Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., II SA/Gd 115/14

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sygnatura
II SA/Gd 115/14
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Budowlane prawo
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi S. G. i M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących S. G. i M. G. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 8 stycznia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 września 2013 r. nakazującą S. G. i M. G. rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej o wymiarach zabudowy wynoszących 9,65m x 8,5m z częścią o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszących 7327m x 3,78m, usytuowanego na terenie działki nr [...] w K., gmina S.

3 Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

4 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie administracyjne na wniosek S. i M. G. w sprawie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego usytuowanego na terenie działki nr [...] w K., gmina S. Przedmiotem niniejszego postanowienia jest budynek gospodarczy, natomiast budynek mieszkalny został rozpatrzony odrębną decyzją.

5 Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 27 października 2011 r. organ I instancji ustalił, że na terenie działki nr [...] w K. został wybudowany w 1973 r. budynek gospodarczy na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 17 marca 1973 r. wydanej dla M. T. Następnie w 2008 r. budynek gospodarczy ze względu na zły stan techniczny został rozebrany i na pozostawionej części istniejących ław fundamentowych S. G. i M. G. odbudowali nowy budynek gospodarczy o wymiarach 9,65m x 8,5m o konstrukcji murowanej parterowy z poddaszem użytkowym z parterowym pomieszczeniem gospodarczym o wymiarach 7,27m x 3,78m o konstrukcji drewnianej. Omawiany budynek usytuowany został w odległości 2m od granicy z działką nr [...] ścianą z jednym otworem okiennym oraz w odległości 2,14m - 2,90m od granicy z działką nr [...] ścianą z siedmioma otworami okiennymi, pozostałe odległości od granic działek sąsiednich są większe niż 4m.

6 Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ I instancji postanowieniem z dnia 18 października 2012 r., wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych oraz nałożył na inwestorów obowiązek wykonania oraz przedłożenia określonych dokumentów, w celu legalizacji wykonanych robót, w tym zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku zgodności obiektu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego wykonania czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku gospodarczego.

7 Inwestorzy w terminie przedłożyli cztery egzemplarze projektu budowlanego, jednakże z przedłożonego do akt sprawy postanowienia z dnia 6 marca 2013 r. wynika, iż Wójt Gminy S. odmówił wydania zaświadczenia o zgodności przedmiotowego budynku gospodarczego usytuowanego na terenie działki nr [...] z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi K. podjętym uchwałą Rady Gminy S. nr [...] z dnia 26 czerwca 2007 r. (Dz.Urz.Woj.Pom. nr 50, poz. 1411).

8 W dniu 21 marca 2013 r. do organu wpłynął wniosek S. G. o zawieszenie postępowania do czasu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 26 marca 2013 r. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. utrzymał w całości w mocy postanowienie organu I instancji, nie znajdując podstaw do jego uchylenia lub zmiany.

9 W dniu 2 sierpnia 2013 r. S. G. ponownie wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wniosek w tym przedmiocie rozpoznał w postanowieniu z dnia 26 marca 2013 r. Jednocześnie wyjaśnił, że ewentualne postępowanie w sprawie zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki nr [...] nie stanowi przeszkody do rozpoznania i wydania decyzji w sprawie samowoli budowlanej. Brak jest przy tym podstaw do zawieszenia podstępowania w sprawie.

10 Nadto organ stwierdził, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma obowiązku legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony. Nie ma też prawnej możliwości dokonania tzw. legalizacji robót budowlanych w sytuacji gdy inwestor nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej (złożenie dokumentów, uiszczenie opłaty legalizacyjnej). Inwestor nie przekładając organowi wymaganych prawem dokumentów uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. To zaś skutkuje obowiązkiem orzeczenia przez organ rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

11 W odwołaniu od powyższej decyzji S. G. zarzuciła naruszenie:

12 - art. 107 § 1 Kpa poprzez niewłaściwe oznaczenie organu administracji publicznej tj. poprzez oznaczenie organu wydającego przedmiotową decyzję jako Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego zamiast Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na co wskazują użyte w treści decyzji słowa tj. "orzeka" "nakazuje"

13 - art. 107 § 1 Kpa poprzez powołanie wewnętrznie sprzecznej podstawy prawnej,

14 - art. 107 § 3 Kpa poprzez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na decyzje w sprawie polegający na braku uzasadnienia faktycznego w zakresie wszczętego postępowania w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego związanego z przedmiotem niniejszego postępowania,

15 - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że budynek mający być przedmiotem rozbiórki ma rozmiary większe niż działka, na której się znajduje.

16 Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wskazał, iż zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 29 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m powierzchni działki. Stosownie do treści art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

17 Wskazując na bezsporny stan faktyczny, organ odwoławczy stwierdził, że roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego lub urządzenia budowlanego i budowie nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego, należy uznać za wykonanie nowego obiektu poprzez całkowite zastąpienie istniejącej konstrukcji. W ocenie organu, roboty budowlane rozpoczęte w 2008 r. na pozostałych ławach fundamentowych po wybudowanym w 1973 r. obiekcie gospodarczym, doprowadziły do powstania nowego obiektu - budynku gospodarczego z poddaszem użytkowym, o powierzchni zabudowy przekraczającej 25m², którego budowa zgodnie z treścią art. 28 Prawa budowlanego wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak takiego pozwolenia uzasadnia prowadzenie postępowania przez organ I instancji w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy budynek nie powstał wprost na ławach fundamentowych pozostałych po wybudowanym w 1973 r. obiekcie gospodarczym. Fundamenty budynku gospodarczego, którego budowę rozpoczęto w 2008 r., zajmują zdaniem organu, dwukrotnie większą powierzchnię aniżeli fundamenty niegdyś istniejącego w tym miejscu obiektu gospodarczego.

18 W trakcie postępowania przed organem I instancji, zgodnie z procedurą przewidzianą w takich wypadkach, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego zostało wydane postanowienie z dnia 18 października 2012 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych oraz nakładające na inwestora szereg obowiązków. Inwestorzy złożyli jedynie cztery egzemplarze projektu budowlanego. Wójt Gminy S. postanowieniem z dnia 6 marca 2013 r. odmówił wydania zaświadczenia, wskazując działka objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi K. podjętym uchwałą Rady Gminy S. nr [...] z dnia 26 czerwca 2007 r. (Dz.Urz.Woj.Pom. nr 50, poz. 1411). Zaświadczenie to było jednym z wymaganych dokumentów.

19 Zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, nakazuje się rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponieważ zobowiązani nie wywiązali się ze wszystkich nałożonych postanowieniem obowiązków, organ I instancji słusznie decyzją z dnia 10 września 2013 r. nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego. W świetle zebranego materiału dowodowego w ocenie organu odwoławczego zasadne było przeprowadzenie trybu legalizacyjnego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma obowiązku legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony. Nie ma też prawnej możliwości dokonania tzw. legalizacji robót budowlanych w sytuacji gdy inwestor nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej (złożenie dokumentów, uiszczenie opłaty legalizacyjnej). Brak zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy działki, a także dokumentacji uniemożliwia organowi ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych i wydanie dalszego rozstrzygnięcia przewidzianego w powyższym trybie. Inwestor nie przekładając organowi wymaganych prawem dokumentów uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Dlatego też organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie znajdując podstaw do jej uchylenia lub zmiany.

20 Odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazano, że organ I instancji ustosunkował się do wniosku z dnia 21 marca 2013 r. odmawiając zawieszenia postępowania postanowieniem z dnia 26 marca 2013 r. ponowne rozpatrywanie tożsamego wniosku z dnia 2 sierpnia 2013 r, byłoby niecelowe. Organ odwoławczy podkreślił, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że podanie w treści zaskarżonego orzeczenia wymiarów zabudowy części drewnianej przedmiotowego obiektu jako 7327m x 3,78m w zestawieniu z wymiarami tego obiektu wynikającymi z pozostałych dokumentów znajdujących się w materiale dowodowym sprawy, w tym treści protokołu oględzin z dnia 27 października 2011 r. jak i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, tj. 7,27m x 7,38m nosi znamiona oczywistej omyłki pisarskiej. Zatem powstały w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia błąd pisarski dotyczący wymiarów zabudowy przedmiotowego obiektu jest nieistotny, a co za tym idzie nie stanowi przesłanki do zastosowania przez organ art. 138 § 2 Kpa.

21 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję S. G. i M. G. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji, powołując się na te same zarzuty, co w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto zarzucili rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 7 Kpa w zw. z art. 157 § 2 Kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 157 § 2 Kpa przez brak wszczęcia postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. z urzędu oraz art. 113 Kpa poprzez jego niezastosowanie skutkujące niewydaniem postanowienie w przedmiocie sprostowania decyzji I instancji z zakresie wymiarów przedmiotowej działki. W uzasadnieniu skargi wskazali, iż organ ustalił, że strony wzniosły budynek w części o konstrukcji drewnianej, o powierzchni 7327m x 3,78m, czyli łącznie o powierzchni 27.696,06 m². Takie wymiary działki zostały podane zarówno w decyzji organu I instancji, jak i przez organ odwoławczy w piśmie z dnia 23 października 2013 r. Zdaniem skarżących ograny nie mogą powoływać się na omyłkę pisarską.

22 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

24 Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

25 Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

26 Kontrolowane postępowanie administracyjne odbywało się na warunkach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., nr 1409).

27 Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że w 2008 roku S. G. i M. G. wykonali roboty budowlane, tj. rozebrali budynek gospodarczy, a następnie na pozostawionej części istniejących ław fundamentowych na terenie działki nr [...] w K., gmina S. zbudowali budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej o wymiarach zabudowy wynoszących 9,65m x 8,5m z częścią o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszących 7,27m x 3,78m.

28 Przedmiotowy obiekt budowlany należy do kategorii obiektów wymagających pozwolenia na budowę.

29 Rozpoczęcie procesu inwestycyjnego powinno być bowiem co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 ustawy Prawo budowlane, stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 ustawy, ustalający katalog działań inwestycyjnych niewymagających pozwolenia na budowę. W szczególności pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków (art. 29 ust. 2 pkt 1).

30 W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się natomiast zgodnie, że wymagają uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu obiektu nowego, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu. W efekcie rozbiórki obiektu budowlanego inwestor dokonuje bowiem odbudowy, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, jak również ze skutkami prawnymi niedopełnienia wymaganych formalności (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK 1906/11, z dnia 13 grudnia 2013 r., II OSK 1835/10 oraz przywołane tam orzeczenia http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

31 Brak decyzji o pozwoleniu na budowę wymagał zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane. W myśl art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z ust. 2 powołanego przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

32 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

33 a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

34 b) ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

35 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem

36 - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

37 W postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie:

38 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego

39 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno- budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3).

40 Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków stosuje się przepis ust. 1, czyli nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.

41 Po ustaleniu, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, organ obowiązany był do zastosowania art. 48 ustawy i trybu postępowania w nim przewidzianego. W okolicznościach niniejszej sprawy organ administracji wszczął procedurę legalizacyjną, zobowiązując inwestora do wykonania obowiązków, określonych w art. 48 ust. 3 ustawy. W sposób zgodny z prawem organ nałożył na inwestorów określone obowiązki, zgodnie z cytowanymi uregulowaniami, postanowieniem z dnia 18 października 2012 r. Prawidłowo przy tym organ zawarł w tym postanowieniu pouczenie o opłacie legalizacyjnej.

42 Bezsporne jest w sprawie, że postanowieniem z dnia 6 marca 2013 r. Wójt Gminy S. odmówił wydania zaświadczenia o zgodności przedmiotowego budynku gospodarczego usytuowanego na terenie działki nr [...] z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi K. podjętym uchwałą Rady Gminy S. nr [...] z dnia 26 czerwca 2007 r. (Dz.Urz.Woj.Pom. nr 50, poz. 1411). W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że działka nr [...], na której znajduje się przedmiotowy budynek gospodarczy, zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, wchodzi w skład terenu oznaczonego symbolem 041-MN co oznacza - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zachowanie istniejących podziałów na działki budowlane, istniejące siedliska. Odległości, jakie powinny być zachowane przy sytuowaniu budynków, określone zostały w § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami budynki na działce budowlanej sytuuje się w odległości nie niniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli budynek zwrócony jest ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy działki. Jeśli natomiast na ścianie budynku zwróconej w kierunku sąsiedniej działki nie znajdują się otwory okienne ani drzwiowe, wówczas dopuszczalne jest usytuowanie go w odległości 3m od granicy działki. Przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany został w odległości 2m od granicy z działką nr [...] ścianą z jednym otworem okiennym oraz w odległości 2,14m - 2,90m od granicy z działką nr [...] ściana z siedmioma otworami okiennymi. Dlatego też organ odmówił wydania zaświadczenia.

43 Zgodnie z treścią art. 48 ust 4 w zw. z art. 48 ust 1 Prawa budowlanego nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki.

44 Wyjaśnić w tym miejscu należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, lecz wyda decyzję nakazująca przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

45 Prawidłowo przy tym uznały orzekające w sprawie organy, że tocząca się procedura planistyczna, która może ewentualnie doprowadzić do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie uzasadnia zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego prowadzonej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca złożyła dwa wnioski w tym przedmiocie. Pierwszy z nich został rozpatrzony negatywnie przez organy obu instancji postanowieniami z dnia 26 marca 2012 r. i 18 kwietnia 2013 r. Drugi wniosek został rozpatrzony również negatywnie w decyzjach organów obu instancji. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie nie przysługuje zażalenie, stąd też prawidłowe jest wyjaśnienie przyczyn nieuwzględniania takiego wniosku w uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. I tak też postąpiły organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu zasadnie wskazano okoliczności uniemożliwiające uwzględnienie tego wniosku.

46 Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd uznał jednakże, że w sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 1 Kpa w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przez utrzymanie w mocy zaskarżoną decyzją nieprecyzyjnego rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia 10 września 2013 r. W decyzji tej organ I instancji nakazał bowiem dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego o określonych wymiarach, w szczególności zaś części drewnianej tego budynku o wymiarach 7327m x 3,78m. Organ odwoławczy utrzymał w mocy to rozstrzygniecie stwierdzając, że nie było podstaw do wydania kasacyjnej decyzji przewidzianej w art. 138 § 2 Kpa, jako że w wydanej przez organ I instancji decyzji wystąpiła jedynie oczywista omyłka pisarska. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie i uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika natomiast, że wymiary obiektu wynoszą 7,27 m x 3,78m.

47 Określenie dokładnej lokalizacji oraz wymiarów obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce ma istotne znaczenie przede wszystkim dla wykonania decyzji. Rozstrzygnięcie winno być sformułowane jasno i bez niedomówień tak, aby mogło być ono należycie wykonane lub wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. W niniejszej sprawie organy nie określiły w sposób precyzyjny przedmiotu rozbiórki. Obiekt o wymiarach wskazanych w osnowie decyzji organu I instancji nie istnieje.

48 Precyzyjne rozstrzygnięcie organu powinno być zawarte w sentencji decyzji nakazującej rozbiórkę, nawet nie w jej uzasadnieniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2005 r., VII SA/Wa 1779/04).

49 Dokładne i zgodne z ustalonym przez organy stanem faktycznym rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie dla wykonalności decyzji. Przedmiotem egzekucji jest bowiem obowiązek wynikający z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji administracyjnej a nie jej uzasadnienia. Tylko obowiązek określony w osnowie decyzji może być wskazany w tytule wykonawczym. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji czy też uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, nie mogą doprowadzić do zmiany treści obowiązku.

50 Istotnie, jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, wystąpienie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji organu I instancji nie uzasadnia w żadnym razie wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Organ I instancji nie sprostował jednakże popełnionej w decyzji omyłki. W związku z tym organ odwoławczy w ramach uprawnień reformatoryjnych mógł i powinien był naprawić błędy organu I instancji w zakresie precyzyjnego określenia przedmiotu objętego nakazem rozbiórki. Tego zaś w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie uczynił.

51 Wskazać przy tym należy, że decyzja organu I instancji została wydana przez właściwy organ - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Również wbrew zarzutom skargi w decyzjach organów obu instancji zostały przywołane prawidłowe podstawy prawne podjętych rozstrzygnięć.

52 Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że z powodu naruszenia przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 107 § 1 Kpa, odnośnie braku precyzyjnego rozstrzygnięcia zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

53 Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.

54 Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 8 orzeczeniach.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 maja 2022 r., II SA/Gd 331/21
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2019 r., VII SA/Wa 202/19
  3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 marca 2017 r., IV SA/Po 989/16
  4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r., VII SA/Wa 155/16
  5. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r., VII SA/Wa 154/16
  6. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2016 r., II SA/Wr 164/16
  7. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2016 r., II SA/Wr 743/15
  8. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2015 r., II SA/Gl 968/14