Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 25 czerwca 2025 r., IV Ka 382/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 25 czerwca 2025 r., IV Ka 382/25

Tekst

1 Sygnatura akt IV Ka 382/25

2 1.

3 2.WYROK

4 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

5 Dnia 25 czerwca 2025 roku

6 4.Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

7 1.Przewodniczący:

8 1.SSO Waldemar Majka

9 1.Protokolant:

10 1.Magdalena Telesz

11 przy udziale Elżbiety Reczuch Prokuratora Prokuratury Okręgowej,

12 po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 roku

13 6.sprawy

14 1. P. I.

15 7.syna A. i U. z domu K.

16 8.urodzonego (...) w W.

17 9.oskarżonego z art. 279 § 1 kk w związku z art. 64 § 1 kk,

18 2. M. M.

19 10.syna J. i K. z domu S.

20 11.urodzonego (...) w W.

21 12.oskarżonego z art. 279 § 1 kk w związku z art. 64 § 1 kk

22 13.na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora

23 14.od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu

24 15.z dnia 13 marca 2025 roku, sygnatura akt III K 1841/24

25 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

26 II. stwierdza, iż koszty procesu zaistniałe w postepowaniu odwoławczym ponosi Skarb Państwa.

Uzasadnienie

27 Formularz UK 2

28 Sygnatura akt

29 IV Ka 382/25

30 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

31 1

32 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

33 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

34 Wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 13 marca 2025 roku, sygn. akt III K 1841/24

35 1.2. Podmiot wnoszący apelację

36 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

37 ☐ oskarżyciel posiłkowy

38 ☐ oskarżyciel prywatny

39 ☐ obrońca

40 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

41 ☐ inny

42 1.3. Granice zaskarżenia

43 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

44 ☐ na korzyść

45 ☒ na niekorzyść

46 ☐ w całości

47 ☒ w części

48 ☐

49 co do winy

50 ☐

51 co do kary

52 ☒

53 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

54 1.1.2. Podniesione zarzuty

55 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

56 ☐

57 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

58 ☒

59 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

60 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

61 ☐

62 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

63 ☐

64 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

65 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

66 ☐

67 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

68 ☐

69 art. 439 k.p.k.

70 ☐

71 brak zarzutów

72 1.4. Wnioski

73 ☐

74 Uchylenie

75 ☒

76 Zmiana

77 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

78 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

79 1.5. Ustalenie faktów

80 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

81 Lp.

82 Oskarżony

83 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

84 Dowód

85 Numer karty

86 2.1.1.1.

87 P. I.

88 Oskarżony był karany sądownie.

89 Informacja z KRK

90 107-110

91 2.1.1.2

92 M. M.

93 Oskarżony był karany sądownie.

94 Informacja z KRK

95 105-106

96 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

97 Lp.

98 Oskarżony

99 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

100 Dowód

101 Numer karty

102 2.1.2.1.

103 1.6. Ocena dowodów

104 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

105 Lp. faktu z pkt 2.1.1

106 Dowód

107 Zwięźle o powodach uznania dowodu

108 2.1.1.1

109 Informacja z KRK

110 Dowód urzędowy, niekwestionowany przez strony.

111 2.1.1.2

112 Informacja z KRK

113 Dowód urzędowy, niekwestionowany przez strony.

114 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

115 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

116 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

117 Dowód

118 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

119 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

120 Lp.

121 Zarzut

122 3.1.

123 Prokurator zaskarżył wyrok w części co do przepadku na niekorzyść oskarżonych i zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonym, a to przepisu art.45 § 1 k.k. – poprzez brak orzeczenia przez sąd pierwszej instancji przepadku równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa w wysokości 1000 złotych pomimo tego, że z treści wyjaśnień oskarżonych złożonych na etapie postępowania przygotowawczego nie ulega wątpliwości, że dokonali oni zbycia owoców przestępstwa za kwotę 1 tysiąca złotych, co sprawa, że orzeczenie przepadku miało charakter obligatoryjny.

124 ☐ zasadny

125 ☐ częściowo zasadny

126 ☒ niezasadny

127 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

128 Apelacja nie jest zasadna.

129 Sprawca przestępstwa kradzieży czy oszustwa nie nabywa własności rzeczy skradzionych (czy wydanych przez pokrzywdzonego), a więc utraconych w rozumieniu art. 169 § 2 k.c. przedmiotów przestępstwa - rzeczy lub pieniędzy. Na sprawcy tym ciąży obowiązek ich zwrotu pokrzywdzonemu, a w przypadku rozporządzenia nimi, a więc sprzedaży, darowania aktualizuje się obowiązek odszkodowawczy, w ramach realizacji którego pozostaje też zwrot korzyści majątkowej uzyskanej przez sprawcę na skutek takiego rozporządzenia lub zwrot jej równowartości. Stąd też w takich sytuacjach zgodnie z normą zawartą w zdaniu drugim art. 45 § 1 k.k. przepadku korzyści lub jej równowartości nie orzeka się. Podlega ona bowiem zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi uprawnionemu. W sytuacji w której sprawca „spieniężył” przedmiot zaboru (częstokroć poniżej jego rzeczywistej wartości) nie jest już możliwy obowiązek restytucyjny z jego strony i wtedy aktualizuje się obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. W każdym z tych wypadków przepadku opisanego w art.45§ k.k. nie orzeka się.

130 Instytucja opisana w art.45§1 k.k. aktualizuje się zatem zawsze wtedy kiedy orzeczenie obowiązku naprawienia szkody nie wchodzi w rachubę (tak jak na przykład w wypadku przestępstw narkotykowych).

131 Ponadto – co istotne - nawet brak orzeczenia z urzędu o obowiązku naprawienia szkody nie pozbawia pokrzywdzonych prawa do dochodzenia stosownego odszkodowania przed sądem cywilnym. Nie jest więc uprawnione orzekanie przepadku (z art. 45 § 1 k.k.) do czasu, gdy pokrzywdzony nie został zaspokojony lub nie wystąpiły inne okoliczności, które definitywnie uniemożliwiają dochodzenie przez pokrzywdzonego odszkodowania zarówno w drodze postępowania karnego, jak i cywilnego. W sytuacji kiedy nadal istnieje roszczenie odszkodowawcze ze strony pokrzywdzonych w stosunku do oskarżonych - orzeczenie przepadku na podstawie art. 45 § 1 k.k. jest nieuprawnione.

132 Należy podkreślić, że zakaz orzekania przepadku obowiązuje niezależnie od tego czy przedmiot pochodzący bezpośrednio z przestępstwa, czy też osiągnięta z popełnienia przestępstwa korzyść majątkowa zostały zwrócone pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi. Istotne dla zastosowania wyjątku od zasady orzekania przepadku przedmiotu bądź korzyści nie jest ustalenie, że przedmiot ten bądź korzyść uległy już zwrotowi, ale że podlegają takiemu zwrotowi (podzielając argumentację prawną wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2008 r., WK 11/08, OSNKW 2008, z. 9, poz. 70). Przepadek korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu lub jej równowartości nie może być bowiem orzeczony, jeżeli zachodzi wypadek, w którym podlega ona zwrotowi w całości pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi (art. 45 § 1 k.k.), a zatem tam gdzie możliwy jest do realizacji obowiązek naprawienia szkody opisanej instytucji przepadku nie stosuje się.

133 Wniosek

134 Prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez dodatkowe orzeczenie - na podstawie art. 45 § 1 k.k. – przepadku równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa w wysokości 1000 złotych – w częściach równych, tj. w wysokości po 500 złotych od każdego z oskarżonych.

135 ☐ zasadny

136 ☐ częściowo zasadny

137 ☒ niezasadny

138 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

139 Wniosek nie jest zasadny wobec bezzasadności zarzutu apelacji. Gdyby wniosek taki został uwzględniony w realiach niniejszej sprawy prowadziłoby to przy orzeczeniu obowiązku naprawienia szkody w całości (pkt II dyspozycji) do kumulacji orzeczeń przekraczających wysokość szkody, co byłoby niedopuszczalne.

140 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

141 4.1.

142 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

143 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

144 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

145 5.1.1.

146 Przedmiot utrzymania w mocy

147 Wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt III K 1841/24

148 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

149 Bezzasadność apelacji

150 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

151 5.2.1.

152 Przedmiot i zakres zmiany

153 Zwięźle o powodach zmiany

154 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

155 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

156 5.3.1.1.1.

157 ☐ art. 439 k.p.k.

158 Zwięźle o powodach uchylenia

159 5.3.1.2.1.

160 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

161 ☒ art. 437 § 2 k.p.k.

162 Zwięźle o powodach uchylenia

163 5.3.1.3.1.

164 Konieczność umorzenia postępowania

165 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

166 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

167 5.3.1.4.1.

168 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

169 Zwięźle o powodach uchylenia

170 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

171 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

172 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

173 Przytoczyć okoliczności

174 6. Koszty Procesu

175 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

176 Przytoczyć okoliczności

177 II

178 O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono zgodnie z art.636§1 kpk.

179 7. PODPIS

180 SSO Waldemar Majka

181 1.11. Granice zaskarżenia

182 Kolejny numer załącznika

183 1

184 Podmiot wnoszący apelację

185 Prokurator

186 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

187 Wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt III K 1841/24

188 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

189 ☐ na korzyść

190 ☒ na niekorzyść

191 ☐ w całości

192 ☒ w części

193 ☐

194 co do winy

195 ☐

196 co do kary

197 ☒

198 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

199 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

200 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

201 ☐

202 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

203 ☒

204 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

205 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

206 ☐

207 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

208 ☐

209 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

210 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

211 ☐

212 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

213 ☐

214 art. 439 k.p.k.

215 ☐

216 brak zarzutów

217 0.1.1.4. Wnioski

218 ☐

219 Uchylenie

220 ☒

221 zmiana