Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 31 lipca 2026 r., VII U 370/20

wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 31 lipca 2026 r., VII U 370/20

Tekst

1 Sygn. akt VII U 370/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 31 lipca 2026 r.

3 Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior

6 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 lipca 2026 r. w Warszawie

7 sprawy N. N. (1) i U. K.

8 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M.

9 o przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek

10 na skutek odwołania N. N. (1) i U. K.

11 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M.

12 z dnia 15 stycznia 2020 r. nr (...)

13 z dnia 15 stycznia 2020 r. nr (...)

14 1. oddala odwołania,

15 2. zasądza od N. N. (1) i U. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M. kwoty po 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie

16 N. N. (1) i U. K. w dniu 18 lutego 2020 roku wnieśli odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M. z dnia 15 stycznia 2020 r. nr (...), dotyczącej N. N. (1) i nr (...), dotyczącej U. K., którymi ZUS orzekł o ich odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania płatnika (...) sp. z o.o., o numerze NIP (...), z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 40.843,05 zł. Odwołujący wnieśli o zmianę w całości zaskarżonych decyzji poprzez zwolnienie odwołujących N. N. (1) i U. K. z odpowiedzialności za zobowiązania spółki (...) sp. z o.o. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w okresie 2015 – 2016, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy przeniesienia odpowiedzialności na odwołujących do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych ( odwołanie – k. 3-5 a.s., k. 2-4 akt sprawy VII U 371/20, uzupełnienie odwołania – k. 7-18 a.s., k. 6-17 akt sprawy VII U 371/20, pismo z dnia (...) maja 2026 r. – k. 190-191v. a.s.).

17 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M. wniósł o oddalenie obu odwołań. Uzasadniając swoje stanowisko, organ rentowy wskazał, że (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. w okresie od 6 listopada 2014 r. do 18 lutego 2017 r. była zgłoszona jako płatnik składek, zatrudniała pracowników i zleceniobiorców. Od 28 sierpnia 2014 r. do 4 lipca 2016 r. N. N. (1) był prezesem zarządu spółki a U. K. pełnił funkcję wiceprezesa zarządu spółki. Z tytułu zatrudniania pracowników spółka była zobowiązana do opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W związku z tym, że spółka nie dopełniła tego obowiązku na koncie powstało zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne (za okres od 07.2015 r. do 12.2015 r.), zdrowotne (za okres 03.2015 r., od 07.2015 r. do 12.2015 r., 04.2016 r.), Fundusz Pracy i FGŚP (za okres 05.2015 r., od 07.2015 r. do 12.2015 r., 04.2016 r.), odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia, egzekucyjnych w łącznej wysokości 40.843,05 zł. Należności z tytułu składek za ww. okresy zostały objęte administracyjnym postępowaniem egzekucyjnym wszczętym przez Dyrektora (...) Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w M.. Egzekucja została skierowana do rachunków bankowych. Egzekucja z wierzytelności na rachunku bankowym nie doprowadziła do zaspokojenia zobowiązań wobec ZUS. W dniu 06.09.2017 r. Spółka została wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS, wykreślenie uprawomocniło się 30.09.2017 r. Prowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się w całości bezskuteczne. Dyrektor (...) Oddziału ZUS umorzył postępowanie egzekucyjne postanowieniem z dnia 06.11.2018 r. Następnie organ rentowy wskazał, że do dnia wydania zaskarżonych decyzji N. N. (1) oraz U. K. nie wskazali majątku spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zobowiązań w znacznej części oraz nie wykazali również pozostałych przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 116 ordynacji podatkowej. Organ rentowy uznał, iż postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku Spółki jest bezskuteczne. Postępowanie upadłościowe, restrukturyzacyjne bądź układowe nie były prowadzone. W świetle powyższych okoliczności organ rentowy uznał, iż w stosunku do N. N. (1) i U. K. nie zachodzą przesłanki zwalniające z odpowiedzialności za zobowiązania spółki ( odpowiedź na odwołanie – k. 21-22v. a.s., k. 18-19v. akt sprawy VII U 371/20).

18 Zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2020 roku Sąd połączył sprawę VII U 371/20 ze sprawą VII U 370/20 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ( zarządzenie – k. 21 akt sprawy VII U 371/20).

19 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

20 (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 15 listopada 2014 r. pod numerem (...) i wykreślona w dniu 6 września 2017 r. Wspólnikami spółki byli U. K. – pełniący funkcję wiceprezesa zarządu, oraz N. N. (1) – pełniący funkcję prezesa zarządu. Przedmiotem przeważającej działalności spółki było pośrednictwo w obrocie nieruchomościami. Kapitał zakładowy spółki wynosił 100.000,00 zł. Umową z dnia 22 października 2014 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji z siedzibą w M. nabyła za 3.608,49 zł, w ramach cesji, wierzytelność w łącznej wysokości 52.695,99 zł, której dłużnikiem pozostawała (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w M.. Nakazem zapłaty z dnia 13 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie XVI Wydział Gospodarczy nakazał, aby pozwany (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. zapłacił na rzecz powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę 48.000,00 zł oraz kwotę 3.017,00 zł w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty, albo wniósł w tym terminie sprzeciw. Pozwana nie wniosła sprzeciwu. W sprawozdaniu finansowym za okres od dnia 28 sierpnia 2014 roku do dnia 30 listopada 2015 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. wykazała stratę netto w wysokości 204.424,35 złotych. ( dane z KRS, akta sprawy XVI GNc 2047/15, sprawozdanie finansowe – k. 25-29 akt ZUS).

21 (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M., będąc płatnikiem składek, nie dopełniła obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wobec czego na koncie powstało zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne (za okres od 07.2015 r. do 12.2015 r.), zdrowotne (za okres 03.2015 r., od 07.2015 r. do 12.2015 r., 04.2016 r.), Fundusz Pracy i FGŚP (za okres 05.2015 r., od 07.2015 r. do 12.2015 r., 04.2016 r.) (akta ZUS).

22 Na podstawie tytułów wykonawczych

23 - z dnia 13.07.2015 r. o nr (...),

24 - z 11.08.2015 r. o nr (...),

25 - z 18.11.2015 r. o nr (...), (...), (...),

26 - z 01.02.2016 r. o nr od (...) do (...),

27 - z 08.08.2016 r. o nr od (...) do (...),

28 - z 14.04.2016 r. o nr od (...) do (...), (...),

29 - z 23.08.2016 r. o nr od (...) do (...),

30 ZUS wszczął wobec spółki postępowanie egzekucyjne.

31 W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego przez (...) S.A. oraz Bank (...) S.A. Zastosowany środek egzekucyjny okazał się nieskuteczny. Ustalenia rachunków bankowych jak i wierzytelności i praw majątkowych, ruchomości i nieruchomości, nie przyniosły oczekiwanych rezultatów i nie doprowadziło do uregulowania zadłużenia, wobec czego Dyrektor (...) Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w M. stwierdził bezskuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego i postanowieniem z dnia 6 listopada 2018 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do zobowiązanego (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. ( postanowienie z 6 listopada 2018 r. – k. 93 akt ZUS).

32 (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości w dniu 16 grudnia 2015 r., wskutek czego Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt X GU 1582/15 w oddalił ten wniosek. W uzasadnieniu sąd wskazał, że dłużnik (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. posiada wymagalne zobowiązania wobec kilkunastu podmiotów na łączną kwotę ponad 350.000 zł, wobec czego, z uwagi na niewypłacalność, Sąd uznał, że majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania i oddalił wniosek ( wniosek o ogłoszenie upadłości – k. 20-22 akt ZUS, postanowienie z dnia 16 grudnia 2015 r. z uzasadnieniem – k. 72-75 akt ZUS).

33 Pismem z 14 listopada 2019 r. organ rentowy zawiadomił U. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie orzeczenia o jego odpowiedzialności jako byłego wiceprezesa zarządu (...) sp. z o.o. w likwidacji za zobowiązania spółki obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

34 Pismem z 14 listopada 2019 r. organ rentowy zawiadomił N. N. (2) o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie orzeczenia o jego odpowiedzialności jako byłego prezesa zarządu (...) sp. z o.o. w likwidacji za zobowiązania spółki obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

35 Postępowanie wyjaśniające zostało zakończone 9 grudnia 2019 r., o czym Zakład zawiadomił odwołujących się pismami doręczonymi w dniach 16 grudnia 2019 r. – U. K. oraz 23 grudnia 2019 r. N. N. (1) ( zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu – k. 13 i 14 akt ZUS, zawiadomienia o zakończeniu postępowania z urzędu, zwrotne potwierdzenia odbioru – k. 17 i 18 akt ZUS).

36 W dniu 15 stycznia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M. wydał decyzje nr (...) i (...), w których na podstawie art. 108 § 1 w związku z art. 107 § 1, § 2 pkt 1, 2 i 4, art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w związku z art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, orzekł o odpowiedzialności solidarnej N. N. (1) i U. K. za zobowiązania płatnika (...) sp. z o.o. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 40.843,05 zł, w tym:

37 1) na ubezpieczenia społeczne za okres od 7.2015 r. do 12.2015 r. oraz za 4.2016 r. w łącznej kwocie 30.733,67 zł, w tym z tytułu:

38 1⚫ składek – 21.918,07 zł,

39 2⚫ odsetek za zwłokę wyliczonych na 15.10.2020 r. – 7.475,00 zł,

40 3⚫ kosztów egzekucyjnych – 1.340,60 zł.

41 2) na ubezpieczenie zdrowotne za 3.2015 r., od 7.2015 r. do 12.2015 r. oraz za 4.2016 r. w łącznej kwocie 7.755,44 zł,, w tym z tytułu:

42 ⚫

43 składek – 5.533,44 zł,

44 ⚫

45 odsetek za zwłokę wyliczonych na 15.10.2020 r. – 1.884,00 zł,

46 ⚫

47 kosztów egzekucyjnych – 338,00 zł.

48 3) na Fundusz Pracy i FGŚP za 05.2015 r., od 7.2015 r. do 12.2015 r. oraz za 4.2016 r. w łącznej kwocie 2.353,94 zł, w tym z tytułu:

49 ⚫

50 składek – 1.661,84 zł,

51 ⚫

52 odsetek za zwłokę wyliczonych na 15.10.2020 r. – 571,00 zł,

53 ⚫

54 kosztów egzekucyjnych – 121,10 zł ( decyzje - k. 51-56 akt ZUS).

55 Postanowieniem z dnia 15 października 2025 r. sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości celem ustalenia jaka była kondycja finansowa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. w okresie od 2015 oraz czy w tym okresie pełnienia przez odwołujących N. N. (1) i U. K. funkcji w zarządzie powinien zostać zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M., a jeśli tak to kiedy wniosek taki powinien być złożony by mógł zostać uznany za zgłoszony „we właściwym czasie”, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa w związku z przepisami ustawy Prawo Upadłościowe ( postanowienie z dnia 15 października 2025 r. – k. 108 a.s.).

56 W opinii z dnia 10 grudnia 2025 r. biegły sądowy z zakresu księgowości Z. H. (2) po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego wskazał, że w przedmiotowej spółce trudno dopatrywać się momentu upadłości, jako możliwego do obrony przez Członków Zarządu w zakresie przeniesienia składek, jako spełnienie pozytywnych warunków ustawowych (chroniących zarząd spółki) z uwagi na niewielki rozmiar działalności i powstanie zobowiązań, kreujących zagrożenie kontynuacji działalności już w pierwszym roku jej działalności (działalność dopiero co rozpoczęta , a stan zobowiązań nie dawał możliwości jej kontynowania). Jednocześnie biegły wskazał, że do braku płynności finansowej spółki nie przyczynił się fakt istnienia wierzytelności z tytułu umowy cesji na 48.000 zł, gdyż wierzytelność ta istniała dla Spółki w obrocie prawnym, ale pochodziła z cesji wierzytelności, nadto - celem działalności Spółki - nie był skup wierzytelności. W ocenie biegłego w przedmiotowej spółce należy się skłaniać do odpowiedzialności Członków Zarządu spółki, po jej rozwiązaniu (bez likwidacji), gdzie członkowie zarządu mogą być pociągnięci do odpowiedzialności osobistej za te długi na podstawie art. 299 KSH. W ocenie biegłego wniosek o upadłość powinien być złożony w dacie 14.01.2016 r. - na bazie sprawozdania finansowego, sporządzonego na dzień 31.12.2015 r. (brak możliwości ustaleń parametrów finansowych Spółki w ujęciu miesięcznym). Zdaniem biegłego spółka złożyła wniosek wyprzedzająco, w dacie 07.12.2015 r., zadłużenie wobec ZUS, wynosiło 26.903,10 zł, w zakresie świadczenia głównego za ten okres, co stanowi o całkowitej utracie płynności Spółki. Na dzień złożenia wniosku o upadłość spółka nie wykazała istnienia majątku, z którego zobowiązania mogłyby być pokryte, czyli nie posiadała już żadnego majątku ( opinia biegłego Z. H. (1) z 10 grudnia 2025 r. – k. 127-142 a.s.).

57 Pełnomocnik odwołujących wskazał, że zgadza się z wnioskiem końcowym biegłego z zastrzeżeniem, że termin na sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego upływał z końcem marca 2016 r. i przy takim założeniu termin na złożenie wniosku upadłościowego upływał z dniem 14 kwietnia 2016 r. ( pismo z 14 stycznia 2026 r. – k. 152-153 a.s.).

58 Pełnomocnik organu rentowego złożył zastrzeżenia do opinii biegłego, wnosząc o przeprowadzenie opinii uzupełniającej, bądź opinii innego biegłego z zakresu księgowości ( pismo z 30 stycznia 2026 r. – k. 157-158 a.s.).

59 Postanowieniem z dnia 9 lutego 2026 r. sąd dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości Z. H. (1) celem ustosunkowania się do zastrzeżeń zgłoszonych do opinii głównej z dnia 10.12.2025 r. przez pełnomocnika odwołujących w piśmie procesowym z dnia 14.01.2026 r. (k. 152-153 a.s.) i szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych do przedmiotowej opinii przez pełnomocnika organu rentowego w piśmie procesowym z dnia 30.01.2026 r. (k. 157-158 a.s.) oraz wydania opinii ostatecznej, określającej najpóźniejszą datę zgłoszenia wniosku o upadłość „we właściwym czasie” zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami ( postanowienie z dnia 9 lutego 2026 r. – k. 159 a.s.).

60 W opinii uzupełniającej z dnia 19 lutego 2026 r. biegły sądowy z zakresu księgowości Z. H. (2) odniósł się do zarzutów i wskazał, że z racji swojego zawodu zajmował się badaniem sprawozdań finansowych, zna ten aspekt sprawy i w opinii głównej wskazał na te elementy. Biegły podtrzymał, że datę upadłości określa na dzień 14 stycznia 2016 roku ( opinia uzupełniająca biegłego Z. H. (1) z 19 lutego 2026 r. – k. 166-175 a.s.).

61 Pełnomocnik organu rentowego złożył zastrzeżenia do uzupełniającej opinii biegłego, wskazując że jest sporządzona w sposób wadliwy, chaotyczny i nie odpowiada na pytanie Sądu, wobec czego nie powinna stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Organ rentowy wskazał, że biegły nie opiera swojej opinii na podstawie przepisów prawa upadłościowego, a na podstawie art. 299 k.s.h., co jest bezpodstawne ( pismo z 26 marca 2026 r. – k. 185-185v. a.s.).

62 Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i aktach rentowych oraz na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości Z. H. (1).

63 Dokumenty w zakresie, w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne. Nie były one kwestionowane przez strony sporu w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem wynikające z nich okoliczności należało przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych.

64 Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się również na opinii głównej oraz uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu rachunkowości Z. H. (1), które jako sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe - zachowują walor opinii wiarygodnych i przydatnych do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd dał wiarę opiniom biegłego w zakresie ustalonego stanu faktycznego, jednak nie podziela wniosków z opinii. W tym miejscu należy podkreślić, że biegły nie zastosował przepisów obwiązujących w okresie, w którym doszło do niewykonania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym m.in. w postanowieniu z dnia 23 kwietnia 2026 r., sygn. akt I USK 597/26, zadaniem biegłego jest udzielenie sądowi, w oparciu o posiadane wiadomości fachowe i doświadczenie zawodowe, informacji i wiadomości specjalnych, niezbędnych do ustalenia i oceny okoliczności sprawy, natomiast sąd nie jest związany opinią biegłego w zakresie jego wypowiedzi odnośnie do zastrzeżonych wyłącznie do kompetencji sądu kwestii ustalenia i oceny faktów oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

65 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

66 Odwołania U. K. i N. N. (1) nie zasługiwały na uwzględnienie.

67 Tytułem wstępu wskazać należy, że przy rozpatrywaniu zasad przenoszenia na osoby trzecie odpowiedzialności z tytułu zaległych składek w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2025r., poz. 350), dalej jako ustawa systemowa, który stanowi, że do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2025r., poz. 111) – dalej jako o.p., między innymi art. 107 § 1, art. 108 § 1 i 6 oraz art. 116. Z kolei stosownie do art. 32 ustawy systemowej, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

68 Zgodnie z treścią przywołanego art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w rozdziale o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Przy czym, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 116 § 1 o.p., w brzmieniu, jakie miał ten przepis w dacie wydania zaskarżonej decyzji, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

69 1. nie wykazał, że:

70 a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 243 i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

71 b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

72 2. nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

73 § 2 art. 116 o.p. przewidywał z kolei, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

74 Zacytowane przepisy wskazują przesłanki pozytywne i przesłanki negatywne odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej. Pozytywną przesłanką odpowiedzialności jest wykazanie przez organ rentowy, który obciąża obowiązek dowodzenia, że zaległości składkowe powstały w okresie, w którym członek zarządu pełnił funkcję w zarządzie, a po drugie, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Z kolei przesłanki negatywne, egzonerujące odpowiedzialność członka zarządu w aspekcie dowodowym, jeśli chodzi o ich wykazanie, obciążają członka zarządu kwestionującego swoją odpowiedzialność (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 4 marca 2016r., III AUa 1681/15). Jako istotne podkreślić przy tym należy za Sądem Najwyższym (uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2018 r., II UK 56/17), że ocena spełnienia przesłanek z art. 116 o.p. za każdym razem powinna być oceniana ex ante, a więc z perspektywy sytuacji istniejącej w dniu wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości składkowe, a nie ex post, to jest z uwzględnieniem późniejszych zdarzeń.

75 W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że w okresie kiedy odwołujący się pełnili funkcję prezesa i wiceprezesa zarządu (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. powstało zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek, wskazane w zaskarżonych decyzjach. Przedmiotem sporu nie była również wysokość zadłużenia oraz przeprowadzenie bezskutecznej egzekucji.

76 W tej sytuacji odwołujący się mogli - chcąc się od odpowiedzialności zwolnić - dowodzić istnienia przesłanek negatywnych, na które wskazuje art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p.

77 Konstrukcja art. 116 § 1 o.p., której cechą charakterystyczną jest to, że najpierw określa przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności, a następnie w punkcie pierwszym i drugim cytowanego paragrafu, wylicza przesłanki negatywne, wyliczenie to poprzedzając zwrotem „a członek zarządu:” „nie wykazał, że” (punkt pierwszy) oraz „nie wskazuje” (punkt drugi), co determinuje ocenę, że ciężar dowodu istnienia negatywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności obciąża zainteresowanego członka zarządu. Zwrot „a członek zarządu nie wykazał” lub „nie wskazuje” wyklucza możliwość rozumienia tego przepisu w ten sposób, że to organ podatkowy ma „wykazać” istnienie przesłanki negatywnej lub „wskazać” na istnienie tej przesłanki, gdyż byłaby to wykładnia pozostająca w wyraźnej sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu i prowadząca do odwrócenia jego znaczenia. Pogląd, zgodnie z którym to na członku zarządu spoczywa ciężar wykazania okoliczności uwalniających odpowiedzialności, jest ugruntowany w orzecznictwie i znajduje potwierdzenie w licznych wyrokach sądowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 11 lutego 2003 r., I SA/Łd 1006/2001; z 6 marca 2003 r., SA/Bd 85/2003; z 8 kwietnia 2003 r., II SA/Łd 1959/2001; z 26 października 2005 r., I FSK 30 i 192/2005; z 18 listopada 2005 r., I FSK 2548/2004; z 22 listopada 2006 r., I FSK 189/2006; z 7 lipca 2009r., II FSK 372/2008).

78 Przechodząc do szczegółowej analizy przesłanek uwalniających od odpowiedzialności członka zarządu, najpierw trzeba przypomnieć, że przesłanki ogłoszenia upadłości w spornym okresie określała ustawa z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. 2015 r., poz. 233 t.j.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Stosownie natomiast do art. 11 p.u. dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1), a dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2).

79 Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 września 2014 r. (III UK 201/13, OSNP 2016 Nr 3, poz. 34) stwierdził, że członek zarządu uwalnia się od odpowiedzialności, gdy we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości (nie ma znaczenia kto jest jego inicjatorem) albo gdy w tym czasie niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Ocena, czy „we właściwym czasie” zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki powinna być dokonywana w oparciu o przepisy prawa upadłościowego i naprawczego (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09).

80 Wymienione w art. 11 ust. 1-2 p.u. przesłanki upadłościowe mają charakter alternatywny. Dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich uzasadnia złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (por. wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., II FSK 46/16). Jeżeli zostanie wykazane, że dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 p.u.), nie ma potrzeby dodatkowego ustalania, czy zobowiązania dłużnika przekraczają wartość jego majątku (art. 11 ust. 2 p.u.). I odwrotnie, ustalenie, że zobowiązania dłużnika przekraczają wartość jego majątku, uzasadniają złożenie wniosku o ogłoszenie jego upadłości nawet wówczas, gdy dłużnik na bieżąco te zobowiązania wykonuje (wyrok NSA z 7 sierpnia 2024 r., III FSK 1106/23). Niewykluczone są również sytuacje, w których wystąpią obie przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Należy przy tym podkreślić, że w przypadku przesłanki z art. 11 ust. 1 p.u. nie ma znaczenia, z jakiego powodu dłużnik (spółka) nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań. Nie ma również znaczenia, czy są to zobowiązania publicznoprawne czy cywilnoprawne oraz to czy są one stwierdzone tytułem egzekucyjnym czy wykonawczym. Niewypłacalność istnieje zarówno wtedy, gdy dłużnik nie ma środków finansowych, jak i wtedy, gdy nie wykonuje zobowiązań z innych powodów (por. wyrok NSA z 11 maja 2022 r., III FSK 533/21). Każdy, kto nie płaci określonego ustawą (lub umową) drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalny (wyrok NSA z 6 kwietnia 2020 r., II FSK 133/20).

81 W tym zakresie należy zwrócić uwagę na szczególny charakter regulacji zawartej w art. 116 § 1 o.p., która dotyczy odpowiedzialności za dług publiczny. Odpowiedzialność ta nie wynika ze stosunków cywilnoprawnych, w których obowiązują odmienne reguły dotyczące dochodzenia należności od podmiotów zobowiązanych (zob. np. wyroki NSA: z 10 stycznia 2017 r., II FSK 3737/14; z 28 kwietnia 2017 r., I FSK 1624/15; z 6 czerwca 2017 r., I FSK 1951/15; z 23 października 2018 r., II FSK 3005/16; z 5 grudnia 2018 r., II FSK 1686/18; z 12 lutego 2019 r., II FSK 3336/18; z 6 marca 2020 r., II FSK 2144/19; z 21 lipca 2020 r., II FSK 1099/20; z 18 września 2020 r., II FSK 729/20; z 3 marca 2022 r., III FSK 335/21; z 6 maja 2022 r., III FSK 538/21; z 6 października 2022 r., III FSK 1155/21; z 12 stycznia 2023 r. III FSK 1424/21; z 4 kwietnia 2023 r., III FSK 1807/21; z 23 lutego 2024 r., III FSK 4424/21).

82 Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1686/18 wyraził pogląd, że przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. odnosi się wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości. Wniosek należy złożyć wówczas, gdy zaistnieją przesłanki niewypłacalności dłużnika, określone w art. 10 i art. 11 u.p.i.n. Badaniu podlega także czas właściwy do złożenia wniosku w kontekście czasu, od jakiego spółka przestała płacić swoje wymagalne zobowiązania. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, powinien taki wniosek zawsze złożyć. W przypadku osób prawnych obowiązek taki spoczywa na osobach fizycznych reprezentujących te podmioty, czyli w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - na członkach zarządu (art. 21 ust. 2 u.p.i.n.). Odróżnić należy przy tym obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od skuteczności tego wniosku i ogłoszenia tej upadłości przez sąd upadłości. Dłużnik ma jedynie obowiązek dokonania oceny, czy wykonuje swoje wymagalne zobowiązania, natomiast oceny, czy faktycznie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości władny jest dokonać wyłącznie sąd właściwy w sprawach upadłości (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2016 r., sygn. akt III UK 13/16, opubl. w LEX pod nr 2183503, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1951/15, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl). To do sądu upadłości należy zatem ocena, czy faktycznie zobowiązania nie są wykonywane i czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania upadłościowego. Nawet zatem niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela i braku możliwości ich spłacenia przy normalnym prowadzeniu działalności gospodarczej nie zwalnia członka zarządu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie do niego bowiem należy rozstrzygnięcie o zasadności wniosku. Art. 116 § 1 pkt 1 o.p. nie daje członkowi zarządu takiego uprawnienia. Dokonując wykładni art. 116 § 1 pkt 1 o.p. należy mieć ponadto na względzie gwarancyjny i subsydiarny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej. Przyjęcie, że członek zarządu zwolniony jest z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy spółka zalega z płatnościami wyłącznie w odniesieniu do jednego wierzyciela, stawiałoby w uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko jednego wierzyciela - Skarb Państwa w stosunku do tych, których spółki miałyby co najmniej dwóch wierzycieli. Doszłoby zatem do oczywistego nierównego traktowania członków zarządu (osób trzecich) w zależności od tego, ilu wierzycieli miały zarządzane przez nich spółki oraz do osłabienia funkcji gwarancyjnej odpowiedzialności osób trzecich (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 909/16, z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1329/10, z 22 listopada 2017 r., sygn. akt II I FK 1138/16).

83 W niniejszej sprawie organy wykazały istnienie stanu niewypłacalności (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. w oparciu o przesłankę określoną w art. 11 ust. 1, tj. niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Bezsprzecznie, pierwszą nieuregulowaną przez Spółkę zaległością na ubezpieczenia społeczne była składka na ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2015 r., drugą – składka na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2015 r., następnie składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2015 r. do grudnia 2015 r. oraz kwiecień 2016 r., zatem przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki niewątpliwie zaistniała już przed 16 grudnia 2015 roku, kiedy to spółka przestała płacić swoje wymagalne zobowiązania. Już w pierwszej połowie 2015 r. utrwalony by stan nie regulowania chociażby należności publicznoprawnych przez spółkę, co zdaniem Sądu powinno skutkować złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości nie później niż do końca czerwca 2025 r. Wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony we właściwym czasie, a stan niewypłacalności spółki dalej się pogłębiał. Spółka nie regulowała kolejnych wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji działań odwołujących, spóźniony wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia 16 grudnia 2015 r. został oddalony, gdyż majątek dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania. W tym terminie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. posiadała wymagalne zobowiązania wobec kilkunastu podmiotów na łączną kwotę ponad 350.000 zł, przy posiadanym majątku w wysokości 7.881,23 zł.

84 W sytuacji, gdy upłynął „właściwy czas”, odpowiedzialny za składki nie może powołać się na przesłankę wskazaną w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, może jednak wykazywać, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Stanowisko to z pewnością jest prawdziwe w sytuacji, gdy odpowiedzialny za zobowiązania składkowe stał się członkiem zarządu jeszcze we „właściwym czasie” i pełnił obowiązki do konwersji w „niewłaściwy czas”. Wówczas usprawiedliwione jest twierdzenie, że wykazanie przesłanek zawartych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b Ordynacji podatkowej skupia się na zgłoszeniu lub niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości „we właściwym czasie”. Inaczej jednak będzie, gdy objęcie funkcji członka zarządu nastąpiło w okresie, w którym „właściwy czas” do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości już minął. W takim przypadku wykazanie przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej jest obiektywnie niemożliwe, co nie wyklucza oddziaływania dyspozycji art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. Dla tego stanowiska miarodajne jest rozróżnienie występujące w omawianych przepisach. Pierwszy (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej) wskazuje na pozytywne zachowanie - zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości – we właściwym czasie. Drugi (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji) zachowanie to określa negatywnie - niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości - przy czym ustawodawca nie dodaje, że badanie zawinienia członka zarządu ma być lokowane wyłącznie „we właściwym czasie”. Inaczej rzecz ujmując, objęcie funkcji w zarządzie w warunkach, gdy realne, chociażby częściowe, zaspokojenie z majątku spółki wierzycieli objętych ochroną z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 i 32 ustawy systemowej nie jest już możliwe, wyzwala odmienną sytuację prawną. Nie jest bowiem możliwe, aby członek zarządu bezwarunkowo został zwolniony z odpowiedzialności za składki, które powstały w czasie pełnienia przez niego funkcji. Aktualne w takiej sytuacji jest wyłączenie przewidziane w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. W tym kontekście wskazywano, że dla odpowiedzialności członka zarządu nie ma znaczenia, czy zaległości składkowe powstały z przyczyn przez niego zawinionych, czy też niezawinionych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010r., II UK 303/09, LEX nr 603839). Należy się zgodzić ze stanowiskami prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wina w ujęciu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, które zakłada brak świadomości, ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2014 r., I FSK 1516/13, LEX nr 1484683). Rozważając kryterium winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2012r., I FSK 385/11, LEX nr 1113114).

85 Zdaniem Sądu, odwołujący się nie wykazali, by w ich przypadku zaistniały takie okoliczności, które zwalniałyby ich z odpowiedzialności za zobowiązania składkowe. Pełnomocnik odwołujących powoływał się na okoliczność umorzenia w dniu 19 listopada 2015 r. egzekucji wobec jej istotnego dłużnika (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w M., zalegającego z zapłatą wobec spółki kwoty 51.417,00 zł plus odsetki za opóźnienie w zapłacie. W tej kwestii Sąd podzielił stanowisko biegłego Z. H. (1), który jasno wskazał, że do braku płynności finansowej spółki nie przyczynił się fakt istnienia wierzytelności z tytułu umowy cesji na 48.000 zł, gdyż wierzytelność ta istniała dla Spółki w obrocie prawnym, ale pochodziła z cesji wierzytelności, nadto - celem działalności Spółki - nie był skup wierzytelności. Dodatkowo w ocenie Sądu była to wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, które zakłada brak świadomości, ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych. Odwołujący zobowiązani byli uiścić składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, niezależnie od skuteczności egzekucji wobec spółki innych podmiotów, a w przypadku niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych – złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, co stanowiłoby obecnie podstawę do uwolnienia się od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

86 Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika odwołujących dotyczącego wadliwego doręczenia decyzji, tutejszy Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 14 stycznia 2016 r., IV SA/Wa 2337/15, zgodnie z którym sam fakt doręczenia decyzji organu I instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków prawnych, ponieważ pozwoliło na wniesienie odwołania przez pełnomocnika strony skarżącej we właściwym terminie, stanowi, co prawda, naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. Nie daje jednak podstawy do przyjęcia, że ta decyzja nie weszła do obrotu prawnego (jest decyzją nieistniejącą). Podkreślenia wymaga, że pełnomocnik złożył pismo po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, nie załączając pełnomocnictw.

87 Uwzględniając wskazane argumenty, Sąd ocenił odwołania jako bezzasadne i na podstawie art. 477¹⁴ § 2 k.p.c. orzekł o ich oddaleniu.

88 O kosztach zastępstwa procesowego Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 k.p.c., mając na względzie, że wartość przedmiotu sporu w rozpatrywanej sprawie mieściła się w przedziale od 10.000 zł do 50.000 zł. Została ona wyliczona przy uwzględnieniu kwoty nieuiszczonych składek oraz kosztów egzekucyjnych, uwzględnionych w zaskarżonej decyzji, ale z pominięciem odsetek za zwłokę z uwagi na treść art. 20 k.p.c. Przepis ten przewiduje, że do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. W takiej sytuacji kwota należnych organowi rentowemu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (art. 98 § 11 k.p.c.), została ustalona na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 215) i wyniosła po 3.600,00 zł od każdego z odwołujących się.