Wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 10 maja 2021 r., II K 379/21
wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 10 maja 2021 r., II K 379/21Otwórz w aplikacji
Tekst
1 T., 5 maja 2021 r.
2 Sygn. akt II K 379/21
WYROK ŁĄCZNY
3 0.0.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
4 Sąd Rejonowy w Toruniu II Wydział Karny
5 w składzie:
6 Przewodniczący : Sędzia SR Marcin Czarciński
7 Protokolant : st. sekr. sąd. Iwona Zielińska
8 w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej N. Gorzyckiej
9 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05.05.2021 r. w T.
10 sprawy
11 G. D.
12 urodzonego (...) w T.
13 syna W. i T. z d. W.
14 skazanego prawomocnymi orzeczeniami:
15 1. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Toruniu z 25.01.1995 r. w sprawie II K 2195/94 na karę łączną 8 miesięcy ograniczenia wolności po 30 godzin w stosunku miesięcznym – karę ograniczenia wolności zamieniono na karę grzywny,
16 2. wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 14.05.1999 r. w sprawie II K 314/99 za czyn z art. 278 § 3 kk na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności po 35 godzin w stosunku miesięcznym - wykonano zastępczą karę pozbawienia wolności,
17 3. wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 23.10.2002 roku, w sprawie VIII K 1265/02 za przestępstwo z art. 292 § 1 kk na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności po 25 godzin w stosunku miesięcznym – wykonano zastępczą karę 120 dni pozbawienia wolności,
18 4. wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 09.05.2007 roku, w sprawie X K 603/07 za przestępstwo z art. 178a § 1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat tytułem próby – postanowieniem z dnia 15.01.2009 roku zarządzono wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności – postanowieniem z dnia 02.02.2010 r. warunkowo zwolniono z okresem próby do 02.02.20212 r.,
19 5. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Toruniu z 27.05.2009 roku, w sprawie II K 34/09 na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, postanowieniem z 02.02.2010 r. warunkowo zwolniono z okresem próby do 02.02.2012 r.,
20 6. wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 17.01.2013 roku w sprawie II K 1407/12 za przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 4 lat tytułem próby,
21 7. wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 13.06.2019 roku w sprawie VIII K 307/19 za przestępstwo z art. 209 § 1a kk na karę 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem pracy 20 godzin miesięcznie – postanowieniem z 09.02.2021 r. karę zamieniono na zastępczą karę 272 dni pozbawienia wolności,
22 8. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Toruniu z 23.12.2019 roku, w sprawie II K 1161/19 na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności – kara wykonana w całości,
23 9. wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 16.06.2020 roku w sprawie II K 357/20 za przestępstwo z art. 209 § 1a kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności
24 o r z e k a :
25 I. na podstawie art. 569 § 1 kpk, art. 85 § 1 kk, 86 § 1 kk w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r. w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...) oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzeniu układu w związku z wystąpieniem (...) (Dz. U. z 2020 r. poz.1086) w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczonych w sprawach VIII K 307/19 i II K 357/20 orzeka karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności,
26 II. stwierdza, że pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w jednostkowych wyrokach podlegają odrębnemu wykonaniu,
27 III. na podstawie art. 572 kpk umarza postępowanie w zakresie połączenia kar orzeczonych w sprawach II K 2195/94, II K 314/99, VIII K 1265/02, X K 603/07, II K 34/09, II K 1407/12, II K 1161/19,
28 IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r. pr. K. S. kwotę 177,12 zł (sto siedemdziesiąt siedem złotych dwanaście groszy) brutto tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu,
29 V. kosztami związanymi z wydaniem wyroku łącznego obciąża Skarb Państwa.
Uzasadnienie
30 Formularz (...)
31 Sygnatura akt
32 II K 379/21
33 Jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, wypełnić część 3–8 formularza
34 1.USTALENIE FAKTÓW
35 0.1.Wyroki wydane wobec skazanego
36 Lp.
37 Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny
38 Data wyroku albo wyroku łącznego
39 Sygnatura akt sprawy
40 1.1.1.
41 Sąd Rejonowy w Toruniu
42 25.01.1995
43 II K 2195/94
44 1.1.2.
45 Sąd Rejonowy w Toruniu
46 14.05.1999 r.
47 II K 314/99
48 1.1.3.
49 Sąd Rejonowy w Toruniu
50 23.10.2002 r.
51 VIII K 1265/02
52 1.1.4.
53 Sąd Rejonowy w Toruniu
54 09.05.2007 r.
55 X K 603/07
56 1.1.5.
57 Sąd Rejonowy w Toruniu
58 27.05.2009 r.
59 II K 34/09
60 1.1.6.
61 Sąd Rejonowy w Toruniu
62 17.01.2013 r.
63 II K 1407/12
64 1.1.7.
65 Sąd Rejonowy w Toruniu
66 13.06.2019 r.
67 VIII K 307/19
68 1.1.8.
69 Sąd Rejonowy w Toruniu
70 23.12.2019 r.
71 II K 1161/19
72 1.1.9.
73 Sąd Rejonowy w Toruniu
74 16.06.2020 r.
75 II K 357/20
76 0.1.Inne fakty
77 0.0.1.Fakty uznane za udowodnione
78 Lp.
79 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
80 Dowód
81 Numer karty
82 1.2.1.1.
83 G. D. został skazany wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Toruniu z 25.01.1995 r. w sprawie II K 2195/94 na karę łączną 8 miesięcy ograniczenia wolności po 30 godzin w stosunku miesięcznym – karę ograniczenia wolności zamieniono na karę grzywny
84 karta karna
85 12-14
86 1.2.1.2.
87 G. D. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 14.05.1999 r. w sprawie II K 314/99 za czyn z art. 278 § 3 kk na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności po 35 godzin w stosunku miesięcznym - wykonano zastępczą karę pozbawienia wolności
88 karta karna
89 12-14
90 1.2.1.3.
91 G. D. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 23.10.2002 roku, w sprawie VIII K 1265/02 za przestępstwo z art. 292 § 1 kk na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności po 25 godzin w stosunku miesięcznym – wykonano zastępczą karę 120 dni pozbawienia wolności
92 karta karna
93 12-14
94 1.2.1.4.
95 G. D. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 09.05.2007 roku, w sprawie X K 603/07 za przestępstwo z art. 178a § 1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat tytułem próby – postanowieniem z dnia 15.01.2009 roku zarządzono wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności – postanowieniem z dnia 02.02.2010 r. warunkowo zwolniono z okresem próby do 02.02. (...).
96 karta karna
97 12-14
98 1.2.1.5.
99 G. D. został skazanywyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Toruniu z 27.05.2009 roku, w sprawie II K 34/09 na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, postanowieniem z 02.02.2010 r. warunkowo zwolniono z okresem próby do 02.02.2012 r.,
100 karta karna
101 12-14
102 1.2.1.6.
103 G. D. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 17.01.2013 roku w sprawie II K 1407/12 za przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 4 lat tytułem próby,
104 karta karna
105 12-14
106 1.2.1.7.
107 G. D. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 13.06.2019 roku w sprawie VIII K 307/19 za przestępstwo z art. 209 § 1a kk na karę 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem pracy 20 godzin miesięcznie – postanowieniem z 09.02.2021 r. karę zamieniono na zastępczą karę 272 dni pozbawienia wolności,
108 karta karna
109 12-14
110 odpis wyroku
111 22-23
112 1.2.1.8.
113 G. D. został skazany wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Toruniu z 23.12.2019 roku, w sprawie II K 1161/19 na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności – kara wykonana w całości,
114 karta karna
115 12-14
116 1.2.1.9.
117 G. D. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 16.06.2020 roku w sprawie II K 357/20 za przestępstwo z art. 209 § 1a kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności
118 karta karna
119 12-14
120 odpis wyroku
121 20
122 1.2.1.10.
123 Aktualnie G. D. odbywa karę w Zakładzie Karnym B.-F.. Jego zachowanie oceniono jako dobre, nie był karany dyscyplinarnie ani nagradzany regulaminowo, wobec przełożonych prezentuje regulaminowe postawy, nie przynależy do podkultury więziennej, stopień demoralizacji oceniono jako umiarkowany
124 opinia o skazanym
125 36
126 0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione
127 Lp.
128 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
129 Dowód
130 Numer karty
131 1.2.2.1.
132 1.Ocena Dowodów
133 0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów
134 Lp. faktu z pkt 1.2.1
135 Dowód
136 Zwięźle o powodach uznania dowodu
137 Wydruk wyroków, wydruk NOE-SAD, karta karna
138 Podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania w przedmiocie wyroku łącznego stanowiły prawomocne wyroki skazujące wydane wobec skazanego, a także informacje z systemu NOE-SAD dotyczące odbycia przez niego poszczególnych kar, a także jego karta karna. Są to dokumenty urzędowe, których prawdziwość nie była kwestionowana przez żadną ze stron i nie budzi wątpliwości Sądu. Sąd oparł się również na opinii z zakładu karnego o zachowaniu skazanego w warunkach izolacji.
139 0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
140 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
141 Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2
142 Dowód
143 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
144 1.PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ
145 Lp.
146 Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy
147 Kary lub środki karne podlegające łączeniu
148 3.1.1.
149 Sąd Rejonowy w Toruniu, 13.06.2019 r., II K 307/19
150 1 rok i 6 miesięcy ograniczenia wolności
151 3.1.2.
152 Sąd Rejonowy w Toruniu, 16.06.2020 r., II K 357/20
153 6 miesięcy pozbawienia wolności
154 Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej
155 Na wstępie należy wskazać, iż w myśl art. 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r ( Dz. U. z 2015 r., poz.396) o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych ustaw przepisów rozdziału IX ustawy o karze łącznej, nie stosowało się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. 1 lipca 2015 r., chyba że zachodziła potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia tej ustawy. W sprawach SR Toruń o sygn. akt VIII K 307/19 i II K 357/20 do popełnienia przestępstw i tym samym automatycznie do uprawomocnienia się orzeczeń doszło po 1 lipca 2015 r.
156 Jednakże ustawą z 9.06.2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...) oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem (...) (Dz.U. poz. 1086), która weszła w życie 24.06.2020 r., zmienione zostały przesłanki wymierzania kary łącznej, ustalone poprzednio przez ustawę z 20.02.2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1086). Zmiana treści art. 85 na mocy art. 38 pkt 3 ustawy z 19.06.2020 r. (Dz.U. poz. 1086) spowodowała powrót do stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2015 r., Zgodnie z przepisem przejściowym, tj. art. 81 ustawy z 19.06.2020 r., przepisy rozdziału IX Kodeksu karnego, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, zaś przepisy rozdziału IX Kodeksu karnego w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu jej wejścia w życie. Wynikało z tego, że zasady orzekania kary łącznej określone w art. 85 w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r. stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. do 23.06.2020 r. włącznie), zaś przepisy w brzmieniu nadanym ustawą z 19.06.2020 r., stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. po 24.06.2020 r.).
157 W związku z powyższym, Sąd mógł dokonać analizy w kontekście możliwości orzeczenia kary łącznej jedynie odnośnie orzeczeń wydanych w sprawach : Sądu Rejonowego w Toruniu w sprawach VIII K 307/19 i II K 357/20 albowiem w pozostałych sprawach ujętych w karcie karnej doszło do odbycia orzeczonych kar. Zgodnie bowiem z art. 85 § 2 kk w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r. podstawą orzeczenia kary łącznej są kary lub kary łączne podlegające wykonaniu.
158 Sąd ma świadomość, iż zgodnie z brzmieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 czerwca 2019 r. w sprawie P20/17, który stwierdził, iż art. 87 § 1 kk w zakresie, w jakim nakłada na sąd obowiązek połączenia kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności po dokonaniu zamiany kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oznacza, to iż obecnie przepis art. 87 § 1 kk nie ma obligatoryjnego charakteru, czyli Sąd może ale nie musi dokonać połączenia kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności. Skoro jednak doszło do orzeczenia zastępczej kary pozbawienia wolności w sprawie II K 307/19 to istniały podstawy do orzeczenia kary łącznej obejmującej to orzeczenie.
159 1.WYMIAR KARY
160 Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej
161 Zgodnie z treścią art. 86 § 1 kk obowiązującego od 1 lipca 2015 r. do 24 czerwca 2020 r. Sąd wymierza karę łączną od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Sąd wymierzając karę łączną, kieruje się dyrektywami prewencji generalnej i indywidualnej określonymi w art. 85a kk. Nie można jednak tracić z pola widzenia innych dyrektyw wymiaru kary, które będąc pomocnicze i uzupełniające względem wzmiankowanych, w określonych sytuacjach również znajdą zastosowanie w przypadku orzekania kary łącznej, tj. dyrektyw wynikających z art. 54 kk oraz w pewnym zakresie dyrektyw orzeczniczych dotyczących związków podmiotowo-przedmiotowych między zbiegającymi się przestępstwami. Wniosek taki wypływa z treści art. 85a kk, w którym stwierdzono, że sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze co pozwala twierdzić o konieczności uwzględnienia innych jeszcze dyrektyw. Kara łączna powinna być postrzegana jako swoiste podsumowanie działalności przestępczej sprawcy tym samym jej surowość powinna wzrastać wraz z liczbą popełnionych przez sprawcę przestępstw. Stanowi to wyraz potępienia w stosunku do postępowania sprawcy, jak również podkreśli nieopłacalność przestępczej działalności (zob. M. Szewczyk, Glosa do uchw. SN z 20.1.2005 r., I KZP 30/04, OSP 2005, Nr 9, poz. 102; zob. także wyr. SA w Warszawie z 12.7.2000 r., II AKA 171/00, OSA 2001, Nr 2, poz. 5; wyr. SA w Łodzi z 20.9.2001 r., II AKA 154/01, KZS 2002, Nr 12, poz. 70). Z drugiej strony, orzeczona kara łączna powinna być niezbędna dla osiągnięcia celów indywidualnego oddziaływania, co w przypadkach wielości przestępstw oznaczać może ograniczenie zasady kumulacji i odwołanie się do zasady absorpcji (częściowej).
162 W przedmiotowej sprawie Sąd mógł wymierzyć skazanemu karę od 9 miesięcy do 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Przy orzekaniu kary łącznej dopuszczalne jest zastosowanie zarówno zasady pełnej absorpcji, jak i zasady pełnej kumulacji. Zastosowanie każdej z tych zasad jest jednak rozwiązaniem skrajnym, które może być stosowane wyjątkowo.
163 W ocenie Sądu nie można przyjąć jako argumentów przemawiających za zastosowaniem zasady absorpcji danych wynikających z opinii o skazanym z zakładu karnego. Z treści opinii o skazanym wynika, iż aczkolwiek proces resocjalizacji w zakładzie karnym przebiega poprawnie to wskazać należy, że takie zachowanie skazanego powinno być normą w procesie resocjalizacji a nie szczególną okolicznością uzasadniającą zastosowanie zasady pełnej absorpcji przy wymiarze kary łącznej. Sąd przy orzekaniu kary łącznej uwzględnił te okoliczności a zatem miał na względzie również poprawną opinię o skazanym wskazującą na prawidłowy wpływ resocjalizacyjny dotychczasowego osadzenia w kategoriach obiektywnych i w kontekście całokształtu okoliczności mających wpływ na wymiar kary łącznej.
164 Zaznaczyć również należy, że ideą wydania wyroku łącznego jest uporządkowanie sytuacji prawnej skazanego a nie działanie jedynie na korzyść skazanego w każdym aspekcie orzekania o wyroku łącznym. Trafnie tę sytuację ujął w jednym ze swoich orzeczeń Sąd Apelacyjny w Krakowie, wskazując, że nie ma żadnych podstaw by przyjmować, iż istotą kary łącznej orzekanej w wyroku łącznym jest tworzenie sytuacji korzystnej dla skazanego (vide wyrok SA w Krakowie z dnia 31 maja 2007 roku, II AKa 96/07, KZS 2007/7-8/56). W praktyce dzieje się tak najczęściej ale nie oznacza to by takie korzystne rozwiązanie musiało być stosowane i to w maksymalnym zakresie.
165 Mając na uwadze powyższe okoliczności a także wielość przestępstw popełnionych przez skazanego Sąd uznał, iż brak jest podstaw do zastosowania zasady pełnej absorpcji a ukształtowanie kary winno opierać się o zasadę asperacji. W ocenie Sądu zastosowanie w przedmiotowej sprawie wobec skazanego zasady pełnej absorpcji byłoby zbyt daleko idącą promocją jego dotychczasowego stylu życia. Nie jest to sposób na premię dla sprawcy większej ilości przestępstw a popełnienie więcej niż jednego przestępstwa powinno raczej skłaniać do odstąpienia od absorpcji kar niż za nią przemawiać.
166 1.Wymiar Środka karnego
167 Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego
168 1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym
169 Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej
170 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
171 Przytoczyć okoliczności
172 II
173 Sąd stwierdził, iż w związku z wydaniem wyroku łącznego pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w jednostkowych wyrokach podlegają odrębnemu wykonaniu
III
174 Na podstawie art. 572 § 1 kpk umorzono postępowanie w zakresie połączenia kar orzeczonych w sprawach II K 2195/94, II K 314/99, VIII K 1265/02, X K 603/07, II K 34/09, II K 1407/12, II K 1161/19
175 1.KOszty procesu
176 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
177 Przytoczyć okoliczności
178 Ze względu na fakt odbywania kary pozbawienia wolności Sąd w myśl art 624 § 1 kpk zwolnił skazanego od ponoszenia wydatków, obciążając nimi Skarb Państwa.
179 Na podstawie § 17 ust. 5 oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) zasadzono od Skarbu Państwa na rzecz r. pr. K. S. kwotę 177,12 złotych brutto tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej skazanemu z urzędu
180 1.PODPIS
181 Sędzia SR Marcin Czarciński
Powołane przepisy
- Kodeks karny, art. 54
- Kodeks karny, art. 85 (§ 1, § 2)
- Kodeks karny, art. 85a
- Kodeks karny, art. 86 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 87 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 178a (§ 1)
- Kodeks karny, art. 209 (§ 1a)
- Kodeks karny, art. 278 (§ 3)
- Kodeks karny, art. 292 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 569 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 572 (§ 1)
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 45
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 175