Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2024 r., II SAB/Gl 180/23

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2024 r., II SAB/Gl 180/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. B. (B.) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w przedmiocie zbadania legalności obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. P. B. złożył do tutejszego Sądu skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. Wniósł również "o przyznanie zadośćuczynienia z tego powodu". W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie budynku zlokalizowanego pod adresem [...] [...] Wnioskował o sprawdzenie zgodności z obowiązującymi przepisami w odniesieniu do: budynku wybudowanego w latach 90-tych ub. wieku, rozbudowy tego budynku, bezodpływowego zbiornika na ścieki i ubikacji suchej. Z treści skargi wynika, że dotyczy ona kwestii zbadania legalności wzniesienia budynku gospodarczego na działkach nr [...] i [...].

3 Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie przedstawiając chronologię podejmowanych czynności.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

5 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

6 Przystępując do rozważań należy nade wszystko wyjaśnić co należy rozumieć pod pojęciem bezczynności organu oraz pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. o bezczynności organu można mówić w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z kolei, przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). To ustawowe rozumienie przedstawionych pojęć jest zbieżne z ich postrzeganiem w nauce prawa i postępowania administracyjnego oraz w judykaturze.

7 Warunkiem formalnym wniesienia skargi na przewlekłość postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że ponaglenie zostało skutecznie złożone.

8 Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

9 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

10 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

11 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

12 Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

13 W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

14 Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie w sprawie budynku gospodarczego na działkach [...] i [...] w L. zostało wszczęte przez organ z urzędu dnia 27 czerwca 2018 r. Zatem oceny prawidłowości prowadzenia postępowania przez PINB można dokonywać dopiero od tej daty. Postępowanie to zostało umorzone po około dwóch tygodniach, Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało utrzymane decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Dopiero tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 10 maja 2019 r. (sygn. II SA/Gl 4/19) uchylił decyzje organów obu instancji. Zatem o biegu terminu do załatwienia sprawy można mówić po uprawomocnieniu się powyższego orzeczenia i zwrocie akt.

15 Realizując wytyczne Sądu na inwestorkę został nałożony obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dnia 30 września 2019 r. Sporządzenie tego dokumentu wymaga określonego czasu. Decyzja powyższa nie ostała się w postępowaniu instancyjnym i została uchylona decyzją ŚWINB w K. dnia 25 lutego 2020 r. Zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego PINB wszczął postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 ustawy Prawo Budowlane. Postanowieniem z dnia 25 marca zobowiązano inwestorkę do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej budynku, która to dokumentacja została przedłożona25 czerwca 2020 r. Została ustalona (dnia 3 sierpnia 2020 r.) opłata legalizacyjna. Jednakże postanowienie w tym przedmiocie zostało uchylone przez ŚWINB dnia 23 października 2020 r. Kolejne postanowienie PINB w tym zakresie zostało wydane w listopadzie 2020 r.

16 Faktycznie można uznać, że w okresie od listopada 2020 r. do 11 marca 2021 r. organ nadzoru budowlanego nie podejmował żadnych czynności. Wynikało to z prośby inwestorki o "wstrzymanie" terminu opłaty legalizacyjnej, gdyż wystąpiła do Wojewody [...] o przyznanie stosownej ulgi. Gdy ta została przyznana w marcu 2023 r. została wydana przez organ decyzja z dnia 11 marca 2021 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Można tu rozważać, czy organ nie powinien zawiesić postępowania w sprawie.

17 Decyzją z dnia 11 marca 2021 r. została uchylona decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2021 r. Po tym orzeczeniu organ I instancji kontynuował postępowanie wyjaśniające, przy czym musiał wezwać projektanta do złożenia wyjaśnień co do treści projektu budowlanego zamiennego oraz konieczne było uzyskanie ekspertyzy technicznej w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

18 Dnia 4 maja 2022 r. PINB wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą ponownie projekt budowlany zamienny. Decyzja ta, utrzymana w mocy przez ŚWINB w K., pozostawała w obrocie prawnym do dnia 9 lutego 2023 r. kiedy to tutejszy Sąd wyrokiem w sprawie o sygnaturze II SA/Gl 1645/22 uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji. Zatem w powyższym okresie, aż do dnia zwrotu akt organowi II instancji nie można mówić o przewlekłości postępowania.

19 Po kolejnym podjęciu postępowania organ powiadomił inwestorkę o możliwości przeprowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego co finalnie doprowadziło do zobowiązania inwestorki (dnia 17 lipca 2023 r.) zobowiązania do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji. Wreszcie decyzją z dnia 25 września 2023 r. zalegalizowano przedmiotowy budynek.

20 Sąd ma świadomość, że z punktu widzenia skarżącego prowadzenie sprawy trwało bardzo długo. Postępowanie zostało skutecznie wszczęte w 2018 r. Ale w okresie do września 2023 r. zostało wydane wiele aktów administracyjnych oraz dwa orzeczenia sądowe o charakterze kasatoryjnym. Można tu oczywiście postawić tezę, że organ I instancji popełnił szereg błędów o charakterze i formalnym i materialnym To samo dotyczy również organu II instancji. Jednakże nie sposób zarzucić temu pierwszemu, że pozostawał w bezczynności, czy też podejmował działania pozorne, zmierzające do przeciągnięcia postępowania.

21 Zaakcentować należy, że pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania rozumie się stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Uwzględnienia wymaga także, a może przede wszystkim, zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

22 Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.