Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2025 r., II Ca 1453/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2025 r., II Ca 1453/24

Tekst

1 Sygnatura akt II Ca 1453/24

Uzasadnienie

2 Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy z powództwa (...) Bank (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko D. Z. i K. Z. o zapłatę, ewentualnie ustalenie i o zapłatę, ewentualnie o zapłatę, w dniu 23 lipca 2024 roku wydal wyrok (sygn. akt I C 36/24), w którym:

3 I. umorzył postępowanie w sprawie w zakresie powództwa głównego w części co do kwoty 35 651,37 zł tytułem należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od tej kwoty w całości oraz w części co do odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 44 546,02 zł od dnia 28 października 2022 roku do dnia 17 czerwca 2024 roku;

4 II. oddalił powództwo główne w pozostałej części;

5 III. oddalił powództwo ewentualnie o ustalenie i o zapłatę;

6 IV. oddalił powództwo ewentualne o zapłatę;

7 V. zasądził od powoda (...) Bank (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz poznanych D. Z. i K. Z. kwotę 5 400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

8 Powyższe orzeczenie sąd rejonowy oparł o ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne zawarte w pisemnym uzasadnieniu wyroku znajdującym się na kartach 164 - 170 akt sprawy.

9 Powyższe orzeczenie zaskarżył apelacją powód, zaskarżając rozstrzygnięcie sądu rejonowego w części, tj. w zakresie punktów II, III, IV i V. Zaskarżonemu orzeczeniu powód zarzucił:

10 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że:

11 1) Sąd I instancji naruszył art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Powodowi nie przysługuje roszczenie tytułem zwrotu kwoty należnej Powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony Umowy kredytu w związku koniecznością urealnienia wysokości świadczenia Banku, podczas gdy art. 405 k.c., do którego odsyła art. 410 k.c., nakazuje zwrot wartości świadczenia, a więc w wypadku nieważności Umowy kredytu. Pozwany ma zwrócić Powodowi wartość jego świadczenia, tj. zwrócić urealnioną (aktualną) wartość wypłaconego kredytobiorcy kapitału kredytu;

12 2) Sąd I instancji naruszył art. 6 ust. 1 i art. 7 Dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE. L. 1993.95.29), zw. dalej: „Dyrektywą 93/13" albo „Dyrektywą" poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że obowiązek zwrotu przez konsumenta na rzecz Banku świadczenia nienależnego w postaci zwrotu kwoty należnej Powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony Umowy kredytu w związku koniecznością urealnienia wysokości świadczenia Banku (czy też w oparciu o przepis z art. 3581 k.c. - tj. waloryzację sądową) osłabiłoby odstraszający skutek Dyrektywy 93/13 względem Banku, wynikający z powyższych regulacji, a cele Dyrektywy 93/13 zostałyby pozbawione swojej skuteczności oraz, że ww. przepisy stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja finansowa może żądać od kredytobiorcy zwrotu świadczenia wykraczającego poza zwrot nominalnej kwoty udzielonego kredytu, podczas gdy nadrzędnym celem Dyrektywy 93/13 jest przywrócenie równowagi kontraktowej stron, tj. powrót konsumenta do sytuacji w jakiej ten znalazłby się, gdyby Umowa nie zawierała postanowień abuzywnych, a nie kreowaniu nadzwyczajnych korzyści w związku z ich eliminacją, a nadto przepisy Dyrektywy 93/13 nie regulują kwestii związanych z wzajemnymi rozliczeniami stron po upadku unieważnionej Umowy, w dodatku możliwość żądania przez Bank zwrotu kwoty należnej Powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony Umowy kredytu w związku koniecznością urealnienia wysokości świadczenia Banku (czy też waloryzacji sądowej) - wbrew temu co wskazał Sąd I instancji - nie sprzeciwia się stanowisku TSUE przedstawionym w wyroku z dnia 15 czerwca 2023 roku, sygn. C- 520/21;

13 3) Sąd I instancji naruszył art. 358¹§ 1 i 3 k.c. poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i przyjęcie, że przyznanie instytucjom finansowym możliwości dochodzenia waloryzacji roszczenia o zwrot kapitału kredytu względem kredytobiorców po unieważnieniu umowy kredytu jest sprzeczne ze stanowiskiem przedstawionym przez TSUE w wyroku z dnia 15 czerwca 2023 roku, sygn. C-520/21 oraz ze stanowiskiem przedstawionym przez TSUE w orzeczeniu z dnia 12 stycznia 2024 roku, sygn. C-488/23, podczas gdy Sąd I instancji pominął fakt, że w orzeczeniu z dnia 12 stycznia 2024 roku TSUE wykroczył poza ramy Dyrektywy 93/13 orzekając w przedmiocie wykładni prawa krajowego, zgodnie z którym przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie stoją na przeszkodzie dokonania waloryzacji kwoty udostępnionego Pozwanemu kredytu w sytuacji, gdy nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza i odpadła podstawa prawna pierwotnego świadczenia Banku, co miało miejsce w niniejszej sprawie, a nadto żądanie waloryzacji świadczenia w postaci kapitału kredytu - wbrew temu co przyjął Sąd 1 instancji - nie sprzeciwia się stanowisku TSUE przedstawionym w wyroku z dnia 15 czerwca 2023 roku, sygn. C-520/21;

14 4) Sąd I instancji naruszył art. 358¹ § 4 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy należy wykluczyć możliwość dochodzenia przez Powoda waloryzacji kwoty udostępnionego Pozwanemu kredytu, albowiem żądanie waloryzacji dochodzonego przez Powoda roszczenia pozostaje w związku z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą, podczas gdy zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury przepis ten nie obejmuje roszczeń przedsiębiorców o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych na podstawie nieważnych umów, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

15 2. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na tym, że:

16 1) Sąd I instancji naruszył art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 235² § 1 pkt. 2 k.p.c. poprzez bezpodstawne pominięcie wniosków dowodowych Powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego zawartych w pozwie oraz piśmie z dnia 10 maja 2024 roku, które dotyczyły faktów (okoliczności) mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i niewątpliwie wymagających wiadomości specjalnych;

17 2) Sąd I instancji naruszył art. 203 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 z dnia 2015.11.05) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że stronie pozwanej należy się zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 5.400,00 złotych, podczas gdy na skutek cofniętego powództwa wartość przedmiotu sporu wyniosła poniżej 50.000,00 złotych, a co za tym idzie koszty zastępstwa procesowego winny zostać ustalone na poziomie 3.600,00 zł, albowiem strona pozwana pomimo tego, że cofnięcie powództwa nastąpiło poza rozprawą nie złożyła w terminie 2 tygodni wniosku o przyznanie jej kosztów w zakresie cofniętego powództwa, a pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków prawnych;

18 3) Sąd I instancji naruszył art. 327¹ § 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nie wzięcie pod uwagę przy ocenie zasadności dochodzonych przez powoda roszczeń wszystkich dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę powodową, dokonanie wybiórczej prokonsumenckiej analizy przytoczonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku orzecznictwa oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy.

19 Mając na uwadze powyższe zarzuty, apelujący wniósł o uchylenie Wyroku Sądu I instancji w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na brak właściwego przeprowadzenia przez Sąd I instancji postępowania dowodowego, a co za tym idzie nierozpoznanie istoty sprawy; ewentualnie o zmianę Wyroku Sądu I instancji w zaskarżonym zakresie poprzez uwzględnienie powództwa w zakresie żądania głównego o zapłatę, ewentualnie w zakresie żądania ewentualnego o ukształtowanie i zapłatę, ewentualnie w zakresie żądania ewentualnego o zapłatę oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; natomiast w każdym przypadku zasądzenie od pozwanego na rzecz Powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powód wniósł również o rozpoznanie niezaskarżalnego pkt. 1 postanowienia Sądu I Instancji z dnia 23 lipca 2024 roku mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie pominięcia wniosków dowodowych powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego zawartych w pozwie oraz piśmie z dnia 10 maja 2024 roku.

20 W uzasadnieniu apelacji na kartach 172a - 182 akt powód rozwinął wyżej podniesione zarzuty oraz wniósł jak na wstępie.

21 W odpowiedzi pozwani wnieśli o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz każdego z pozwanych kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu, według norm przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (k. 201 – 202 akt sprawy).

22 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

23 Apelacja powoda, jako niezasadna podlegała oddaleniu.

24 Zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c., sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Z cytowanego wyżej przepisu wynika, iż sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach apelacji zakreślonej przez skarżącego. Powyższe nie oznacza, że sąd jest związany ustaleniami faktycznymi czy oceną prawną sądu pierwszej instancji, jeśli nie były przedmiotem zarzutów apelacji. Sąd okręgowy jest sądem merytorycznym, a przyjęta koncepcja apelacji pełnej ( cum beneficio novorum) nakłada nań powinność merytorycznego rozpoznania sprawy po raz drugi i skontrolowania prawidłowości postępowania w pierwszej instancji, przy uwzględnieniu jedynie związania zarzutami naruszenia prawa procesowego przedstawionymi w apelacji ( por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 03 czerwca 2015 r., V CSK 550/14, z dnia 25 listopada 2015 r., IV CSK 55/15, z dnia 10 marca 2016 r., III CSK 183/15 i dnia 06 października 2016 r., III UK 270/15).

25 Zważyć należy, że z powyższego obowiązku nie wynika konieczność osobnego omówienia w uzasadnieniu orzeczenia każdego argumentu apelacji, ale wystarczające jest odniesienie się do nich w sposób wskazujący, że zostały przez sąd drugiej instancji rozważone ( por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2010 r., V CSK 296/09, z dnia 26 kwietnia 2012 r., III CSK 300/11, z dnia 4 września 2014 r., II CSK 478/13 i dnia 22 sierpnia 2018 r., III UK 119/17). Sąd drugiej instancji jest zatem obowiązany zamieścić w uzasadnieniu wyłącznie takie elementy, które ze względu na treść apelacji i zakres rozpoznania są potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy, ale nie ma zarazem obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów prezentowanych przez strony, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie SN z 16.03.2012 r., IV CSK 373/11, wyrok SN z 29.10.1998 r., II UKN 282/98).

26 Sąd okręgowy zwraca uwagę, że w przeważającej mierze zarzuty apelacyjne zmierzają do wykazania, że instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania nieważnej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty, a zatem wyrażają tę samą intencję autora i wartość intelektualną. Redakcja zarzutów apelacyjnych zarówno procesowych (art. 233 § 1 k.p.c., art. 327¹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., art. 235² § 1 k.p.c., art. 278 § 1 k.p.c.) mających wykazać błędy w zakresie postępowania dowodowego, a także zwrócić uwagę na doprowadzenie do błędnych ustaleń faktycznych, jak również zarzutów naruszenia prawa materialnego (art. 358¹ § 1, 3 i 4 k.c., art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c., art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG), skłania do wniosku, że sedno tych zarzutów sprowadza się do jednej wartości merytorycznej, a mianowicie prawidłowej wykładni tez dyrektywy 93/13 oraz ich zastosowania na gruncie prawa krajowego.

27 Sąd odwoławczy dla usystematyzowania wywodów wskazuje, iż sąd rejonowy prawidłowo zgromadził w tym postępowaniu materiał dowodowy i w aspekcie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dokonał jego prawidłowej oceny, ustalając stan faktyczny odpowiadający treści tych dowodów. W rezultacie ustalenia faktyczne poczynione przez sąd rejonowy, sąd odwoławczy przyjął za własne, czyniąc je podstawą swojego rozstrzygnięcia.

28 Powód ostatecznie domagał się w niniejszym postępowaniu zasądzenia od pozwanych kwoty 44.546,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie wskazanymi w pozwie oraz kosztami procesu tytułem bezpodstawnego wzbogacenia w postaci korzystania przez pozwanego z kapitału udostępnionego mu na podstawie unieważnionej umowy kredytu z dnia 20 grudnia 2007 roku o nr (...); ewentualnie strona powodowa wniosła o dokonanie waloryzacji kwoty wypłaconego pozwanym kapitału, wskazując na dopuszczalność takiego zabiegu w oparciu o art. 327.853,96 zł oparta jest na wskaźniku inflacji; ewentualnie wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony kredytu w związku ze zmianą wartości pieniądza w czasie i tym samym zmianą wysokości świadczenia banku.

29 Bezspornym w przedmiotowej sprawie było, iż strony łączyła umowa kredytu indeksowanego kursem waluty franka szwajcarskiego, która zawierała postanowienia niedozwolone, zakwestionowane przez kredytobiorców, skutkiem czego wyrokiem z dnia 17 grudnia 2022 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie (sygn. akt I C 636/21) stwierdził jej nieważność, zaś rozstrzygnięcie to uprawomocniło się w dniu 7 grudnia 2022 roku. Przesądzona wobec tego była w przedmiotowym postępowaniu kwestia ważności umowy kredytu z dnia 20 grudnia 2007 roku nr (...) zawartej pomiędzy stronami. Zgodnie bowiem z przepisem art. 365 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

30 Konsekwencją stwierdzenia nieważności umowy kredytu jest konieczność traktowania takiej umowy, jakby nigdy nie została zawarta. Orzeczenie sądu w tym przedmiocie jest deklaratoryjne. Oznacza to, że sąd nie kreuje tego skutku, a jedynie potwierdza, że ze względu na doniosłe wady umowy nie funkcjonuje ona pomiędzy stronami od samego początku. Takie stwierdzenie dotyczy w szczególności przypadków, gdy do ukształtowania stosunku umownego doszło w sposób wyraźnie krzywdzący kredytobiorców, przy wykorzystaniu przez drugą stronę silniejszej pozycji. Sankcja w postaci bezwzględnej nieważności umowy powoduje, że strony powinny dokonać zwrotu świadczeń, które otrzymały w wykonaniu nieważnej umowy kredytu.

31 W myśl art. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Jest to regulacja o charakterze otwartym, co oznacza, że enumeratywne wymienienie przypadków objętych jej stosowaniem nie jest w istocie możliwe i wynika przede wszystkim z ukształtowanej praktyki sądowej. Szczególnym rodzajem bezpodstawnego wzbogacenia jest tzw. świadczenie nienależne, którego definicja legalna zawarta jest w przepisie art. 410 k.c., zgodnie z którym świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

32 Bezumowne korzystanie z kapitału banku nie stanowi jakiegokolwiek świadczenia banku na rzecz kredytobiorcy, ale jest wynikającym z nienależnego świadczenia stanem faktycznym, które nie powoduje powstania żadnych roszczeń poza samym roszczeniem o zwrot rzeczonego kapitału. Okoliczność, że na skutek korzystania z kapitału przez kredytobiorcę, a nie przez bank, pozwany nie mógł uzyskać potencjalnego zysku (chociażby przez udzielenie kredytu innej osobie) nie ma tutaj żadnego znaczenia, ponieważ reżim odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie przewiduje obowiązku zapłaty lucrum cessans - w przeciwieństwie do reżimu odpowiedzialności odszkodowawczej (art. 361 § 2 k.c.).

33 Należy zauważyć, że w istocie jedynym przewidzianym przez prawo cywilne świadczeniem związanym z korzystaniem z cudzego kapitału są odsetki, które mogą mieć postać odsetek umownych albo ustawowych (art. 359 k.c., art. 481 k.c.), do czego zresztą nawiązał TSUE w orzeczeniu w sprawie C-520/21, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.

34 W przedmiotowej sprawie sądy w prawomocnie zakończonym postępowaniu ustaliły, że łącząca strony umowa nie mogła dalej obowiązywać w kształcie pozbawionym postanowień abuzywnych. Sąd odwoławczy dostrzega, że wykreowanie przez stronę powodową żądania w istocie zmierzają do uzyskania rezultatu odpowiadającego częściowemu przywróceniu skuteczności umowy uznanej za nieważną w kształcie pozbawionym zapisów abuzywnych. Takiemu zabiegowi sprzeciwia się treść art. 6 i art 7 Dyrektywy 93/13 i stanowi w istocie próbę obejścia tych regulacji oraz zniweczenia prewencyjnego i penalizującego skutku stosowania dyrektywy.

35 W wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie C-520/21 TSUE jednoznacznie wskazał, że w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. Trybunał wskazał, że brak odpowiedzi na pytanie prejudycjalne w całości (tj. także co do roszczeń banku) miałby negatywny wpływ na odstraszający skutek dyrektywy 93/13, ponieważ banki działające w Polsce publicznie grożą konsumentom poważnymi konsekwencjami, jeżeli postanowią oni podtrzymywać żądania uznania umów kredytu hipotecznego za nieważne, ze względu na to, że przedsiębiorcy ci będą dochodzić od konsumentów roszczeń związanych z bezumownym korzystaniem z kapitału przez konsumentów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem system ochrony ustanowiony na mocy dyrektywy 93/13 opiera się na założeniu, że konsument znajduje się w gorszym położeniu niż przedsiębiorca, zarówno pod względem możliwości negocjacyjnych, jak i ze względu na stopień poinformowania, i w związku z tym godzi on się na warunki umowy sporządzone uprzednio przez przedsiębiorcę, na których treść nie może mieć wpływu (wyrok z dnia 26 marca 2019 r., Abanca Corporación Bancaria i Bankia, C‑70/17 i C‑179/17, EU:C:2019:250, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo). Z uwagi na charakter i znaczenie interesu publicznego, jakim jest ochrona konsumentów, dyrektywa 93/13 zobowiązuje państwa członkowskie, co wynika z jej art. 7 ust. 1 w związku z jej motywem dwudziestym czwartym, do zapewnienia stosownych i skutecznych środków mających na celu zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami. W tym celu sądy odsyłające są zobowiązane do odstąpienia od stosowania nieuczciwych warunków umowy, aby nie wywierały one, w braku sprzeciwu konsumenta, wiążących wobec niego skutków [wyrok z dnia 10 czerwca 2021 r., BNP Paribas Personal Finance, od C‑776/19 do C‑782/19, EU:C:2021:470, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo; a także podobnie wyrok z dnia 8 września 2022 r., D.B.P. i in. (Kredyt hipoteczny denominowany w walucie obcej), od C‑80/21 do C‑82/21, EU:C:2022:646, pkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo]. Ponadto z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z jej motywem dwudziestym czwartym wynika, że dyrektywa ta ma również na celu zniechęcenie przedsiębiorców do stosowania nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. W drugiej kolejności, co się tyczy roszczeń przedsiębiorcy wobec konsumenta, należy wskazać, że podobnie jak w przypadku możliwości dochodzenia przez konsumenta roszczeń wynikających z nieważności umowy kredytu hipotecznego takie roszczenia mogą być dopuszczalne tylko wtedy, gdy nie zagrażają celom wskazanym w pkt 68 niniejszego wyroku.

36 Tymczasem przyznanie instytucji kredytowej prawa do żądania od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę, w danym przypadku, odsetek za zwłokę mogłoby podważyć odstraszający skutek zamierzony przez dyrektywę 93/13, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 60 opinii. Trybunał miał już okazję wyjaśnić w innym kontekście, że gdyby sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w takich umowach, takie uprawnienie mogłoby zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 dyrektywy 93/13. Uprawnienie to przyczyniłoby się bowiem do wyeliminowania odstraszającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez zwykły brak stosowania takich nieuczciwych warunków wobec konsumentów, ponieważ nadal byliby oni zachęcani do stosowania rzeczonych warunków, wiedząc, że nawet gdyby miały one być uznane za nieważne, to jednak umowa mogłaby zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy, tak aby zagwarantować w ten sposób interes rzeczonych przedsiębiorców (wyrok z dnia 14 czerwca 2012 r., Banco Español de Crédito, C‑618/10, EU:C:2012:349, pkt 69). Podobnie wykładnia prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy, a tym samym otrzymania wynagrodzenia za korzystanie tego kapitału przez konsumenta, przyczyniłaby się do wyeliminowania odstraszającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez uznanie tej umowy za nieważną. Ponadto skuteczność ochrony przyznanej konsumentom przez dyrektywę 93/13 byłaby zagrożona, gdyby byli oni narażeni, w ramach powoływania się na swoje prawa wynikające z tej dyrektywy, na ryzyko konieczności zapłaty takiej rekompensaty. Jak podkreślił rzecznik generalny w pkt 61 opinii, taka wykładnia groziłaby stworzeniem sytuacji, w których bardziej korzystne dla konsumenta byłoby raczej kontynuowanie wykonania umowy zawierającej nieuczciwy warunek niż skorzystanie z praw, które wywodzi on ze wspomnianej dyrektywy.

37 Dalej Trybunał wskazał, że rozumowania tego nie może podważyć argumentacja Banku (...)., zgodnie z którą w braku możliwości żądania przez przedsiębiorców rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę, w danym przypadku, odsetek za zwłokę, konsumenci uzyskaliby „darmowy” kredyt. Nie może go również podważyć argumentacja Banku (...). i Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego (Polska), zgodnie z którą stabilność rynków finansowych byłaby zagrożona, gdyby banki nie mogły żądać od konsumentów takiej rekompensaty. W tym względzie, po pierwsze, zgodnie z zasadą nemo auditur propriam turpitudinem allegans (powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany) nie można dopuścić ani do tego, by strona czerpała korzyści gospodarcze ze swojego niezgodnego z prawem zachowania, ani do tego, by otrzymała odszkodowanie za niedogodności nim wywołane. W niniejszej sprawie, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 58 opinii, ewentualne uznanie umowy kredytu hipotecznego za nieważną jest skutkiem stosowania nieuczciwych warunków przez Bank (...). W związku z tym nie może on uzyskać odszkodowania za utratę zysku analogicznego do tego, jaki zamierzał osiągnąć ze wspomnianej umowy. Po drugie, jak wskazał rzecznik generalny w pkt 63 opinii, argument dotyczący stabilności rynków finansowych nie ma znaczenia w ramach wykładni dyrektywy 93/13, która ma na celu ochronę konsumentów. Ponadto nie można dopuścić, by przedsiębiorcy mogli obejść cele realizowane przez dyrektywę 93/13 ze względu na zachowanie stabilności rynków finansowych. Do instytucji bankowych należy bowiem organizacja działalności w sposób zgodny z tą dyrektywą. W konsekwencji w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu zawartych w niej nieuczciwych warunków, dyrektywa 93/13 stoi na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty.

38 Sąd odwoławczy w pełni podziela przytoczoną powyżej argumentację. W jej kontekście wypada jedynie podkreślić, że z przytoczonego wyroku TSUE wynika jednoznacznie, że powód nie ma prawa domagać się jakiegokolwiek świadczenia wykraczającego poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty.

39 Dodatkowo sąd odwoławczy wskazuje, że zgodnie z § 4 art. 358¹ k.c. z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Niewątpliwie powód jest przedsiębiorcą, a świadczenie którego się domaga pozostaje w związku z prowadzeniem przez niego przedsiębiorstwa. Sąd okręgowy uznał za pozbawioną jakichkolwiek racjonalnych podstaw argumentację skarżącego, jakoby dochodzone w niniejszej sprawie roszczenie nie było związane z prowadzeniem przez powoda przedsiębiorstwa. Jest oczywiste, że świadczenia których powód dochodzi w niniejszej sprawie (zarówno główne, jak i wszystkie ewentualne) wywodzi on z tego, że na podstawie zawartej z pozwanymi umowy kredytu udostępnił pozwanymi środki finansowe, umowa ta okazała się być nieważna, a powód usiłuje uzyskać także kwoty wykraczające poza nominalną wartość wypłaconego kapitału. Jest oczywiste, że umowa powyższa została zawarta w ramach prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej na podstawie ustawy Prawo bankowe, w której art. 5 ust. 1 pkt 3 za czynność bankową ustawodawca uznał udzielanie kredytów, której to instytucji poświęcony został również cały rozdział 5 ustawy. Nielogiczne i niezrozumiałe jest więc aktualne twierdzenie, że zawarta umowa nie miała związku z prowadzoną przez powoda działalnością gospodarczą. Całkowicie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że powód tak skonstruował umowę kredytu, że okazała się ona nieważna. Niewątpliwie bowiem do wypłaty świadczenia na rzecz kredytobiorców doszło w oparciu o postanowienia tej umowy, a jedynie rozliczenie pomiędzy stronami nastąpiło w oparciu o przepisy o nienależnym świadczeniu.

40 W powyższym kontekście wskazać należy nadto na wewnętrzną sprzeczność twierdzeń powoda, czy wręcz zawarte w jego twierdzeniach sofizmaty. Z jednej bowiem strony apelujący twierdzi, że jego świadczenie nie miało związku z umową zawartą w ramach działalności gospodarczej, z drugiej zaś wnosi o zastosowanie przepisu art. 358¹ k.c. Umknęło najwyraźniej jego uwadze, że przepisy art. 358¹ k.c. znajdują się w części kodeksu, która dotyczy zobowiązań umownych. Jego zastosowanie byłoby więc możliwe jedynie wówczas, gdyby umowa była umową ważną. Wówczas zaś niewątpliwie musiałaby być uznana za zawartą w ramach działalności gospodarczej, co jednocześnie na podstawie art. 358¹§ 4 k.c. wykluczyłoby możliwość dokonania waloryzacji. Tak więc w ocenie sądu okręgowego stosowanie tego przepisu jest a priori wyłączone w przypadku wszelkich roszczeń banku wynikających z nieważnych umów kredytowych.

41 Także wybiórczo przytaczane pojedyncze sformułowania zawarte przez TSUE w orzeczeniu z dnia 15 czerwca 2023r. C-520/21 nie prowadzą do wniosków, jakich życzyłby sobie skarżący. Przede wszystkim wskazać należy, że teza 85, podsumowująca całokształt wywodów Trybunału Sprawiedliwości UE we wskazanym judykacie brzmi „W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że:

42 - nie stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą konsument ma prawo żądać od instytucji kredytowej rekompensaty wykraczającej poza zwrot miesięcznych rat i kosztów zapłaconych z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty, pod warunkiem poszanowania celów dyrektywy 93/13 i zasady proporcjonalności, oraz

43 - stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty.”

44 W ocenie sądu odwoławczego, z wypowiedzi TSUE nie sposób wyprowadzić logicznego wniosku, aby dotyczyły wyłącznie „rekompensaty rozumianej jako odszkodowanie za utracone zyski”. Przeciwnie, TSUE wprost i jednoznacznie wskazał, że niedopuszczalna jest wykładnia prawa krajowego dopuszczająca przyznanie bankowi „rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty”. W zdaniu tym brak mowy o jakimkolwiek „odszkodowaniu” a słowo „rekompensata” odnosi się do wszelkich świadczeń na rzecz banku wykraczających poza zwrot kapitału i ewentualnych odsetek. Za niezrozumiałe uznać należy wywody, jakoby TSUE pisząc o zwrocie wypłaconego kapitału „w żadnej mierze nie przesądził, czy chodzi o jego nominalną, czy też realną na moment dokonywania rozliczeń wartość świadczeń spełnionych bez ważnej podstawy prawnej”, skoro kapitał „wypłacony” miał jedną tylko wartość - określoną i spełnioną właśnie w dacie wypłaty. Poza te dwa świadczenia (kapitał wypłacony i odsetki) bankowi nie należy się więc nic. W kontekście powyższego za zbędne sąd uznał odnoszenie się do wywodów apelującego, a dotyczących zastosowania do ustalenia wartości korzyści wskaźnika WIBOR, skoro nie odnosi się do żadnego ze świadczeń, których skutecznie mógłby domagać się powód.

45 Powód wywodził, że kwestia rozliczeń pozaumownych nie podlega ocenie przez pryzmat Dyrektywy 93/13, lecz prawa krajowego. Istotnie teza 64 orzeczenia TSUE w sprawie C-520/21 wskazuje, iż dyrektywa 93/13 nie reguluje skutków nieważności i kwestia ta należy do prawa krajowego, na czym strona powodowa skonstruowała powództwo. Niemniej jednak rekonstruowanie z tej wypowiedzi TSUE roszczeń jest o tyle bezpodstawne, że w dalszej części swojego wywodu, skonkludowawszy to w tezie 85, TSUE wskazuje, że niemożność formułowania takich roszczeń, wynika z celów dyrektywy. Całokształt stosowania dyrektywy 93/13 wiąże się nie tyle z obowiązkiem stosowania jej in extenso, czyli zgodnie z jej treścią, ale obowiązkiem wykładani prawa krajowego zgodnie z celem tej dyrektywy i w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej tę kwestię uznaje się za przesądzoną, por. postanowienie z 11 grudnia 2023 roku, sygn. C-756/22. Jednoznacznie z powyższego wynika, że prawo krajowe nie może być interpretowane w ten sposób, że przyznaje bankom jakiekolwiek roszczenia poza roszczeniem o zwrot kwoty wypłaconej tytułem kapitału kredytu oraz kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie.

46 Wychodząc naprzeciw argumentacji powoda, iż kwestia rozliczeń pozaumownych nie podlega ocenie przez pryzmat Dyrektywy 93/13 lecz prawa krajowego i powinna być rozstrzygana przez sądy krajowe, sąd odwoławczy wskazuje, że w punkcie 5. Uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, przesądzono, że „ jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia”.

47 Sąd Najwyższy w uzasadnieniu przywołanej uchwały zwrócił uwagę, że prawo polskie przewiduje świadczenie przysługujące w związku z korzystaniem z cudzego kapitału w postaci odsetek (ustawowych lub umownych). Wprawdzie w Kodeksie cywilnym nie ma ustawowej definicji odsetek, jednakże - mimo pewnych różnic co do szczegółów - zgodnie przyjmuje się, że stanowią one pewną ilość pieniędzy lub rzeczy zamiennych, którą wierzyciel pobiera od dłużnika jako wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w stosunku do jego wartości i czasu używania. W przypadku odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie wymagalnej już sumy pieniężnej (art. 481 § 1 k.c.) pełnią one ponadto funkcję represyjną - sankcji za niewykonanie zobowiązania pieniężnego w terminie oraz motywującą dłużnika do spełnienia świadczenia. Tak też definiuje się odsetki w orzecznictwie Sądu Najwyższego - jako wynagrodzenie za używanie cudzych pieniędzy lub innych rzeczy zamiennych, płatne z reguły w rzeczach zamiennych tego samego rodzaju co dług główny, w stosunku do jego wysokości i czasu trwania używania, powiązane z obowiązkiem zapłaty sumy głównej (uchwała z 5 kwietnia 1991 r., III CZP 21/91, OSNC 1991, nr 10-12, poz. 121).

48 Kolejno Sąd Najwyższy w uzasadnieniu ww. uchwały zwrócił uwagę, że w prawie polskim nie ma generalnej zasady, zgodnie z którą każdy przypadek korzystania z cudzego kapitału rodzi obowiązek zapłaty odsetek. Wynika to wprost ze sformułowania art. 359 § 1 k.c., zgodnie z którym odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy wynika to z czynności prawnej, ustawy, orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. Nie można oczywiście wykluczyć dopuszczalnego na zasadzie swobody umów innego wynagrodzenia za udostępnienie kapitału (innego niż obliczane za pomocą stopy procentowej i w stosunku do kapitału), jednak nie znajduje ona zastosowania w analizowanej sytuacji braku związania umową kredytu (jej nieważnością).

49 Roszczenie restytucyjne ma charakter bezterminowy, stąd też obowiązek uiszczania odsetek za opóźnienie od przypadającej do zwrotu kwoty należy wiązać z chwilą wyznaczoną przy zastosowaniu art. 455 k.c., a zatem przypadającą niezwłocznie po wezwaniu do zwrotu świadczenia (wyroki SN: z 21 lutego 1989 r., I CR 14/89; z 22 marca 2001 r., V CKN 769/00; z 28 kwietnia 2004 r., V CK 461/03, i z 18 lutego 2015 r., III PK 83/14, OSNP 2016, nr 10, poz. 127). Jeżeli zaś chodzi o okres od spełnienia nienależytego świadczenia do momentu powstania stanu wymagalności roszczenia restytucyjnego, żądanie odsetek jest wykluczone, ponieważ z przepisów ustawy (wskazane w art. 359 § 1 k.c. orzeczenie sądu i decyzja właściwego organu nie są w tej mierze relewantne) nie wynika konieczność uiszczania odsetek od nienależnego świadczenia już od chwili jego otrzymania. Równocześnie niewiążąca (nieważna) umowa kredytu nie stanowi podstawy do naliczania odsetek. Nie może bowiem wywołać takich skutków prawnych, jakie są związane z dokonaniem niewadliwej czynności prawnej; odmienne stanowisko prowadziłoby do uznania, że umowa taka - wbrew intencji ustawodawcy - ulega „reaktywacji” w zakresie oprocentowania. Co więcej, umowy kredytu nie zawierają klauzul zastrzegających obowiązek zapłaty odsetek kapitałowych w sytuacji uznania umowy za niewiążącą (nieważną).

50 Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyrażonego w uchwale stanowiska powielił przywołaną wcześniej argumentację w zakresie wykładni prawa krajowego w kontekście treści dyrektywy 93/13.

51 Finalnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu omawianego judykatu podkreślił, że nieważność umowy, jako sankcja naruszenia norm uznawanych przez ustawodawcę za podstawowe, nie może być niwelowana przez poszukiwanie w innych normach podstawy do ustalenia praw i obowiązków stron w sposób zbliżony do treści stosunku prawnego przewidzianego w nieważnej umowie, w szczególności w zakresie wykraczającym poza świadczenia o charakterze restytucyjnym, zmierzające do zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy. Dopiero w razie opóźnienia konsumenta w zwrocie kapitału kredytu po stwierdzeniu braku związania umową (jej nieważności), od chwili powstania stanu wymagalności roszczenia restytucyjnego bank może żądać odsetek za opóźnienie na ogólnej ustawowej podstawie art. 481 § 1 k.c. Podobnie, jeśli bank nie wykona swojego zobowiązania kondykcyjnego, na tych samych zasadach wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału może żądać od niego konsument. W przepisach prawa polskiego nie ma podstawy prawnej dla konstruowania towarzyszącego roszczeniu o zwrot nienależnego świadczenia dodatkowego roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału ze skutkiem retrospektywnym - od dnia, w którym doszło do wypłaty konsumentowi kapitału kredytu, i analogicznie - od dnia, w którym konsument dokonywał spłaty poszczególnych rat.

52 Stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 25/22) jest zbieżne z szeroko omówionym orzecznictwem TSUE, natomiast w zacytowanym judykacie stanowisko to zostało podniesione do rangi zasady prawnej. Tylko na marginesie warto odnotować, że żaden członek 18-osobowego składu orzekającego w powyższej Uchwale nie złożył do punktu 5. zdania odrębnego, stąd trudno konfrontować wyrażone w Uchwale stanowisko z jakimikolwiek poglądami odmiennymi.

53 Mając na uwadze wszystko powyższe, sąd okręgowy podziela stanowisko sądu rejonowego, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie powodowej prawa do żądania od pozwanych zwrotu korzyści z tytułu udzielonego kapitału, czy też waloryzacji podlegającego zwrotowi świadczenia, stąd wszelkie zarzuty apelacyjne zmierzające do odmiennej wykładni dyrektywy 93/13 oraz przepisów prawa krajowego (w tym art. 358¹ § 1, 3 i 4 k.c., art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.) nie zasługiwały na uwzględnienie. W konsekwencji powództwo w niniejszej sprawie zostało słusznie oddalone, zarówno co do roszczenia głównego, jak i ewentualnych.

54 Konsekwencją tak dokonanej oceny materialnoprawnej sprawy sąd rejonowy słusznie przyjął, że nie zachodzi potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii biegłego sądowego. Wobec bezzasadności powództwa co do zasady, przeprowadzenie tego dowodu było zbędne i zmierzałoby jedynie do niezasadnego przedłużenia postępowania. Powołany przez powoda dowód miał wykazać okoliczności w sprawie nieistotne, jako że dotyczące ustalenia wysokości „korzyści” osiągniętej przez pozwanych, ewentualnie waloryzacji roszczenia, co wobec bezpodstawności dochodzonego roszczenia było bezcelowe. Pominięcie dowodu przez sąd rejonowy było więc ze wszech miar prawidłowe i sąd okręgowy nie znalazł podstaw do korekty tego postanowienia w trybie art. 380 k.p.c.

55 W ocenie sądu okręgowego podniesiony w apelacji powoda zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie wymogów co do treści uzasadnienia wyroku, tj. art. 327¹ § 1 k.p.c. nie stanowi o wadliwości orzeczenia sądu pierwszej instancji. Powołany przepis określa konstrukcyjne elementy uzasadnienia orzeczenia, do których należy wskazanie podstawy faktycznej obejmującej: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa, przy czym uzasadnienie ma być sporządzone w sposób zwięzły. Sąd rejonowy ustalił stan faktyczny, który w postępowaniu apelacyjnym nie był kwestionowany przez powoda, wskazał również podstawę prawną rozstrzygnięcia. Apelacja powoda sprowadzała się przede wszystkim do oceny prawnej roszczeń powoda. Dla skuteczności zarzutu obrazy przepisów postępowania konieczne jest natomiast wykazanie przez stronę skarżącą, że uchybienie sądu w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego powód nie uczynił.

56 W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że z natury rzeczy sposób sporządzenia uzasadnienia orzeczenia nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie wyraża jedynie motywy wcześniej podjętego rozstrzygnięcia. Z tego względu zarzut naruszenia art. 327¹ § 1 i 2 k.p.c. może znaleźć zastosowanie w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia. Zarzut naruszenia tego przepisu może okazać się usprawiedliwiony tylko wówczas, gdy z uzasadnienia orzeczenia nie daje się odczytać, jaki stan faktyczny lub prawny stanowił podstawę rozstrzygnięcia, co uniemożliwia kontrolę instancyjną. Apelujący nie wykazał natomiast, jaki istotny wpływ na rozstrzygnięcie – co do meritum - mogłoby mieć wskazane przez niego uchybienie sądu rejonowego.

57 Sąd odwoławczy nie dostrzega uchybienia przepisom art. 203 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Owszem w toku procesu doszło do zmiany wartości przedmiotu sporu na skutek częściowego cofnięcia pozwu, skutkiem czego ukształtowała się ona na poziomie niższym niż 50.000 zł, co wpisuje się w stawkę wynagrodzenia określoną w § 2 pkt. 5 powołanego rozporządzenia. Niemniej strona powodowa pomija całkowicie treść § 19 rozporządzenia, w myśl którego w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji. A contrario rozstrzygając o kosztach zastępstwa procesowego w pierwszej instancji bierze się pod uwagę pierwotną wartość przedmiotu sporu.

58 Mając na względzie powyższe, sąd okręgowy z przyczyn opisanych wyżej apelację powoda w całości oddalił, o czym na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł w punkcie 1. wyroku.

59 O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zgodnie z regułą odpowiedzialności za wynik procesu. Bacząc, że strona pozwana wygrała spór przed sądem drugiej instancji, w punkcie 2. wyroku zasądzono na jej rzecz od powoda kwotę 1.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z § 2 pkt 5 w. zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. O ustawowych odsetkach za opóźnienie od zasądzonych kosztów orzeczono na podstawie art. 98 § 1¹ k.p.c.

60 sędzia Monika Rabiega

61 (...)

62 1. (...)

63 2. (...)

64 3. (...)