Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 12 października 2023 r., II Ca 741/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 12 października 2023 r., II Ca 741/23

Tekst

1 Sygn. akt II Ca 741/23

Uzasadnienie

2 Postanowieniem wstępnym z dnia 4 kwietnia 2023 roku, sygnatura akt I Ns 615/19, Sąd Rejonowy w Gryfinie oddalił wniosek uczestnika W. R. o stwierdzenie nabycia udziału 426/1000 w nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym (...) położonej w W., księga wieczysta KW nr (...).

3 Powyższe orzeczenie sąd rejonowy oparł na ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych zawartych w sporządzonym do niego pisemnym uzasadnieniu znajdującym się na k. 505 – 514v akt sprawy.

4 Apelację od powyższego postanowienia wywiódł uczestnik, zaskarżając je w całości, zarzucił:

5 naruszenie prawa materialnego, tj.:

6 - art. 172 k.c. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji ustalenie, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zasiedzenia udziału w nieruchomości, podczas gdy całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przemawia za uznaniem, iż nastąpiło zasiedzenie w dobrej wierze;

7 - art. 7 k.c. w zw. z art. 172 k.c. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że poprzednik prawny uczestnika i uczestnik nie pozostają w dobrej wierze;

8 sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, poprzez przyjęcie, iż W. R. i jego poprzednicy prawni pozostawali w nieusprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że przysługuje im wyłączne prawo własności do części ogrodowej działki (...), a tym samym, że byli posiadaczami nieruchomości w złej wierze, podczas gdy:

9 - w posiadanie spornej nieruchomości skarżący oraz jego poprzednicy prawni weszli w 1959 roku i stan ten nie uległ zmianie zarówno w 1996 roku (data umowy sprzedaży) jak i w 1998 roku (data umowy darowizny) a więc stan dobrej wiary należy ocenić na te momenty wejścia w posiadanie;

10 - w oparciu o domniemanie faktyczne należy uznać, że skarżący i jego poprzednicy prawni pozostawali w dobrej wierze co do własności części ogrodowej działki (...) z uwagi na brak jakiejkolwiek zmiany w zakresie posiadania tej działki, zapłaty pieniędzy odpowiadającej wartości działki oraz dokonaniu jednakowych transakcji przez sprzedającego w stosunku do innych mieszkańców;

11 - W. R. i jego poprzednicy prawni do 2018 roku nie mieli wiedzy, że prawo do działki (...) w części ogrodowej przysługuje także innej osobie, gdyż nikt nigdy nie manifestował tego prawa, W. K. ani jego poprzednicy prawni nie ujawnili się jako współwłaściciele działki, nie żądali dopuszczenia do współposiadania;

12 - W. R. jest spawaczem zaś jego poprzednicy prawni to rolnicy, nie posiadali oni wiedzy prawniczej ani doświadczenia w zakresie zakupu ziemi żeby zauważyć błąd w protokole ustalenia warunków sprzedaży i akcie notarialnym skoro nie dostrzegli go zarówno notariusza jak i pracownicy Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa, zwłaszcza że zapłacili wyższą cenę za gruntu przynależne do zabudowań.

13 Nadto z ostrożności procesowej podniósł zarzut naruszenia art. 5 k.c., tj. zasady sprawiedliwości społecznej polegający na uznaniu, że Państwo S. oraz W. R. nie pozostawali w usprawiedliwionych okolicznościach co do własności udziału w działce (...) podczas gdy posiadanie samoistne tego gruntu przez uczestnika i jego poprzedników prawnych było kontynuacją stanu rzeczy, trwającego nieustannie od 1959 roku, a Państwo S. zapłacili wyższą cenę, która uwzględniała grunt objęty wnioskiem o zasiedzenie.

14 Wskazując na te zarzuty, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

15 W uzasadnieniu apelacji sformułowane jak wyżej zarzuty zostały rozwinięte.

16 W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego.

17 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

18 Apelacja okazała się nieuzasadniona, aczkolwiek wiele zarzutów w niej zawartych należy uznać za trafne, niemniej jednak nie wystarczające do uwzględnienia żądania zgłoszonego przez uczestnika.

19 Wstępnie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Z powołanego przepisu wynika, że sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji zakreślonej przez stronę skarżącą. Nie oznacza to jednak, że sąd ten jest związany ustaleniami faktycznymi czy oceną prawną wyrażoną przez sąd pierwszej instancji, jeżeli nie były przedmiotem zarzutów. Sąd odwoławczy jest bowiem sądem merytorycznym, a przyjęta przez ustawodawcę koncepcja apelacji pełnej nakłada nań powinność dokonania ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, niezależnie od zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesionych w apelacji i skontrolowania prawidłowości postępowania przed sądem pierwszej instancji; wiążą go wyłącznie zarzuty naruszenia prawa procesowego (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów – zasada prawna z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 3 czerwca 2015 r., V CSK 550/14; z dnia 25 listopada 2015 r., IV CSK 55/15; z dnia 10 marca 2016 r., III CSK 183/15). Zaznaczyć również trzeba, że z ujętego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność omówienia przez sąd drugiej instancji w uzasadnieniu jego orzeczenia każdego argumentu podniesionego w apelacji. Wystarczające jest odniesienie się do sformułowanych w niej zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały przez sąd drugiej instancji w całości rozważone, przed wydaniem orzeczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2010 r., V CSK 296/09, z dnia 26 kwietnia 2012 r., III CSK 300/11, z dnia 4 września 2014 r., II CSK 478/13 oraz z dnia 22 sierpnia 2018 r., III UK 119/17).

20 W uwzględnieniu powyższego, rozpoznając ponownie merytorycznie sprawę w granicach zakreślonych apelacją uczestnika (art. 378 § 1 k.p.c.) sąd okręgowy po rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonał jego własnej oceny przez pryzmat właściwych przepisów prawa materialnego, w konsekwencji czego uznał, że rozstrzygnięcie sądu rejonowego jest prawidłowe, albowiem w ustalonym stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zostały spełnione przesłanki zasiedzenia konieczne do stwierdzenia na rzecz uczestnika nabycia własności przez zasiedzenie objętego wnioskiem udziału w nieruchomości.

21 Nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie następuje z mocy prawa wobec spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek określonych w art. 172 k.c., tj. 1) posiadania samoistnego przez podmiot, który nie jest jej właścicielem; 2) upływu wskazanego w ustawie czasu nieprzerwanego samoistnego posiadania, którego długość zależy od dobrej lub złej wiary posiadacza samoistnego, wynoszącego odpowiednio dwadzieścia bądź trzydzieści lat (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2014 r., IV CSK 271/13). Dodania również wymaga, że jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści, o czym stanowi art. 176 §1 k.c.

22 Posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter posiadania samoistnego. W świetle art. 336 k.c. posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. Faktyczne władztwo nad rzeczą, warunkujące istnienie posiadania obejmuje dwa elementy: element fizyczny – faktyczne władztwo nad rzeczą sprawowane tak jak właściciel (corpus possesioni) i element psychiczny (animus rem sibi habendi) - wolą posiadania jej jak właściciel. Wola posiadania rzeczy w zakresie własności oznacza wolę posiadania jej dla siebie, z wyłączeniem innych podmiotów, a więc chęć wyłącznego władania rzeczą w zakresie stosownym do najszerzej pojętych uprawnień do rzeczy. Przede wszystkim przejawia się to w podejmowaniu wielu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako pozostającą w jego sferze swobodnej dyspozycji, przy czym ocena podejścia uwzględnia rzeczywistą wolę władającego, ale dokonywana jest obiektywnie, z punktu widzenia otoczenia posiadającego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2010 r., I CSK 586/09). Tym samym, choć czynnik woli pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego, lecz rzeczywistą wolę posiadacza, która decyduje o charakterze samego posiadania, ustala się na podstawie zamanifestowanych na zewnątrz przejawów władania rzeczą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2015 r., III CSK 188/14). Ustalenie faktu posiadania i jego charakteru odbywa się na podstawie manifestowanych przez posiadacza i widocznych na zewnątrz przejawów władania rzeczą i zawsze musi odnosić się do okoliczności konkretnego przypadku. Do zasiedzenia może prowadzić jedynie posiadanie jawne, widoczne dla otoczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2017 r., I CSK 426/16). Przykładowo jako przejaw samoistnego posiadania nieruchomości wymienić można ogrodzenie działki gruntu, jej zabudowanie lub zagospodarowanie w inny sposób, dbanie o jej utrzymanie w stanie niepogorszonym, czynienie innego rodzaju nakładów, pobieranie pożytków (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2014 r., IV CSK 271/13). Z kolei posiadacz zależny włada rzeczą w zakresie innego prawa niż własność, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą, przykładowo jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca. Przekształcenie posiadania zależnego w posiadanie samoistne, jakkolwiek możliwe, wymaga uzewnętrznienia woli właścicielskiego władania w sposób pewny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1997 r., I CKU 32/97).

23 Niewątpliwie, co nie jest w istocie kwestionowane, posiadanie części ogrodowej działki przez uczestnika i jego poprzedników prawnych miało taki właśnie charakter i trafnie zostało uznane przez sąd pierwszej instancji za posiadanie samoistne. Posiadanie o takim charakterze rozpoczęło się w dniu 16 września 1996 roku, gdy Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa zawarła z małżonkami S. umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży udziału w gruncie. Do tej daty bowiem małżonkowie S. mieli bowiem pełną świadomość, że nieruchomość, którą zajmują stanowiła własność Skarbu Państwa, a zatem nie mogli czuć się jej właścicielami. Rozważenia natomiast wymaga czy z momentem nabycia własności lokali mieszkalnego i udziału w gruncie poprzednicy prawni uczestnika mieli usprawiedliwioną okolicznościami świadomość, że są wyłącznymi właścicielami części ogrodowej działki nr (...). W istocie zatem czy istniejące faktycznie od 1959 roku posiadanie przez nich tej części gruntu przekształciło się w posiadanie samoistne w dobrej wierze, czy też w posiadanie samoistne w złej wierze.

24 Dobra wiara zasiadującego posiadacza występuje wówczas, gdy ingerowanie w cudzą własność rozpoczęło się w takich okolicznościach, które usprawiedliwiały przekonanie posiadacza, że nie narusza cudzego prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2014 r., II CSK 472/13). Dobra wiara jest faktem o charakterze stanu mentalnego, intelektualnym, polegającym na usprawiedliwionej niewiedzy określonego podmiotu o istnieniu określonych stanów prawnych, w szczególności jest to błędne przeświadczenie o przysługiwaniu określonego prawa lub istnieniu określonego stosunku prawnego. Przeciwieństwem dobrej wiary jest zła wiara, która zachodzi wówczas, gdy określony podmiot wie (ma świadomość) o nieistnieniu określonego prawa, stosunku prawnego lub sytuacji prawnej albo też nie wie, jednakże należy uznać, że wiedziałby, gdyby w konkretnych okolicznościach postępował rozsądnie, z należytą starannością i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2013 r., V ACa 1030/12). Wprawdzie ustawodawca w art. 7 k.c. statuuje domniemanie dobrej wiary, przewidując, iż w sytuacji, gdy ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, należy przyjąć domniemanie dobrej wiary, to jednak jest to domniemanie wzruszalne, które wzruszyć można przedstawiając dowód, iż w chwili rozpoczęcia posiadania dany podmiot wiedział lub mógł się dowiedzieć o tym, że narusza prawo innego podmiotu. Bacząc na wskazane wyżej okoliczności wynikające z materiału dowodowego domniemanie należało uznać za obalone.

25 Podzielić należy wywody w zakresie rozumienia pojęcia dobrej wiary wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 26 września 2022 roku, sygnatura II Ca 1600/21.

26 Ustawodawca nie definiuje pojęcia „dobrej wiary”, to jednak orzecznictwo konsekwentnie i w zasadzie bez wyjątków odwołuje się do tradycyjnej koncepcji dobrej wiary i według niej przyjmuje się, że dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu, że danej osobie przysługuje wykonywane przez nią prawo ( por. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 11 grudnia 1975 r., III CZP 63/75; uchwała SN z dnia 24 marca 1980 r., III CZP 14/80; uchwała SN z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 108/91; a także postanowienia SN: z 4 listopada 1999 r., II CKN 560/98; z 14 czerwca 2005 r., V CK 700/04, z 9 stycznia 2014 r., V CSK 87/13). Jak wskazuje się w orzecznictwie ze złą wiarą posiada nieruchomości mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy samoistny posiadacz ma świadomość, że prawo własności danej rzeczy mu nie przysługuje ( por. postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2009 r., I CSK 430/08). Wprawdzie na gruncie art. 7 k.c. obowiązuje domniemanie dobrej wiary posiadacza, tym niemniej powyższe domniemanie prawne, choć wiążące dla sądu (art. 234 k.p.c.), to jednak usuwalne, więc nie jest wykluczona możliwość wykazania faktu przeciwnego. Zmianie ulega w takim wypadku ogólna zasada rozkładu ciężaru dowodu, z przerzuceniem obowiązku dowodzenia na drugą stronę ( por. postanowienia SN: z dnia 10 stycznia 2013 r., V CSK 282/12 i dnia 7 maja 2014 r., II CSK 472/13), a oceny tej sąd meriti dokonuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

27 Podkreślić należy, że posiadanie to musi być usprawiedliwione okolicznościami, niemniej jednak nie ma decydującego znaczenia kwestia świadomości prawnej uczestnika czy też jego poprzedników prawnych, a w szczególności brak takiej świadomości nie stanowi usprawiedliwienia dla przyjęcia dobrej wiary. Zawarcie umowy kupna – sprzedaży lokalu mieszkalnego przez poprzedników prawnych uczestnika nastąpiło w 1996 roku, zaś zawarcie umowy darowizny nastąpiło w 1998 roku. W tym okresie zarówno Sąd Najwyższy przedstawił szereg wypowiedzi o sposobie rozumienia pojęcia dobrej wiary, w przestrzeni medialnej funkcjonowało szereg informacji o sposobie funkcjonowania instytucji ksiąg wieczystych, wymogu dochowania notarialnej formy przeniesienia własności nieruchomości jak i zasad geodezyjnego wyodrębniania nieruchomości. Nie sposób podzielić stanowiska uczestnika, że on i jego poprzednicy prawni nie mieli świadomości, że wydzielenie działki gruntu wymaga czynności geodety, wyznaczenia punktów granicznych i utrwalenia znaków geodezyjnych w terenie. Wiedza o znaczeniu znaków geodezyjnych, wyznaczających granice pomiędzy nieruchomościami była bowiem w stosunkach wiejskich powszechna. Niewątpliwie zaś takowe czynności w stosunku do części ogrodowej nie zostały w 1996 roku podjęte. Stanowisko uczestnika o przekonaniu, że jego poprzednicy prawni, a następnie on, nabyli własność części ogrodowej działki nie wytrzymuje krytyki również i z tego względu, że uczestnik nie opłacał podatku od nieruchomości określonej jako działka ogrodowa o powierzchni około 600 m². Także nawet pobieżne zapoznanie się przez uczestnika z umową darowizny z dnia 10 kwietnia 1998 roku nie pozwalało mu na przyjęcie, że nabywa osobną nieruchomość o powierzchni około 600 m², gdyż w umowie darowizny takiego wskazania nie ma. Brak zapoznania się przez uczestnika przy nabyciu nieruchomości z treścią księgi wieczystej czy też dokumentacją z ewidencji gruntów świadczy o niedbalstwie (k – 495 – 495 verte), a tym samym wyklucza pozostawanie uczestnika w dobrej wierze. Brak posiadania przez uczestnika stosownego wykształcenia wręcz powinien skłonić go do większego zainteresowania się kwestiami prawnymi, choćby przez zadanie pytań notariuszowi i wnikliwe zapoznanie się z dokumentami dokonywanej czynności prawnej.

28 Nie stanowią również usprawiedliwienia dla przyjęcia dobrej wiary uczestnika okoliczności związane z wyceną i nabyciem nieruchomości od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jak wynika z zeznań uczestnika (k – 495 verte) rodzice uczestnika nie znali treści operatu z 1996 roku, a on zapoznał się z tym dokumentem dopiero w 2014 roku. Nie jest przy tym zrozumiałe z jakich względów przyznaje większą wagę operatowi szacunkowemu niż zapisom aktów notarialnych i księgi wieczystej. Podzielić należy stanowisko sądu rejonowego, że fakt zapłaty ceny za grunt rolny 601 m² nie oznacza nabycia tego gruntu na własność, ani nie usprawiedliwia przekonania, że takowe nabycie miało miejsce, a tym samym nie stanowi o wejściu w posiadanie gruntu w dobrej wierze.

29 Brak upływu do dnia wydania niniejszego orzeczenia wymaganego dla zasiedzenia przy złej wierze okresu trzydziestu lat skutkował oddaleniem wniosku o zasiedzenie z uwagi na niespełnienie jednej z przesłanek koniecznej do nabycia własności w drodze zasiedzenia określonych w art. 172 k.c.

30 Mając na uwadze powyższe, apelacja skierowana przeciwko trafnemu rozstrzygnięciu, podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

31 Podnoszone przez uczestnika zarzuty naruszenia art. 5 k.c. nie mogą prowadzić do nabycia przez niego prawa własności, albowiem zastosowanie tego przepisu nie może prowadzić do wykreowania bądź nabycia prawa podmiotowego, niemniej jednak w ocenie Sądu Okręgowego winno zostać rozważone w płaszczyźnie zniesienia współwłasności pomiędzy stronami i uwzględnione przy dokonywaniu podziału nieruchomości. Niewątpliwie bowiem uczestnik i jego poprzednicy prawni w sposób nieprzerwany i nie zakłócony korzystali z części ogrodowej działki od 1959 roku, a od 1996 roku jako współwłaściciele tej części, pozostając w błędnym (aczkolwiek nieusprawiedliwionym) przekonaniu, że są jej wyłącznymi właścicielami. Decydujące znaczenie zaś należy nadać faktowi uiszczenia przez uczestnika ceny za tę część gruntu przy ustalaniu wstępnych warunków nabycia nieruchomości (protokołu k – 77-78 i 174-175). Dokonując zniesienia współwłasności Sąd zatem powinien kierować się nie tylko matematycznym wskazaniem wielkości udziałów przysługujących poszczególnym współwłaścicielom w gruncie, lecz uwzględniać całokształt okoliczności towarzyszących nabyciu udziałów i korzystaniu z nieruchomości, jak również uwzględniać zasady współżycia społecznego.

32 Zasady współżycia społecznego rozumie się jako normy moralne odnoszące się do stosunków międzyludzkich, których przestrzeganie spotyka się pozytywną oceną społeczną, a naruszanie z dezaprobatą. W wyroku z dnia 23 maja 2013 r. IV CSK 660/12 Sąd Najwyższy podkreślił, iż z uwzględnieniem, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), należy przyjąć, że odwołanie się do zasad współżycia społecznego oznacza odwołanie się do idei słuszności w prawie i do powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa. Ujmując rzecz ogólnie, można przyjąć, że przez zasady współżycia społecznego należy rozumieć podstawowe zasady etycznego i uczciwego postępowania (Legalis numer 728657).

33 Należy jednocześnie podnieść, że przy stosowaniu przepisu art. 5 k.c. trzeba mieć na względzie, że domniemywa się, iż korzystający ze swego prawa czyni to w sposób zgodny z zasadami współżycia społecznego (ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa). Dopiero istnienie szczególnych okoliczności może domniemanie to obalić i pozwolić na zakwalifikowanie określonego zachowania jako nadużycia prawa, niezasługującego na poparcie z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Ciężar wykazania tych szczególnych okoliczności spoczywa na osobie powołującej się na art. 5 k.c.

34 W orzecznictwie zaznacza się, że sposób stosowania konstrukcji nadużycia prawa podmiotowego z założenia ma charakter elastyczny, pozostawiając znaczny margines swobody w ocenie, czy dane zachowanie pozostaje w granicach prawa podmiotowego, czy też stanowi jego nadużycie. Celowi temu służy oparcie art. 5 k.c. o klauzulę generalną, odsyłającą do zasad współżycia społecznego – której treść wymaga każdorazowo doprecyzowania na gruncie konkretnej sprawy ( postanowienie SN z dnia 26 marca 2014 r.V CSK 344/13, Legalis numer 994652).

35 Odnosząc powyższe rozważania prawne do realiów rozpoznawanej sprawy sąd okręgowy w niniejszym składzie doszedł do przekonania, że uczestnik wykazał, iż w sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności, które winny być uwzględnione na etapie zniesienia współwłasności, co najmniej w sposobie podziału według dotychczasowego stanu posiadania. Domaganie się dokonania zniesienia współwłasności w sposób ściśle odpowiadający matematycznej wielkości udziałów winno zostać ocenione jako nadużycie prawa podmiotowego w powyżej wskazanym znaczeniu. Zaznaczyć należy także, że stosowanie art. 5 k.c. nie jest wyłączone przy ustalaniu dopłaty pomiędzy współwłaścicielami z tytułu wyrównania udziałów. W niniejszej sprawie rozważenia będzie wymagać z jednej strony fakt zapłaty za tę część gruntu ceny przez poprzedników prawnych uczestnika, ale także fakt, że przez cały okres trwania współwłasności wnioskodawca uiszczał podatki od udziału w całej nieruchomości.

36 Bacząc zatem na powyższe okoliczności Sąd Rejonowy winien tak dokonać zniesienia współwłasności aby wydane orzeczenie w pełni uwzględniało opisane powyżej zasady słuszności i normy moralne.

37 sędzia Katarzyna Longa sędzia Tomasz Szaj sędzia Tomasz Radkiewicz

38 (...)

39 (...)

40 (...)

41 (...)

42 (...)