Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 marca 2014 r., III SAB/Gd 63/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 marca 2014 r., III SAB/Gd 63/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 671/09 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 671/09 w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Nowa [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adwokata W. B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Gd 671/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2009 r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 2 lipca 2009 r. (nr [...]), tj. decyzje wydane w sprawie przyznania M. K. zasiłku celowego.

3 W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w dniu 19 czerwca 2009 r. M. K. (dalej: "strona", "skarżący") zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o udzielenie pomocy finansowej.

4 W zaleceniach dla organu ponownie rozpatrującego sprawę Sąd polecił ponownie szczegółowo i starannie wyjaśnić sytuację życiową skarżącego - w szczególności zbadać jego sytuację materialną. Zalecił przeanalizować wydatki jakie skarżący ponosi w związku ze swoim leczeniem, spłatą pożyczek, a także zbadać potrzeby skarżącego w zakresie korzystania z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. Dopiero na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego organ winien dokonać ustalenia czy sytuacja życiowa skarżącego kwalifikuje się jako szczególny przypadek z art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wydając decyzję organ winien wyczerpująco i wszechstronnie ją uzasadnić.

5 W dniu 19 sierpnia 2013 r. M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podnosząc w niej, że ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie został wykonany przez Wójta Gminy. Skarżący twierdził, że po ww. wyroku organ nie załatwił cały czas jego sprawy. Wskazał, że pismem z dnia 21 sierpnia 2012 r. wystąpił do organu o wykonanie ww. wyroku.

6 W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie z uwagi na treść art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o jej oddalenie wskazując, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku został wykonany, a zarzuty skarżącego są bezpodstawne. Organ przesyłając do Sądu akta sprawy ustosunkował się merytorycznie do złożonej skargi przedstawiając przebieg postępowania po wyroku Sądu z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Gd 671/09). Mianowicie, organ wyjaśnił, że po przedmiotowym wyroku z dnia 27 stycznia 2010 r. wydał decyzję odmowną z dnia 29 kwietnia 2010 r., która jednak została uchylona przez organ odwoławczy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji wydał decyzję odmowną z dnia 6 sierpnia 2010 r.; została ona utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Obie ww. decyzje zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10). W dalszej kolejności organ pierwszej instancji decyzją z dnia 6 lipca 2011 r. odmówił przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu niższej instancji. Organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy i decyzją z dnia 13 października 2011 r. odmówił skarżącemu przyznania świadczenia. I ta decyzja została uchylona przez organ odwoławczy a sprawa była rozpatrywana przez Wójta Gminy – decyzją z dnia 8 lutego 2012 r. odmówiono stronie świadczenia; organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Obie te decyzje zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 392/12). Decyzją z dnia 27 sierpnia 2012 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, jednak organ odwoławczy uchylił tą decyzję. Po sporządzeniu wywiadu środowiskowego Wójt Gminy wydał decyzję odmowną z dnia 9 listopada 2012 r., która została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. M. K. zaskrzył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. (sygn. akt III SA/Gd 147/13) oddalił skargę. W tych okolicznościach – zdaniem organu – nie można uznać zarzutu, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt II SA/Gd 671/09 nie został wykonany.

7 Pismem procesowym z dnia 28 października 2013 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty podnosząc, że organ nie przedstawił dowodu z wykonania wyroku. Wskazał też na pisma, które otrzymywał z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

9 W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

10 Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.

11 W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

12 Skarżący pismem z dnia 21 sierpnia 2012 r. wystąpił do Wójta Gminy z wezwaniem do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Gd 671/09). Organ nie potraktował tego pisma, jako zażalenia na bezczynność i nie przesłał go do organu wyższego stopnia. W okolicznościach niniejszej sprawy należy przyjąć, iż pismo to stanowiło zażalenie na niezałatwienie po ww. wyroku sprawy w terminie, a zatem przyjąć należy, że skarżący spełnił wymóg wynikający z art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarga na bezczynność organu została poprzedzona złożeniem przysługującego środka zaskarżenia i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

13 Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należy uznać ją za zasadną.

14 W przedmiotowej sprawie M. K. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy po wydaniu w dniu 27 stycznia 2010 r. wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt II SA/Gd 671/09). Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2009 r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 2 lipca 2009 r. (nr [...]) w przedmiocie zasiłku celowego.

15 Organ w odpowiedzi na skargę przedstawił przebieg postępowania po wydaniu ww. wyroku, wskazujący – w ocenie organu – na to, że wyrok ten został wykonany a organ nie pozostaje w bezczynności.

16 Z przedstawionych wyjaśnień wynika, że organ, jako "bezpośrednio" wykonującą ww. wyrok Sądu z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Gd 671/09) uznał decyzję Wójta Gminy z dnia 29 kwietnia 2010 r. (nr 8129/C/16/10).

17 Decyzja ta nie może jednak zostać uznana za decyzję kontynuującą postępowanie administracyjne po wydaniu ww. wyroku, gdyż – jak wynika z przekazanych przez organ akt spawy – odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Gd 671/09) wraz z aktami administracyjnymi organu I instancji wpłynął do tego organu w dniu 11 maja 2010 r. Nie jest zatem możliwe, by – tak jak przyjmuje organ – wydana w dniu 29 kwietnia 2010 r. decyzja Wójta Gminy (nr [...]) została wydana niejako w wykonaniu ww. wyroku, skoro wyrok ten wraz z aktami administracyjnymi organu I instancji wpłynął do organu po dacie wydania tej decyzji.

18 Ponadto należy wskazać, iż analiza treści ww. wyroku i powoływanej przez organ decyzji nie daje podstawy do stwierdzenia, że przedmiotem rozpoznania tej decyzji oraz decyzji kontrolowanych przez Sąd i uchylonych ww. wyrokiem była w istocie ta sama sprawa administracyjna. Z uzasadnienia wyroku (a także z przekazanych akt sprawy) wynika, że kontrolowana przez Sąd sprawa administracyjna dotyczyła rozpoznania przez organ wniosku M. K. z dnia 19 czerwca 2009 r. o przyznanie pomocy finansowej. Natomiast decyzja Wójta Gminy z dnia 29 kwietnia 2010 r. – co wynika z jej treści – dotyczy rozpoznania podania M. K. o udzielenie pomocy z dnia 9 kwietnia 2009 r. Nie można zatem również z tego powodu przyjąć za słuszną argumentacji organu wskazującej na wykonanie ww. wyroku tą decyzją.

19 Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, natomiast w myśl natomiast art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2.

20 Analiza przekazanych przez organ akt sprawy wskazuje, że brak jest w aktach jakiejkolwiek innej decyzji wskazującej na kontynuację - po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Gd 671/09) - postępowania w sprawie rozpoznania podania skarżącego o udzielenie pomocy finansowej z dnia 19 czerwca 2009 r.

21 W myśl art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

22 W niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Gd 671/09) wraz z aktami sprawy wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w dniu 11 maja 2010 r., a zatem oczywistym jest, że organ winien tę sprawę rozpoznać najpóźniej do dnia 11 lipca 2010 r.

23 Nie rozpoznanie przedmiotowej sprawy i nie wydanie rozstrzygnięcia w tym terminie oznacza, że Wójt Gminy pozostaje w stanie bezczynności.

24 Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

25 W ocenie Sądu z okoliczności sprawy nie wynika, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sądowi z urzędu bowiem znany jest fakt częstego składania przez skarżącego wniosków o przyznanie pomocy, co wobec równoległego prowadzenia przez organ wielu postępowań mających na celu rozpoznanie poszczególnych wniosków skarżącego, częstych kasacji tych rozstrzygnięć zarówno przez organ odwoławczy, jak też tutejszy Sąd, może - w ocenie Sądu – niejako "usprawiedliwiać" fakt nierozpoznania do chwili obecnej sprawy objętej żądaniem skarżącego o przyznanie pomocy finansowej z dnia 19 czerwca 2009 r. Splot tych okoliczności w ocenie Sądu wskazuje na to, że nie można w niniejszej sprawie przyjąć, iż pozostawanie organu w bezczynności nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.

26 Z powyższych względów Sąd na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę na bezczynność i zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania skarżącego w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

27 O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu adwokatowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz przepisów § 2 ust. 1-3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).