Postanowienie Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 19 września 2022 r., I Ca 360/22

postanowienie Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 19 września 2022 r., I Ca 360/22

Tekst

1 Sygn. akt I Ca 360/22

POSTANOWIENIE

2 Dnia 19 września 2022 roku

3 Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny

4 w następującym składzie:

5 Przewodniczący: Sędzia Barbara Bojakowska

6 po rozpoznaniu w dniu 19 września 2022 roku w Sieradzu

7 na posiedzeniu niejawnym

8 sprawy z wniosku A. K.

9 z udziałem K. T. (1) i Z. K.

10 o zniesienie współwłasności i dział spadku

11 w przedmiocie wniosku o zasiedzenie

12 na skutek apelacji uczestniczki postępowania Z. K.

13 od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w Wieluniu

14 z dnia 2 czerwca 2022 roku, sygn. akt VIII Ns 204/21

15 postanawia:

16 1. oddalić apelację;

17 2. wniosek w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego pozostawić do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wieluniu

18 w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

19 Sygn. akt I Ca 360/22

Uzasadnienie

20 Zaskarżonym postanowieniem wstępnym Sąd Rejonowy w Wieluniu w sprawie

21 z wniosku A. K. z udziałem K. T. (1) i Z. K. o zniesienie współwłasności i dział spadku, oddalił wniosek o zasiedzenie.

22 Powyższe rozstrzygniecie zapadło po następujących ustaleniach i wnioskach, których istotne elementy przedstawiają się następująco:

23 Dla nieruchomości oznaczonej nr działki (...) prowadzona jest księga wieczysta

24 nr (...), W dziale II w/w księgi wieczystej jako współwłaściciele wpisani

25 są Z. K. w 6/8 częściach, A. K. w 1/8 części i K. T. (1)

26 z domu R. w 1/8 części. Dla nieruchomości oznaczonej nr działek: 60, 83, 147/2, 169/2, prowadzona jest księga wieczysta nr (...), W dziale II w/w księgi wieczystej jako współwłaściciele wpisani są Z. K. w 2/4 częściach, A. K. w 1/4 części i K. T. (2) z domu R. w 1/4 części. (...) były własnością małżonków J. i J. P. (1). Postanowieniem z dnia 5 listopada 1999 roku Sąd Rejonowy w Częstochowie w sprawie sygn. akt II Ns 2797/99 stwierdził, iż spadek po J. P. (1) zmarłej w dniu 20 sierpnia 1975 roku wraz z wchodzącym gospodarstwem nabyli mąż spadkodawczyni J. P. (2) i córki M. R., Z. K. i A. K.

27 po ¼ części, zaś spadek po J. P. (2) zmarłym w dniu 13 sierpnia 1980 roku wraz

28 z wchodzącym gospodarstwem rolnym nabyły córki M. rosa, Z. K. i A. K. po 1/3 części. Umową przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 4 lutego 1980 roku J. P. (2) przekazał część posiadanych gruntów, w tym udział w prawie własności nieruchomości córce Z. K.. M. R. swój udział nieruchomościach przekazała swojej córce K. T. (2) w dniu 25 lipca 2007 roku na mocy umowy darowizny. Na działce nr (...) znajduje się dom mieszkalny rodzinny, w którym mieszka wraz

29 z mężem uczestniczka Z. K.. Ponadto znajduje się tam budynek gospodarczy,

30 w którym uczestniczka wraz zezem hoduje zwierzęta gospodarskie. Z. K. zajmowała się nieruchomościami po tym jak ojciec przelazła jej posiadanie gospodarstwa rolnego. W 1982 roku A. K. wyszła za mąż i wyprowadziła się z domu rodzinnego do swojego męża. M. R. wyprowadziła się z nieruchomości rodzinnej w 1979 roku, kiedy założyła swoja rodzinę. Po śmierci ojca w 1980 roku siostry A. K. i M. R. przyjeżdżały do Z. K. i pomagały jej wprowadzeniu gospodarstw rolnego, siostry utrzymywały ze sobą poprawne relacje rodzinne. Po dwóch latach od śmierci J. P. (2), między siostrami M. R. i A. K. a Z. K. powstał konflikt, który trwa do chwili obecnej. Siostry nie odwiedzają się, nie spędzają razem uroczystości rodzinnych.

31 Podatki od nieruchomości objętych wnioskiem o zasiedzenie opłaca Z. K.. Z. K. wraz z mężem wyremontowała dom rodzinny położony

32 na działce nr (...) m.in. wykonała remont łazienki, zrobiła nowe tynki w budynku, założyła płytki, przeprowadziła modernizacje okien, wymieniła instalacje elektryczną, częściową wymieniła dach na budynku mieszkalnym; przeprowadziła tez remont budynku gospodarczego. Obecnie złożyła wniosek do (...) o dofinansowanie związane z rozwojem gospodarstwa rolnego. Z. K. zasadziła w obejściu domu ok. 50 drzew i krzewów, dba o ogród przed domem.

33 W 2003 roku w Sądzie Rejonowym w Wieluniu była prowadzona sprawa z wniosku M. R. o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w Ł. oznaczonej jako działka o nr (...) objętą księgą wieczystą nr (...), której współwłaścicielami były M. R. w 6/8 częściach i Z. K. i A. K. po 1/8 części. W toku postępowania Z. K. podnosiła, iż nie chce spłaty z działki nr (...). Podała,

34 iż ona odpisze się M. R. z tej działki, jeżeli siostra M. R. odpisze się jej z udziałów z działek objętych wnioskiem o zasiedzenie. Sąd Rejonowy w Wieluniu postanowienie z dnia 16 października 2003 roku w sprawie I Ns 367/03 zniósł współwłasność działki nr (...) poprzez przyznanie jej na wyłączną własność M. R. ze spłatą na rzecz sióstr Z. K. i A. K..

35 W dniu 28 lutego 2014 roku Z. K. i A. K. wystąpiły

36 do Burmistrza P. z wnioskiem o wszczęcie postepowanie rozgraniczeniowego dotyczącego działki położnej w P. ozn. nr 83 z nieruchomościami stanowiącymi m.in. działkę (...). Następnie A. K. w dniu 17 marca 2014 roku wniosek

37 o rozgraniczenie cofnęła, a Z. K. podtrzymała żądanie przeprowadzenia rozgraniczenia. Sąd Rejonowy w Wieluniu VIII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą

38 w P. postanowieniem z dnia 21 listopada 2017 roku dokonał rozgraniczenia nieruchomości. Na podstawie postanowienia zaopatrzonego w klauzule wykonalności Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wieluniu D. K. wszczął postepowanie egzekucyjne w celu dokonania rozgraniczenia. Komornik po zakończeniu przeprowadzenia czynności egzekucyjnych ustalił koszty postepowania na kwotę 2292,59 zł

39 i obciążył nimi solidarnie Z. K., A. K. i K. T. (1). Koszty

40 te w całości zostały zapłacone przez A. K..

41 Stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów, których wiarygodności

42 i prawdziwości nie kwestionował żadnych spośród uczestników, zeznań przesłuchanych

43 w sprawie świadków.

44 Sąd dał wiarę zeznaniom przesłuchanych w sprawie osób, gdyż były one niesprzeczne i wzajemnie uzupełniające się, dzięki czemu na podstawie tych zeznań w ocenie Sądu możliwym było odtworzenie rzeczywistego przebiegu wydarzeń.

45 Według sądu wniosek o zasiedzenie nie zasługuje na uwzględnienie.

46 Sąd wskazał na art. 172 k.c. i stwierdził, że do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. 1 października 1990 roku, stosuje się nowe terminy. Jednakże do zasiedzenia nieruchomości, którego termin dwudziestoletni upłynął przed dniem 1 października 1990 r. nie ma zastosowania nowy termin trzydziestoletni.

47 Ponadto zwrócono uwagę, że aby osoba nie będąca właścicielem nieruchomości nabyła jej własność, muszą być spełnione przesłanki wymagane prawem materialnym.

48 Z ustalonego stanu faktycznego wynika dla sądu, że w drodze spadkobrania po J.

49 i J. P. (1) i na skutek umowy przekazania posiadania gospodarstwa rolnego i umowy darowizny Z. K., A. K. i K. T. (1) stali się współwłaścicielami przedmiotowych działek o nr (...). W niniejszej sprawie stan faktyczny, przytoczony na uzasadnienie żądania o zasiedzenie sprowadzał się

50 do twierdzeń o właścicielskim posiadaniu przez Z. K. nieruchomości w zakresie udziałów w należącego do A. K. i K. T. (1). Wnioskodawca wskazywał, iż samoistne posiadanie nieruchomości należy liczyć od 1980 roku, kiedy to ojciec

51 J. P. (2) w drodze umowy przekazania gospodarstwa rolnego przekazał Z. K. udziały w przedmiotowych nieruchomościach.

52 Te zatem ramy czasowe wyznaczały zakres zainteresowania sądu w niniejszym postępowaniu.

53 Kolejno wskazano na art. 1035 k.c. oraz omówił kwestię zasiedzenia udziału w prawie współwłasności w oparciu o orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując na możliwość zasiedzenia idealnego udziału we współwłasności nieruchomości między współwłaścicielami przy spełnieniu jednak ściśle określonych warunków. Zwrócono też uwagę,

54 że niewykonywanie prawa posiadania przez innych współwłaścicieli nie uprawnia

55 do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejmuje rzecz w samoistne posiadanie

56 w zakresie ich uprawnień. Posiadanie właścicielskie całej rzeczy przez współwłaściciela wyłącznie dla siebie i z wolą odsunięcia od realizacji tych praw do tej rzeczy innych współwłaścicieli jest możliwe, jednak wymaga żeby współwłaściciel żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela udowodnił, że zmienił (rozszerzył) zakres swojego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z art. 206 k.c.

57 i uzewnętrznił tę zmianę wobec współwłaścicieli. Zastosowanie w takim wypadku domniemania z art. 339 k.c. wymaga wykazania przez współwłaściciela, że posiada rzecz ponad swoje prawo wynikające ze współwłasności. Ciężar udowodnienia, przez jednego

58 ze współwłaścicieli, że zmienił zakres posiadania samoistnego i kiedy do tego doszło, spoczywa na nim wraz z niekorzystnymi skutkami, jakie wiążą się z niewykazaniem

59 w sprawie o zasiedzenie tego przymiotu. Podniesiono również, że ustawodawca

60 nie wprowadził katalogu zachowań czy też czynności, które mogłyby świadczyć

61 o zamanifestowaniu przez współwłaściciela woli posiadania całej rzeczy tylko dla siebie, decydować zatem o tym będą okoliczności konkretnej sprawy.

62 W ocenie sądu Z. K. nie była samoistnym posiadaczem w zakresie udziałów przypadających A. K. i K. T. (1). Nie ulega wątpliwości sądu, że Z. K. faktycznie włada udziałem w przedmiotowych nieruchomościach zgodnie ze spadkobraniem. Przeprowadziła remonty w budynkach: mieszkalnym

63 i gospodarczym mieszczących się na działce nr (...), opłaca podatki i korzysta z nieruchomości z wyłączeniem uczestniczek. Nie może to być jednak okolicznością przesądzającą

64 w kontekście wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.

65 Kryterium odróżniającym posiadanie samoistne od posiadania zależnego jest czynnik woli - animus, gdyż w obu przypadkach musi istnieć faktyczne władztwo na rzeczą (corpus), które w tej sytuacji nie może pełnić roli odróżniającej oba rodzaje posiadania. Samoistność posiadania objawia się w zachowaniu się posiadacza tak jak właściciela, aczkolwiek

66 w przypadku współwłasności stawiać należy surowsze wymagania manifestowania rozszerzenia zakresu posiadania także wobec udziału współwłaścicieli. Do zmiany charakteru władztwa konieczne jest wyraźne zamanifestowanie woli władania cum animo rem sibi habendi, w sposób widoczny dla współwłaścicieli i dla otoczenia. Surowe wymagania wobec współwłaściciela zmieniającego zakres posiadania samoistnego uzasadnione jest bezpieczeństwem stosunków prawnych i ochroną własności, która narażona byłaby na uszczerbek, gdyby współwłaściciel - uprawniony do współposiadania całości - mógł łatwo doprowadzić do utraty praw pozostałych współwłaścicieli, powołując się na zmianę swojej woli, a więc elementu subiektywnego. W wypadku dziedziczenia nieruchomości spadkowej przez kilku spadkobierców, spadkobierca władający nieruchomością spadkową z reguły staje się posiadaczem samoistnym w zakresie przypadającego mu prawa oraz dzierżycielem

67 w zakresie pozostałych udziałów (art. 338 k.c.), chyba że w niedwuznaczny sposób ujawnia wolę samoistnego posiadania tej nieruchomości w sposób widoczny dla otoczenia

68 i pozostałych spadkobierców. Podniesiono, że posiadanie "właścicielskie" całej rzeczy

69 przez współwłaściciela (współspadkobiercę) niezbędne do zasiedzenia wymaga, żeby współwłaściciel (współspadkobierca) żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela dał wyraz temu, że zmienił (rozszerzył) zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z art. 206 k.c.

70 Sąd wskazał, że Z. K. nie wykazała woli samoistnego posiadania udziałów K. T. (1) i A. K.. Zauważono, iż w trakcie postępowania

71 o zniesienie współwłasności i dział spadku prowadzonego przed Sądem Rejonowym

72 w W. w 2003 roku w sprawie I Ns 367/03 Z. K. podnosiła, iż odpisze się M. R. z udziału w działce nr (...), jeżeli ta odpisze się ze swoich udziałów

73 w nieruchomościach objętych niniejszym wnioskiem o zasiedzenie. Powyższe przesądza według sądu, iż w 2003 roku Z. K. nie obejmowała swoim właścicielskim posiadaniem udziałów należących do A. K. i M. R.; nadal respektowała

74 i uznawała, iż udziały w tych działkach przysługują jej siostrom z tytułu spadkobrania. Ponadto w 2014 roku w toku postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego m.in. rodzinnej działki nr (...) zainteresowanymi były zarówno A. K., jak i K. T. (1); chociaż nie zajęły one stanowiska w sprawie, to po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego związanego z koniecznością wykonania postanowienia o rozgraniczeniu, kosztami tego postępowania zostały obciążane zarówno Z. K. jak i A. K. i K. T. (1); co więcej koszty te zostały w całości zapłacone przez uczestniczkę A. K.. Gdyby Z. K. rzeczywiście czuła się właścicielem nieruchomości w całości to okazałaby tę wolę na zewnątrz m.in. poprzez uiszczenie kosztów; aby zademonstrować pozostałym współwłaścicielom, iż wszystkie ciężary związane

75 z prowadzeniem i utrzymaniem tych nieruchomości ponosi ona samodzielnie i w całości.

76 Sąd ustalił na podstawie zeznań zainteresowanych i świadków, iż A. K.

77 i K. T. (1), a poprzednio także jej poprzedniczka M. R. od lat osiemdziesiątych nie zajmowały się nieruchomościami. Nie wynikało to jednak w ocenie sądu z rezygnacji przez nie z przysługujących im udziałów w nieruchomościach, ale z faktu,

78 iż z każda z sióstr założyła swoje rodziny, wyprowadzając się z domu rodzinnego, a ponadto

79 z okoliczności skłócenia się sióstr między sobą i nie utrzymywania żadnych relacji rodzinnych ze sobą.

80 Jak wskazano, sama okoliczność, że inny współwłaściciel nie wykonuje swojego współposiadania, nie oznacza, że posiadacz całości wykonuje swoje prawo do przysługującej mu idealnej części nieruchomości, a w stosunku do pozostałej jest posiadaczem samoistnym. Takiemu traktowaniu stosunku współwłasności sprzeciwia się wspomniany art. 206 k.c.

81 Także samo fizyczne zajmowanie nieruchomości nie jest dostatecznym wyznacznikiem rodzaju posiadania.

82 Nie jest wykluczone w toku posiadania jego przekształcenie z zależnego w samoistne, jednakże zmiana tytułu posiadania nie może ograniczać się tylko do sfery wewnętrznych przeżyć posiadacza, lecz musi być w sposób niedwuznaczny zamanifestowana na zewnątrz. W innym wypadku jest prawnie bezskuteczna. Biorąc pod uwagę, iż Z. K.

83 w 2003 roku przed sądem swoim zachowaniem przejawiła, iż uznaje udziały sióstr

84 w spadkowym majątku, nie można przypisać wnioskodawczyni samoistności posiadania udziałów we współwłasności.

85 Uwzględniając twierdzenia wnioskodawcy o czynieniu szeregu nakładów

86 na nieruchomościach, należy zaznaczyć, że powyższe może być traktowane jako wyraz samoistności posiadania nieruchomości, jednakże jednocześnie M. R. i A. K. nigdy nie zrezygnowały z posiadania swoich udziałów w majątku spadkowym, czego wyrazem było m.in. zapłata kosztów egzekucyjnych, w wyniku przeprowadzonego rozgraniczenia. Wnioskodawczynię należało uznać przy tym za posiadaczy w złej wierze, miała bowiem świadomość praw pozostałych spadkobierczyń.

87 W tych okolicznościach zachowanie wnioskodawczyni nie daje dla sądu podstaw

88 do oceny, że już od 1980 roku – umowa przekazania nieruchomości czy też od dnia śmierci J. P. (2) – seniora, zmieniła zakres swojego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z art. 206 k.c. i uzewnętrznił tę zmianę wobec pozostałych spadkobierców.

89 Apelację od postanowienia wniosła Z. K., która zaskarżyła je w całości, zarzucając:

90 1/ naruszenie przepisów procesowych, które to naruszenie miało wpływ na wynik postępowania, a to:

91 - art. 233 § 1 KPC poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów

92 i wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zasadami logicznego myślenia i doświadczenia życiowego poprzez przyjęcie, że fakt posiadania przez Z. K. nieruchomości

93 od lat osiemdziesiątych i brak zainteresowania nieruchomością przez pozostałych współwłaścicieli nie uzasadnia wniosku o zasiedzenie;

94 - art. 327¹ § 1 pkt 1 KPC poprzez jego niezastosowanie, polegające na sporządzeniu uzasadnienia postanowienia niespełniającego wymagań KPC poprzez brak wskazania faktów jakie sąd uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł,

95 - art. 316 w zw. z art. 230 KPC poprzez jego niezastosowanie polegające

96 na pominięciu dowód zawnioskowanych pismem z dnia 16.05.2022 r., a przyznanych przez K. T. (3) o. A. K., gdyż strony te w żaden sposób nie odniosły się

97 do dokumentów i twierdzeń tam zawartych,

98 - art. 233 § 1 w zw. z art. 229 KPC poprzez jego niezastosowanie polegające

99 na przekroczenia gran swobodnej oceny dowodów w postaci bezzasadnego pominięcia przyznania faktu złożenia przt A. K. i K. T. (2) oświadczeń z dnia 27.02.2019 r., decyzji (...) z dni 7.12.2021 r. oraz 28.01.2022 r., zaświadczenia z Urzędu Gminy i Miasta w P. z dni 11.02.2011 r. i 18.08.2021 r., umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnegc z dnia 4 lutego 1980 r., decyzji z dnia 09.08.2000 r. dotyczącej wymiaru łącznego podatku,

100 - art. 233 w zw. z art. 243² KPC poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego bądź dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych

101 z materiałem dowodowym w postaci złożonych do akt sprawy dokumentów: oświadczeń

102 z dnia 27.02.2019 r. A. K. i K. T. (3), decyzji (...) z dnia 7.12.2021 r. oraz 28.01.2022 r., zaświadczenia z Urzędu Gminy i Miasta w P. z dnia 11.02.2011 r. i 18.08.2021 r., umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia

103 4 lutego 1980 r., decyzji z dnia 09.08.2000 r. dotyczącej wymiaru łącznego podatku - które to dokumenty w sposób ewidentny potwierdzają fakt zasiedzenia przez Z. K., uznawania się za jedynego właściciela przez Z. K., ponoszenia przez Z. K. ciężarów za wszystkie nieruchomości, pobierania przez Z. K. pożytków ze wszystkich nieruchomości.

104 2/ naruszenie prawa materialnego, a to:

105 - art. 172 § 2 KC poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż zajmowanie oraz użytkowanie nieruchomości od roku 1980 samodzielnie przez Z. K. nie uzasadnia wniosku o zasiedzenie oraz stwierdzenie, że samo fizyczne zajmowanie nieruchomości nie jest dostatecznym wyznacznikiem rodzaju posiadania,

106 - art. 206 KC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Z. K. jedynie współposiadała nieruchomość.

107 W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie w całości wniosku o zasiedzenie ułamkowych udziałów

108 w nieruchomości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenia na rzecz Z. K. kosztów postępowania

109 z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

110 W odpowiedzi na apelację wnioskodawczynią A. K. wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą i drugą instancję, według norm prawem przepisanych

111 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

112 Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, wbrew bowiem zawartym w niej zarzutom Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych na podstawie oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz trafnej wykładni przepisów prawa materialnego.

113 Sformułowane zarzuty mają wyłącznie charakter polemiczny, będąc wyrazem bardzo subiektywnej oceny wyselekcjonowanej przez skarżącą części zebranego i przeprowadzonego w sprawie materiału dowodowego, który w założeniu miał wykazać, że ocena dowodów

114 w niniejszej sprawie była rażąco wadliwa, co doprowadziło do wydania zadaniem skarżącej nieprawidłowego rozstrzygnięcia.

115 Dla porządku przypomnieć jedynie należy, że stosownie do art. 233 § 1 k.p.c.

116 sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego uznania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena, dokonywana jest

117 na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, a nadto winna uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy, jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność – odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Wymaga także wskazania konkretnego dowodu przeprowadzonego w sprawie, którego zarzut ten dotyczy i podania,

118 w czym skarżący upatruje wadliwą jego ocenę (por. m.in. z wyrokiem SN z dnia 15 kwietnia 2004 r., IV CK 274/03, LEX nr 164852). Nie jest nim inna ocena tych samych dowodów przeprowadzona przez skarżącego. Jeśli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena taka nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne (por. z wyrokiem SN z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00,

119 LEX nr 56906).

120 Skarżąca jednak nie wykazała by ocena dowodów w niniejszej sprawie była sprzeczna z dyrektywami wyrażonymi w art. 233 § 1 k.p.c. Ferując taki zarzut, nie przedstawiła żadnych argumentów – poza własnymi twierdzeniami – przemawiających za tym, że Sąd Rejonowy powinien był inaczej ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Określonej tymi granicami rzeczowej polemiki z oceną sądu nie może bowiem zastąpić przedstawieniem oceny własnej przeprowadzonych w sprawie dowodów i wynikających z niej wniosków

121 w zakresie ustaleń, które to ustalenia (uznawane przez autora zarzutu za odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy) są przeciwne ustaleniom faktycznym dokonanym przez sąd. Wbrew skarżącej, w uzasadnieniach zarzutów apelacji nie można dopatrzeć się wskazania przyczyn, dla których ocena dowodów i wyciągnięte z nich wnioski powinny zostać uznane za wadliwe.

122 Przy tym za całkowicie chybiony należy tez uznać zarzut naruszenia art. 316 k.p.c.

123 w zw. z art. 230 k.p.c. Stosownie do treści przepisu art. 316 k.p.c. po zamknięciu rozprawy sąd wydaje orzeczenie, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Jak wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia sąd pierwszej instancji uwzględnił wszystkie istotne okoliczności sprawy na chwilę wydania orzeczenia wstępnego. Miał na uwadze pismo z dnia 16.05.2022 r., jednak nie rzutowało ono w żaden sposób

124 na wynik sprawy.

125 Za niezasadny należało również uznać zarzut uchybienia art. 327¹§ 1 k.p.c.

126 Nie każda wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić podstawę do formułowania zarzutu naruszenia tego przepisu, ale tylko szczególnie istotna, czyli powodująca,

127 że na podstawie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia sąd odwoławczy nie byłby w stanie stwierdzić, jaki stan faktyczny sąd pierwszej instancji ustalił i jakie przepisy prawa materialnego do jego oceny zastosował, a tego typu wadliwości uzasadnienie nie zawiera (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2009 r., I UK 129/09,

128 Lex nr 558286, z dnia 30 września 2008 r., II UK 385/07, Lex nr 741082 oraz z dnia

129 26 listopada 1999 r., III CKN 460/98, OSNC 2000/5/100).

130 W kontekście tego zarzutu należy przypomnieć, że sąd drugiej instancji orzeka

131 w sprawie w systemie apelacji pełnej, co oznacza, że rozpoznaje sprawę ponownie, kontynuując rozprawę rozpoczętą przed sądem pierwszej instancji, co wynika

132 art. 378 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie środek odwoławczy. Nakłada to na sąd odwoławczy obowiązek dokonania własnych ustaleń

133 oraz na ich podstawie oceny w sferze prawnomaterialnej dochodzonego roszczenia.

134 Odwołując się do pisemnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie można przyjąć, by nie ujęto w nim któregoś z elementów wymaganych ustawą, objętych dyspozycją

135 ww. przepisu. Wszak Sąd Rejonowy przedstawił ustalony w toku postępowania stan faktyczny i wskazał dowody, na których się oparł. Prawidłowo zidentyfikowano w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia podstawę materialnoprawną żądania i w jej kontekście wyjaśniono przyczyny, dla których uznano, iż ustalone okoliczności faktyczne poddają się subsumcji pod przyjętą podstawę prawną rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art. 327¹ § 1 k.p.c. jawi się jako chybiony.

136 Wbrew skarżącej nie naruszono w sprawie art. 233 § 1 w zw. z art. 229 czy też

137 art. 243² k.p.c. w sposób opisany w apelacji.

138 Wskazać bowiem należy opłata podatku nie świadczy o samoistności posiadania,

139 ale jest to okoliczność, która powinna podlegać analizie łącznie ze wszystkimi faktami,

140 które stanowią podstawę oceny prawnej charakteru posiadania nieruchomości

141 (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2018 r., II CSK 231/17, LEX

142 nr (...)).

143 Zasadniczo płatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel gruntu (gdy tytuł własności i stan faktycznego posiadania związane są z tym samym podmiotem), natomiast

144 w sytuacji, gdy występują dwa podmioty – właściciel i posiadacz samoistny, podatnikiem jest posiadacz samoistny. Nakaz płatniczy może być jednak skierowany do posiadacza samoistnego, tylko wówczas, gdy zostanie ustalone w sposób nie budzący wątpliwości,

145 że nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym innej osoby niż właściciel.

146 Wypada zauważyć, że w sytuacji dziedziczenia nieruchomości spadkowej przez kilku spadkobierców przyjmuję się, że spadkobierca władający całą nieruchomością czyni

147 to w imieniu własnym i pozostałych spadkobierców, chyba że w sposób jednoznaczny, zamanifestowany otoczeniu i innym współspadkobiercom okaże, że uważa się za samoistnego posiadacza całej nieruchomości tylko dla siebie. Z reguły bowiem z chwilą otwarcia spadku staje się on posiadaczem samoistnym w zakresie przypadającego mu na podstawie dziedziczenia udziału oraz dzierżycielem w zakresie pozostałych udziałów należących

148 do pozostałych spadkobierców i może wprawdzie samowolnie zawładnąć całą nieruchomością oraz stać się posiadaczem samoistnym całości, ale wtedy początkiem biegu terminu zasiedzenia będzie dzień, w którym ujawnił swą wolę posiadania dla siebie w sposób jawny i dostrzegalny dla otoczenia.

149 Sąd Okręgowy wyjaśnia również, że według unormowania zawartego w art. 206 k.c. współwłaściciel, bez względu na wielkość swego udziału, jest uprawniony do posiadania całej rzeczy tylko z tym ograniczeniem, że do takiego samego współposiadania jest uprawniony każdy inny współwłaściciel. Skoro więc element „corpus” współwłaściciela rzeczy może

150 nie różnić się od władztwa jedynego właściciela, to właśnie z tego unormowania wynika wniosek, że domniemanie ustanowione w art. 339 k.c. nie ma zastosowania w sprawie

151 o zasiedzenie przez współwłaściciela nieruchomości udziału należącego do innego współwłaściciela.

152 Z powyższego wynika, że posiadanie „właścicielskie” całej rzeczy, niezbędne

153 do uzyskania w tej sprawie zasiedzenia wymagało od Z. K., żądającej stwierdzenia zasiedzenia udziałów pozostałych uczestniczek, dać wyraz temu, że zmieniła

154 (rozszerzyła) zakres samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z art. 206 k.c.

155 W okolicznościach sprawy Z. K. faktycznie włada nieruchomościami, remontowała je, opłacała podatki i korzystała z wyłączeniem innych współwłaściciel, jednak jej posiadanie nie miło charakteru samoistnego co do całej nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie.

156 Przypomnieć trzeba, że bycie współwłaścicielem nieruchomości i realizowanie wspólnie z nim praw objętych treścią art. 206 k.c. nie jest tożsame z faktycznym odsunięciem pozostałych współwłaścicieli od współposiadania i współkorzystania z nieruchomości

157 w sposób dostatecznie dla nich wyraźny, niepozostawiający wątpliwości co do tego, iż nic się im nie należy z nieruchomości.

158 Skuteczność zmiany zakresu posiadania samoistnego wymagała zatem,

159 aby wnioskodawczyni uczyniła to jawnie, czyli w dostatecznie wyraźny sposób uzewnętrznili

160 tę zmianę w stosunku do pozostałych uczestniczek, do których należą pozostałe udziały,

161 gdyż opieranie wniosku wyłącznie na własnej świadomości posiadania samoistnego nie może być uznane za wystarczające, a co za tym idzie – jest prawnie bezskuteczne.

162 Współwłaściciel ma bowiem prawo, a nie obowiązek, do współposiadania rzeczy wspólnej, co oznacza, że z samego faktu jej posiadania tylko przez jednego

163 ze współwłaścicieli nie może jeszcze wynikać, iż faktycznie władający całą nieruchomością współwłaściciel stał się samoistnym posiadaczem również udziałów pozostałych współwłaścicieli. Taki pogląd Sąd Najwyższy powtarzał w licznych orzeczeniach

164 (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 r., III CKN 214/98, niepubl.;

165 z dnia 17 października 2003 r., IV CK 115/02, niepubl.; z dnia 7 listopada 2003 r.,

166 I CK 235/03, niepubl.; z dnia 8 października 2008 r., V CSK 146/08, niepubl.; z dnia

167 7 stycznia 2009 r., II CSK 405/08, niepubl.; z dnia 1 kwietnia 2011 r., III CSK 184/10, niepubl.; z dnia 2 marca 2012 r., II CSK 249/11, niepubl.; z dnia 7 marca 2012 r.,

168 II CSK 495/12, niepubl.; z dnia 19 marca 2013 r., I CSK 735/12, niepubl.; z dnia 15 maja 2013 r., III CSK 263/12, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2013 r., II CSK 581/12, niepubl.)

169 a zatem można uznać za utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego (tym bardziej,

170 że orzeczenia były wydane w różnych składach), w której dopuszczono możliwość zasiedzenia w stosunku do innych współwłaścicieli udziałów w nieruchomości wspólnej,

171 ale tylko wówczas, gdy wnioskodawca wykaże również fakt samoistnego posiadania udziałów należących do pozostałych współwłaścicieli.

172 Wypada wspomnieć, że w przedmiotowej sprawie nie chodziło o wykazanie tego,

173 że Z. K. sama posiadała nieruchomości tak jak właściciel, ale o to czy rzeczywiście odsunęła pozostałe uczestniczki od współposiadania i współkorzystania

174 w sposób dostatecznie dla nich wyraźny, tj. czy uzewnętrzniła tę zmianę w stosunku

175 do pozostałych uczestniczek w taki sposób, że miały świadomość, iż to ona jest tylko właścicielką całej nieruchomości. Takich okoliczności skarżąca nie powoływała, a co za tym idzie również ich nie udowodniła.

176 W realiach przedmiotowej sprawy, było wręcz odwrotnie. Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika m.in., że Z. K. nie obejmowała swoim właścicielskim posiadaniem udziałów należących do A. K. i M. R. i nadal respektowała i uznawała, iż udziały w tych działkach przysługują jej siostrom z tytułu spadkobrania, co dała wyraz w sprawie I Ns 367/03, gdzie chciała się siostrą „odpisać”

177 z udziału w działce nr (...).

178 Ponadto okoliczność pokrycia przez A. K. całości kosztów związanych

179 z koniecznością wykonania postanowienia o rozgraniczeniu, a nie przez Z. K., świadczy, że A. K. także czuła się współwłaścicielem nieruchomości, skoro pokryła ciężary z tym związane.

180 Prawdą jest, że A. K. i K. T. (1) oraz jej poprzedniczka

181 nie zajmowały się nieruchomościami, ale nie świadczy to o tym, że wyzbyły się swojego władztwa nad swoimi udziałami w nieruchomościach, czy że miały w ogóle taki zamiar.

182 To, że ww. uczestniczki nie przebywały na nieruchomościach wynikało z relacji rodzinnych łączących siostry ze sobą, a raczej ich brak, z uwagi na pokłócenie się zainteresowanych.

183 Biorąc zatem pod uwagę, iż ustalony stan faktyczny nie pozwala na stwierdzenie,

184 iż wnioskodawczyni Z. K. samoistnie posiadała – poza swój udział

185 w nieruchomościach i dlatego należało przyjąć, że nie została spełniona zasadnicza przesłanka niezbędna dla stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Tym samym Sąd Rejonowy trafnie odmówił zastosowania art. 172 k.c. w przedmiotowym postępowaniu.

186 Wobec braku zasadniczej przesłanki stwierdzenia nabycia prawa własności przez zasiedzenie w postaci samoistnego posiadania, bezprzedmiotowym było odnoszenie się

187 do drugiej przesłanki w postaci upływu określonego ostępu czasu.

188 Z wszystkich przytoczonych powyżej względów apelacja podlegała oddaleniu

189 w całości na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. o czym orzeczono jak w punkcie

190 1 sentencji.

191 O kosztach niniejszego postępowania apelacyjnego powinien orzec Sąd

192 Rejonowy w orzeczeniu kończącym postepowanie stosownie do art. 108 § 1 k.p.c.

193 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i dlatego wniosek w tym przedmiocie przekazano sądowi I instancji, o czym orzeczono jak w punkcie 2 sentencji.