownik Urzędu wskazał, iż decyzja ostateczna
46 wzruszona być może wyłącznie w ściśle określonych przepisami przypadkach, a jednym
47 z takich przypadków jest sytuacja opisana w art. 154 k.p.a.
48 Odnosząc się do pojęcia "słuszny interes strony" organ zauważył, iż nie jest ono w kodeksie postępowania administracyjnego zdefiniowane, jednakże, zdaniem organu,
49 tenże słuszny interes strony nie może prowadzić do obejścia innych przepisów prawa.
50 Stwierdzono, że w interesie strony byłoby wydanie decyzji z naruszeniem art. 2 pkt 2 lit.
51 "a" ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy
52 przymusowej (...), nie jest to jednak możliwe ze względu na brzmienie art. 6 k.p.a zobowiązującego organy administracji do działania zgodnie z prawem. Kierownik
53 Urzędu podniósł, iż nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 154 k.p.a.
54 jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją
55 administracyjną.
56 Powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów
57 administracyjnych organ wskazał, że zmiana zasad polityki administracyjnej, dążenie do
58 liberalizacji oceny stanu faktycznego nie stanowi słusznego interesu strony. Przytoczono
59 w tym miejscu wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 października 2004r. sygn. akt II
60 SA/Bk 428/04.
61 W końcowej części wywodów Kierownik Urzędu ponowił swoją argumentację
62 merytoryczną, co do braku przesłanek po stronie wnioskodawcy wymaganych w treści
63 art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom
64 deportowanym do pracy przymusowej (...) dla przyznania mu żądanego świadczenia.
65 Decyzja powyższa, w wyniku złożenia przez S. S. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, stała się przedmiotem
66 rozpoznania przez ten Sąd. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006r. sygn. akt IV SA/GL
67 160/06 skarga S. S. została oddalona, a w związku z nie wniesieniem skargi
68 kasacyjnej, wyrok ten uprawomocnił się.
69 W dniu [...]r. S. S. zwrócił się kolejny raz do Kierownika
70 Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oznaczając swoje podanie,
71 jako dotyczące pisma z dnia [...]r. [...],
72 czyli odpowiedzi na skargę złożonej przez organ w postępowaniu
73 sądowoadministracyjnym zakończonym w/w wyrokiem.
74 Z treści pisma wnioskodawcy wynikało, iż nie może on pogodzić się ze stanowiskiem
75 organu i nie rozumie z jakich przyczyn jego pobyt na robotach przymusowych nie został uznany jako deportacja. Opisał swoją sytuację, gdy rodziców jego wysiedlono, a on sam został skierowany na roboty leśne. Powtórzył, iż w lutym 1945r. zabrano go przez niemiecką policję do K. w Czechosłowacji i tam kopał okopy, aż do czasu
76 wyzwolenia przez wojska radzieckie.
77 Organ skierował do wnioskodawcy pismo wzywające do sprecyzowania jego żądania przedstawionego w piśmie z dnia [...]r. i wezwał do wyjaśnienia,
78 czy żąda on wznowienia postępowania w sprawie, stwierdzenia nieważności, czy też
79 uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a.
80 Wnioskodawca wykonując polecenie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów
81 wskazał, iż prosi o wydanie korzystnej dla niego decyzji, gdyż jest chory, zażywa
82 lekarstwa, a wszystkie dokumenty złożył już w Stowarzyszeniu Ofiar Wojny w B.
83 Traktując wniosek strony jako kolejne żądanie złożone w trybie art. 154 § 1 k.p.a.,
84 decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną na
85 podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie wszczęte z wniosku S. S.
86 W uzasadnieniu zwrócono uwagę na wielokrotnie prowadzone postępowanie w trybie
87 art. 154 § 1 k.p.a. w przedmiocie przyznania stronie uprawnienia do świadczenia
88 pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym
89 przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz.
90 U. z 1996r. Nr 87 poz. 395 z późn. zm.).
91 Wymieniono kolejne decyzje, w których rozpoznając sprawę w trybie art. 154 § 1 k.p.a.,
92 odmówiono stronie zmiany decyzji ostatecznej wydanej w dniu [...]r. [...]. Powołano się nadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu
93 Administracyjnego oddalający skargę na ostatnią z wydanych w trybie art. 154 k.p.a. decyzje z dnia [...]r. Nr [...].
94 Odnosząc się do kolejnego wniosku złożonego przez stronę, zakwalifikowanego
95 jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 k.p.a. organ wskazał, iż
96 w przypadku merytorycznego rozpoznania tego wniosku doszłoby do ponownego
97 rozpoznania tej samej sprawy administracyjnej zakończonej już ostateczną, a nawet
98 prawomocną decyzją. Uznano przeto, że kolejna decyzja wydana w sprawie obarczona
99 byłaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a polegającą na ponownym
100 rozstrzyganiu sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną.
101 Powołując się na brzmienie art. 105 § 1 k.p.a. organ stwierdził, iż przesłanką
102 umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość orzekania. Według organu taka
103 właśnie sytuacja ma miejsce, w związku z ponownym wnioskiem strony, a organ nie ma
104 prawnych i faktycznych podstaw do merytorycznego orzekania w sprawie. Uzasadniając
105 swoje stanowisko organ powołał się na wyroki sądów administracyjnych w Warszawie i Krakowie, z których wynikało, iż przedmiotem postępowania przewidzianego w art. 154 k.p.a. jest sprawa uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Jest to nowa sprawa administracyjna. Nie jest możliwe wydanie ponownie
106 rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji z uzasadnieniem, że sprawa była już
107 przedmiotem rozpoznania, gdyż stanowiłoby to w istocie wydanie drugiej decyzji w
108 sprawie. W przypadku zakwalifikowania wniosku strony jako kolejnego podania o
109 podjęcie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. organ powinien więc umorzyć postępowanie
110 w sprawie ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 278/04
111 publ. LEX Nr 189150, czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2007r. sygn. akt II
112 SA/Kr 1286/06 niepubl.).
113 S. S. zwrócił się o ponowne rozpoznanie jego sprawy.
114 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją Nr [...]z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzjęwłasną z dnia [...] r. Nr [...] powtarzając argumentację zawartą w jej uzasadnieniu.
115 S. S. złożył od decyzji Nr [...] z dnia 13[...]r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
116 W skardze tej zawarł polemikę ze stanowiskiem Kierownika Urzędu w przedmiocie
117 odmowy skarżącemu świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej w
118 gospodarstwie niemieckim w miejscowości S., a także z tytułu przebywania w niewoli niemieckiej w miejscowości K.od lutego 1945r.
119 Skarżący stwierdził, iż nie został pouczony przez organ, w jaki sposób ma postępować,
120 by świadczenie to uzyskać, i podniósł, że pozbawia się go uprawnień z przyczyn proceduralnych.
121 W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i przytoczył twierdzenia tożsame, co w
122 uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
123 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
124 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle
125 paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod
126 względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy,
127 wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami
128 procesowymi. Sądom tym nie przyznano natomiast możliwości merytorycznego
129 orzekania.
130 W pierwszej kolejności, analizując treść złożonej skargi, trzeba stwierdzić, że
131 skarżący zakwestionował w niej negatywne rozpoznanie jego wniosku o przyznanie mu świadczenia z tytułu robót przymusowych. Skarga nie odnosiła się więc w istocie do
132 zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie. Tym samym stało się
133 konieczne zbadanie legalności zaskarżonej decyzji ex officio, gdyż wojewódzkie sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153 poz. 1271 zwanej dalej p.p.s.a.) a z chwilą zainicjowania wniesioną skargą sprawy sądowoadministracyjnej, muszą dokonać kontroli działania organów administracji samodzielnie, bez względu na treść tej skargi.
134 Dokonując przeto, w oparciu o powołaną wyżej normę prawną opisaną w art.
135 134 § 1 p.p.s.a. oceny legalności poddanej kontroli sądowej decyzji Kierownika
136 Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Nr [...] z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne zwrócić uwagę, iż jest to decyzja, w której nie
137 doszło do rozstrzygania w sprawie uprawnień skarżącego, a organ uznał za zasadne
138 umorzyć postępowanie wszczęte z inicjatywy strony. W ramach przeprowadzonej
139 kontroli Sąd nie mógł więc badać, tak jak tego życzył sobie w skardze S. S.,
140 czy organ w swoich kolejnych rozstrzygnięciach odmawiał S. S. zgodnie z obowiązującym prawem zmiany w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji z dnia [...]r.Nr DO-[...]. Sąd natomiast był zobligowany do kontroli zgodności z prawem wyłącznie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego. Granice rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyznaczone zostają bowiem przez granice sprawy administracyjnej ( art.135 p.p.s.a.).
141 Podstawą prawną zaskarżonej, a także poprzedzającej ją decyzji był art. 105 § 1
142 k.p.a. Z treści wskazanej normy prawnej wynika, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek
143 przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu tego
144 postępowania.
145 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał za bezprzedmiotowe orzekanie kolejny raz w trybie art. 154 § 1 k.p.a. w zakresie złożonego
146 w dniu [...]r. przez stronę wniosku, w którym domagała się ona zmiany
147 decyzji ostatecznej odmawiającej jej przyznania określonych uprawnień. Stwierdzając
148 tożsamość sprawy administracyjnej, jaka została wszczęta w związku ze złożonym
149 przez S. S. w dniu [...]r. wnioskiem i kolejnych spraw
150 wszczynanych w tym samym przedmiocie, przez ten sam podmiot, w tym samym stanie
151 faktycznym i tym samym stanie prawnym, a które to sprawy zostały już ostatecznie, a
152 nawet prawomocnie zakończone, organ uznał, że nastąpiła res iudicata zamykająca
153 drogę do rozpoznania kolejnego wniosku o zmianę w trybie art. 154 § 1 k.p.a. wydanej
154 decyzji ostatecznej orzekającej o odmowie przyznania stronie uprawnień.
155 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w tym miejscu za słuszne przypomnieć
156 brzmienie art. 154 § 1 k.p.a., który pozwala na odstępstwo od zasady niewzruszalności
157 decyzji ostatecznych. Przepis ten stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna
158 ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez
159 organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli
160 przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak z powyższego
161 wynika ustawodawca zezwala po pierwsze – "w każdym czasie", a więc bez ograniczeń
162 czasowych ani ilościowych , na zajęcie się ponownie sprawą w interesie strony, a więc
163 na dokonywanie nowych ustaleń, z uwzględnieniem przesłanki w postaci, "interesu społecznego lub ważnego interesu strony", prowadzących do ewentualnego wzruszenia decyzji ostatecznej.
164 Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. jest zatem ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej określonych w tym przepisie jako interes społeczny lub słuszny interes strony.
165 W istocie, jak zauważa Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób
166 Represjonowanych, pojęcie "słuszny interes strony" nie jest pojęciem zdefiniowanym, a
167 przejawiać się może w wielorakich aspektach.
168 Zatem twierdzenie, iż raz ( czy nawet kilka razy) wszczęte w trybie art. 154 § 1 k.p.a.
169 postępowanie zakończone decyzją ostateczną stanowi per se o sprawie przesądzonej
170 jest stanowiskiem błędnym.
171 Tożsamość sprawy wymaga bowiem także tożsamości jej przedmiotu. Każdorazowo
172 zatem wniosek strony złożony w trybie art. 154 § 1 k.p.a. wymaga od organu wnikliwej
173 kontroli pod względem przesłanek określonych, jako "słuszny interes strony". Jedynie w
174 przypadku stwierdzenia, iż kolejnym, złożonym przez siebie wniosku strona domaga
175 się zmiany decyzji ostatecznej pozbawiającej jej uprawnień z powołaniem na przesłanki
176 uosabiającej jej słuszny interes, a przesłanki te w sposób niewątpliwy są identyczne z przesłankami, które już raz zostały rozważone przez organ w trybie art. 154 § 1 k.p.a. i
177 zakończyło się to wydaniem decyzji ostatecznej, można byłoby mówić o tożsamości
178 sprawy.
179 Organ, w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż wydając kolejną decyzję w trybie art.
180 154 k.p.a. orzekłby po raz kolejny w tym samym trybie, w tej samej sprawie
181 administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Nie dokonał jednak niezbędnej dla
182 stwierdzenia tożsamości spawy analizy treści podania złożonego przez stronę.
183 Mając na względzie przedstawione Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w
184 Gliwicach akta sprawy trzeba zauważyć, iż brak jest w nich ustaleń, co do okoliczności
185 powołanych przez skarżącego w jego kolejnych podaniach składanych w trybie art.
186 154 k.p.a. wymaganych do stwierdzenia tożsamości sprawy. Tymczasem
187 niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie kolejnego podania o zmianę lub
188 uchylenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jeżeli podanie to, jako przyczynę
189 uchylenia lub zmiany decyzji, wskazuje okoliczności niewątpliwie powołane już
190 i badane przez organ w zainicjowanym przez tę samą stronę postępowaniu
191 dotyczącym zmiany lub uchylenia tej samej decyzji ostatecznej.
192 Sąd stwierdza przeto, iż umorzenie postępowania w sprawie nastąpiło bez należytego
193 sprawdzenia treści złożonego przez stronę wniosku z dnia [...] r. o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. ( uzupełnionego w wyniku polecenia
194 organu przez podanie okoliczności związanych ze stanem zdrowia i wiekiem
195 skarżącego ), a także bez dokonywania porównania tego wniosku z kolejnymi, składanymi
196 w trybie art. 154 k.p.a. do organu podaniami.
197 W ponownym postępowaniu rolą organu będzie wezwać stronę do sprecyzowania,
198 z jakich przyczyn domaga się zmiany decyzji z dnia [...]r. Nr [...], pouczenia jej o przesłankach wymaganych dla skuteczności podania, zawartych w art. 154 k.p.a. i porównania jej stanowiska, z prezentowanym w kolejnych podaniach kierowanych do organu.
199 Wyłącznie wtedy, gdy w toku dokonywania ustaleń faktycznych organ prowadzący
200 postępowanie dojdzie do przekonania, iż takie rozstrzygnięcie byłoby niedopuszczalne
201 ze względu na całkowitą tożsamość okoliczności, przy pomocy których strona wykazuje
202 obecnie i wykazywała dotychczas, by za uchyleniem decyzji z dnia [...]r. Nr
203 [...] przemawiał jej słuszny interes, organ rozważy
204 ponownie dopuszczalność merytorycznego orzekania w trybie art.154 k.p.a.
205 W związku z powyższym orzeczono po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art.
206 135 p.p.s.a., jak w sentencji.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 16 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 105 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 127 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 154 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 154
- Ustawa o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, art. 2
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.