Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2012 r., II SA/Gd 765/11

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2012 r., II SA/Gd 765/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na pismo Burmistrza Miasta z dnia 4 lipca 2011r. w przedmiocie prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 M. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na pismo Burmistrza Miasta z dnia 4 lipca 2011r. w przedmiocie prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, domagając się jego uchylenia.

3 Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 34 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 231 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, że nie przysługuje jej prawo pierwokupu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb K. M. o powierzchni 0,1028 h, położonej przy ul. O. w K. M. oraz naruszenie art. 107 § 1Kpa z uwagi na brak uzasadnienia prawnego i faktycznego, a także naruszenie art. 77 § 1 Kpa, 10 § 1 Kpa i art. 81 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, niezapewnienie stronie czynnego udziału i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

4 Skarżąca wskazała, iż w jej ocenie rozstrzygnięcie wydane przez Burmistrza Miasta należy do kategorii innych (niż decyzja lub postanowienie) aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które zgodnie z art. 52 § 3 tej ustawy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszeń prawa. Skarżąca powołała się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 stycznia 2008r. w sprawie II SA/Bk 775/07.

5 W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o jej odrzucenie, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Prawo pierwszeństwa uregulowane w art. 34 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma niejednolity charakter, przy czym skarżąca może realizować roszczenie z niego wynikające przed sądem cywilnym.

6 W piśmie z dnia 19 października 2011r. skarżąca wskazała, że art. 36 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że w przypadku naruszenia przepisów art. 34 Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność na zasadach ogólnych. Zgodnie z orzecznictwem naruszenie uprawnień do pierwokupu następuje poprzez czyn niedozwolony uzasadniający deliktową odpowiedzialność odszkodowawczą. Czynem takim jest zawarcie umowy sprzedaży z pominięciem uprawnionego z tytułu prawa pierwszeństwa. Wszelkie poprzedzające ten akt czynności organu mają wymiar administracyjnoprawny i są realizacją obowiązków wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarządzenie organu wykonawczego gminy w przedmiocie przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do § 2 tegoż artykułu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

9 1) decyzje administracyjne;

10 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

11 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

12 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

13 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

14 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

15 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

16 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

17 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

18 Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach ( § 3 ).

19 Z art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy wynika natomiast, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

20 Zasady zbywania nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2010, nr 102, poz. 651 ze zm.). Art. 27 tej ustawy stanowi, że sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej (art. 28).

21 Z art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika zasada, że nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Wyjątki od tej zasady zawiera art. 37 ust. 1, którego pkt 1 stanowi, że nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34.

22 Art. 34 ust. 1 pkt 1 stanowi zaś, że w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, której przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu.

23 W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Burmistrz Miasta podał do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży z dnia 13 maja 2011r.

24 Pismem z dnia 31 maja 2011r. skarżąca złożyła wniosek o nabycie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb K. M. o powierzchni 0,1028 h, położonej przy ul. O. w K. M. w drodze bezprzetargowej z uwagi na przysługujące jej z mocy art. 34 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami pierwszeństwo.

25 Burmistrz Miasta pismem z dnia 4 lipca 2011r. stwierdził, że skarżącej nie przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb K. M. o powierzchni 0,1028 h, położonej przy ul. O. w K. M.

26 Zdaniem Sądu pismo Burmistrza Miasta z dnia 4 lipca 2011r. stwierdzające, że skarżącej nie przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości nie stanowi rozstrzygnięcia wymienionego w cytowanym wyżej art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności wbrew twierdzeniom skarżącej nie może być zakwalifikowane jako inny niż określone w pkt 1-3 akt ani też czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przepisach regulujących postępowanie dotyczące sprzedaży nieruchomości nie przewidziano również sądowej kontroli takiego rozstrzygnięcia, co więcej nie przysługuje od niego nawet odwołanie. W ramach procedury zarówno przetargowej, jak i sprzedaży nieruchomości bez przetargu, organ podejmuje działania mające charakter cywilny, a nie czynności, które w sposób władczy określają prawa i obowiązki uczestników przetargu czy też innych osób. Skutkiem zaś tego skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna.

27 W przywołanym przez skarżącą postanowieniu z dnia 3 stycznia 2008r. wydanym w sprawie II SA/Bk 775/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że zarządzenie organu wykonawczego gminy w przedmiocie przeznaczenia lokalu mieszkalnego do sprzedaży w drodze bezprzetargowej stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawi art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

28 Zaskarżone pismo nie stanowi zarządzenia organu wykonawczego gminy w przedmiocie przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży. Podkreślić należy, że w cytowanym wyżej postanowieniu Sąd stwierdził, że sprawa ustalenia i uzgodnienia ceny przeznaczonego takim zarządzeniem do sprzedaży lokalu jest sprawą cywilną, której rozpoznanie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. To samo dotyczy kwestii prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, a taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

29 Powyższe stanowisko potwierdza również analiza orzecznictwa sądowego, które w tym przedmiocie zdecydowanie wyklucza właściwość sądów administracyjnych (zob. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 30 września 2011r., II SAB/Łd 56/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 1 lutego 2005r., II SA/Kr 342/01 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

30 Wskazać przy tym należy, że zgodnie z treścią art. 36 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach naruszenia przez właściwy organ albo ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, przepisów art. 34 ust. 1-5 i 7 Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność na zasadach ogólnych.

31 Z powyższych względów Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.