Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2020 r., IX Ka 407/20

wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2020 r., IX Ka 407/20

Tekst

1 Sygn. akt IX Ka 407/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 19 sierpnia 2020 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący: sędzia (del.) SR Agnieszka Jaźwińska

5 Protokolant: stażysta Emil Karwowski

6 przy udziale prokuratora Macieja Barczyka

7 po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2020 r.

8 sprawy przeciwko T. K.

9 oskarżonemu o czyny z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości

10 na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę

11 od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 10 lutego 2020 r. sygn. akt V K 1063/19

12 orzeka:

13 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

14 II. zasądza od oskarżonego T. K. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 (czterystu) złotych tytułem opłaty za II instancję oraz kwotę 40 (czterdziestu) złotych tytułem wydatków postępowania odwoławczego.

15 Agnieszka Jaźwińska

Uzasadnienie

16 Formularz UK 2

17 Sygnatura akt

18 IX Ka 407/20

19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

20 1

21 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

22 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

23 wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 10 lutego 2020 r., sygn. akt V K 1063/19

24 1.2. Podmiot wnoszący apelację

25 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

26 ☐ oskarżyciel posiłkowy

27 ☐ oskarżyciel prywatny

28 ☒ obrońca

29 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

30 ☐ inny

31 1.3. Granice zaskarżenia

32 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

33 ☒ na korzyść

34 ☐ na niekorzyść

35 ☒ w całości

36 ☐ w części

37 ☐

38 co do winy

39 ☐

40 co do kary

41 ☐

42 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

43 1.3.2. Podniesione zarzuty

44 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

45 ☐

46 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

47 ☐

48 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

49 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

50 ☒

51 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

52 ☒

53 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

54 ☒

55 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

56 ☐

57 art. 439 k.p.k.

58 ☐

59 brak zarzutów

60 1.4. Wnioski

61 ☒

62 uchylenie

63 ☐

64 zmiana

65 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

66 2.1. Ustalenie faktów

67 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

68 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

69 2.2. Ocena dowodów

70 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

71 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

72 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

73 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

76 wyjaśnienia oskarżonego złożone na rozprawie odwoławczej

77 k. 213-214

78 dotyczą innego zachowania oskarżonego, które jest przedmiotem śledztwa w Prokuraturze Okręgowej w P.pod sygn. V Ds. (...)

79 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

80 Lp.

81 Zarzut

82 Zarzut 1 i 5

83 z merytorycznej zawartości zarzutu wynika, że dotyczy on naruszenia art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych:

84 - za podstawę postanowienia z dnia 10 lutego 2020 r., jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia, tj. niezawieszenia postępowania na podstawie art. 11 § 1 i 2 k.p.k.

85 - za podstawę wyroku, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia, tj. przyjęciu, że nie istnieją podstawy do uznania,

86 że uiszczenie kosztów sądowych byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe

87 Zarzuty 2 i 3

88 z treści zarzutów wynika, że dotyczą one naruszenia art. 438 pkt 2 k.p.k. – obrazy przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.

89 -naruszenie art. 167 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z akt śledztwa prowadzonego w

90 Prokuraturze Okręgowej w P. pod sygn. V Ds. (...)

91 - naruszenie błędnie wskazanego art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. zamiast § 2 pkt 1 ww. przepisu polegające na niewskazaniu w wyroku postaci zamiaru oskarżonego T. K.

92 Zarzut 4

93 rażąca niewspółmierność kar jednostkowych oraz kary łącznej

94 ☐ zasadny

95 ☐ częściowo zasadny

96 ☒ niezasadne

97 ☐ zasadny

98 ☐ częściowo zasadny

99 ☒ niezasadne

100 ☐ zasadny

101 ☐ częściowo zasadny

102 ☒ niezasadny

103 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

104 Wbrew twierdzeniu obrońcy w zarzucie 1 i 5 - nie zaistniał błąd w ustaleniach faktycznych.

105 Odnośnie obciążenia oskarżonego kosztami postępowania należy przypomnieć, że

106 art. 627 k.p.k. statuuje zasadę ponoszenia kosztów sądowych przez skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego. Aby mogło dojść do jej przełamania konieczne jest

107 wystąpienia przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych, przewidzianych w art. 624 §

108 1 k.p.k. Ww. przepis wymaga wykazania przez stronę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych tych przesłanek, które w treści wskazanego przepisu, jako konieczne ustawodawca przewidział. Tymczasem sytuacja taka w realiach niniejszej sprawy nie nastąpiła. Oskarżony jak deklaruje pracuje i otrzymuje ,,do ręki” po potrąceniach egzekucyjnych kwotę 1920 zł i nie ma nikogo na utrzymaniu (k. 214). Oskarżony jest do tego osobą relatywnie młodą (48 lat), zdrową. Nie daje to podstawy do uznania, iż Sąd I instancji winien był zastosować zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, jak twierdzi autor apelacji.

109 Niesłuszny jest również zarzut niezawieszenia postępowania do czasu

110 prawomocnego zakończenia innej sprawy celem umorzenia absorpcyjnego na podstawie art. 11 k.p.k. Ww. przepis stanowi, iż w sprawie o występek, zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 5, można umorzyć postepowanie, jeżeli orzeczenie wobec oskarżonego kary byłoby oczywiście niecelowe ze względu na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo, a interes pokrzywdzonego temu się nie sprzeciwia. Niecelowość wymierzenia oskarżonemu kary prowadząca do umorzenia absorpcyjnego musi być oczywista. Dysproporcja pomiędzy karą wymierzoną za inne przestępstwo a karą spodziewaną za przestępstwo, co do którego rozważana jest kwestia umorzenia na podstawie art. 11 § 1 k.p.k. jest więc na tyle drastyczna, że wymierzanie

111 tej kary nie ma sensu zarówno ze względu na społeczne oddziaływanie kary, jak i ze względu na prewencję indywidualną (zob. R.A. S., Umorzenie absorpcyjne

112 postępowania, s. 503). Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie nie zaszły takie okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie absorpcyjne postępowania przeciwko oskarżonemu T. K. tylko dlatego, że toczy się wobec niego postępowanie w sprawie V Ds. (...) Przepis art. 11 k.p.k. ma charakter fakultatywny,

113 a więc nie zawiera nakazu stosowania zawartej w nim normy. Ponadto niecelowość karania jako przyczyna umorzenia musi mieć charakter ,,oczywisty”. Można uznać, że z wypadkiem oczywistej niecelowości karania sąd ma do czynienia wówczas, gdy na przykład zachodzi drastyczna dysproporcja między surową co do rodzaju i wymiaru karą już prawomocnie orzeczoną w innej sprawie czy sprawach a dość łagodną karą, która byłaby orzeczona w ocenianym postępowaniu. Tymczasem z danych o karalności oskarżonego nie wynika by zapadły wobec niego wyroki skazujące go na bezwzględne kary pozbawienia wolności w wymiarze wielu lat czy też na grzywny stanowiące wielokrotność grzywny, którą ostatecznie orzekł w tej sprawie sąd I instancji.

114 Sąd odwoławczy uznał również za całkowicie niezasadne zarzuty ujęte w pkt 2 i 3.

115 Z treści art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. nie wynika, aby w opisie czynu należało używać słów ustawy. Dopuszczalne jest posłużenie się sformułowaniami, które są równorzędne językowo i które w drodze nieodpartego logicznego rozumowania świadczą o wyczerpaniu konkretnego elementu składającego się na ustawowy obraz określonego czynu zabronionego. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że polski proces karny nie jest procesem formułkowym, w którym wymagane było posługiwanie się określonymi formułami prawnymi, z tego też względu przy konstruowaniu opisu przestępstwa wystarczające jest użycie wyrażenia znaczeniowo równorzędnego. Dopóty, dopóki leksykalne odmienności w opisie czynu nie są powodem wątpliwości co do rzeczywistej treści stawianych oskarżonemu zarzutów, nie może być mowy o naruszeniu zasady nullum crimen sine lege scripta. Taki opis nie godzi w gwarancyjne funkcje prawa, chroni natomiast konstytucyjną i ustawową zasadę, iż sądy, pełniąc wymiar sprawiedliwości, powinny się opierać na prawdziwych ustaleniach, wobec których przepisy kształtujące postępowanie karne pełnią rolę służebną, zatem nie mogą być interpretowane w sposób formalistyczny i irracjonalny, a zarazem wypaczający sens tego postępowania (zob. wyrok SN z dnia 1.09.2015r. w sprawie V KK 212/15; wyrok SN z dnia 26.11.2014r.w sprawie II KK 141/14; postanowienie SN z dnia 20.03.2014r. w sprawie III KK 416/13; wyrok SN z dnia 22.10.2009 r. w sprawie IV KK 111/09). Użycie w opisie czynów przypisanych oskarżonemu znamienia czasownikowego ,,pełniąc funkcję” i „nie złożył” zawiera w sobie pełną treść kryminalną zachowania oskarżonego według przyjętej kwalifikacji prawnej czynu oraz bez cienia wątpliwości określa umyślność tego zachowania. Oskarżony miał świadomość składania sprawozdań finansowych, mimo to tego nie czynił. W samym opisie czynu przypisanego nieodzowne jest przytoczenie znamienia czasownikowego warunkującego byt przestępstwa i decydującego o przyjętej kwalifikacji prawnej, natomiast w omawianym przypadku tj. czynu z art. 79 pkt 4 Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości nie ma potrzeby wskazania formy winy i postaci zamiaru. Wina umyślna wynika ze znamienia czasownikowego określającego kwalifikację prawną czynu, który można popełnić tylko z winy umyślnej, natomiast na określenie postaci zamiaru jest miejsce w części motywacyjnej orzeczenia. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji przypisując oskarżonemu sprawstwo czynu według jego opisu, jak w zaskarżonym wyroku, nie uchybił wymogom art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.

116 Niesłuszny jest również zarzut naruszenia art. 167 k.p.k. tj. nieprzeprowadzenia z urzędu dowodu z akt śledztwa prowadzonego w Prokuraturze Okręgowej w P. pod sygn. V Ds. (...). W ocenie sądu II instancji Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe wystarczające dla prawidłowego wyrokowania w niniejszej sprawie, a nieprzeprowadzenie dowodu z ww. akt, nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że przeprowadzenie dowodu z urzędu stanowi uprawnienie, ale także obowiązek Sądu, gdy przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (art. 366 § 1 k.p.k.). Również, gdy strony nie wnioskują o przeprowadzenie nowych dowodów, to należy taki dowód przeprowadzić,

117 ale dopiero wówczas, gdy dokonując oceny dowodów, organ procesowy uzna, że

118 materiał dowodowy jest niepełny i nasuwa wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, więc powinien być uzupełniony (SA w K. II AKa 155/11, KZS 2012, z. 4, poz. 46, OSN Prok. i Pr. 2012, nr 7-8, poz. 23). Zebrany w sprawie materiał dowodowy w ocenie Sądu Odwoławczego nie dostarczył potrzeby przeprowadzenia dodatkowych dowodów z oględzin ww. akt. Podkreślić należy, że wniosek o przeprowadzenie dowodu stanowi również uprawnienie strony, z którego to skarżący na żadnym etapie postępowania nie skorzystał, mimo, że uczestniczył w każdym etapie rozprawy. Z tego względu Sąd Odwoławczy po dokonaniu kontroli orzeczenia uznał, iż Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził i ocenił wszystkie dowody i okoliczności ujawnione

119 w toku postępowania jurysdykcyjnego i na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych.

120 Sąd odwoławczy uznał również za całkowicie niezasadny zarzut ujęty w pkt 4.

121 Sąd odwoławczy uznał też za całkowicie bezpodstawne zarzuty apelacji w zakresie rażącej surowości kar jednostkowych oraz kary łącznej. Przeciwnie, zdaniem Sąd Okręgowego, kary te są sprawiedliwe, adekwatne do stopnia winy oskarżonego i społecznej szkodliwości popełnionych przez niego czynów. Nadto Sąd Rejonowy wskazał również szczegółowo i poprawnie przesłanki, jakimi kierował się wymierzając poszczególne kary oraz karę łączną.

122 Wniosek

123 uchylenie wyroku i zawieszenie postępowania na podstawie art. 11 k.p.k.,

124 ewentualnie przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania

125 ☐ zasadny

126 ☐ częściowo zasadny

127 ☒ niezasadny

128 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

129 W konsekwencji stwierdzenia przez sąd odwoławczy bezzasadności

130 podniesionych w apelacji, a wskazanych wyżej zarzutów wnioski apelacji w tym

131 zakresie pozostawały bezzasadne.

132 Sąd Rejonowy nie dopuścił się też żadnych podlegających uwzględnieniu z urzędu uchybień, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku

133 niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych w apelacji zarzutów, zgodnie z wymogami art. 439 k.p.k. czy art. 440 k.p.k.

134 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

135 1.

136 brak

137 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

138 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

139 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

140 1.

141 Przedmiot utrzymania w mocy

142 w całości

143 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

144 Zarzuty podniesione w apelacji okazały się nietrafne, zaś nie wystąpiły inne okoliczności, które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu i nakazywałyby zmianę rozstrzygnięcia w tym zakresie.

145 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

146 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

147 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

148 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

149 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

150 6. Koszty Procesu

151 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

152 Przytoczyć okoliczności

153 II

154 Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 złotych tytułem opłaty za II instancję oraz kwotę 40 złotych tytułem wydatków postępowania odwoławczego:

155 - wysokość opłaty od kary ustalono na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz.U. z 1983 roku, Nr 49, poz. 223 ze zm.) w zw. z art. 8 w/w ustawy,

156 - na wydatki postępowania odwoławczego złożyły się: 20 zł za kartę karną oraz 20 zł tytułem ryczałtu za doręczenia w postępowaniu odwoławczym.

157 7. PODPIS

158 1.1. Granice zaskarżenia

159 Kolejny numer załącznika

160 1

161 Podmiot wnoszący apelację

OBROŃCA

162 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

SKAZANIE, KOSZTY

163 1.2.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

164 ☒ na korzyść

165 ☐ na niekorzyść

166 ☒ w całości

167 ☐ w części

168 ☐

169 co do winy

170 ☐

171 co do kary

172 ☐

173 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

174 1.3.1. Podniesione zarzuty

175 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

176 ☐

177 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

178 ☐

179 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

180 ☒

181 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

182 ☒

183 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

184 ☒

185 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

186 ☐

187 art. 439 k.p.k.

188 ☐

189 brak zarzutów

190 1.4. Wnioski

191 ☐

192 uchylenie

193 ☒

194 zmiana