Wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 24 listopada 2021 r., II Ka 226/21

wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 24 listopada 2021 r., II Ka 226/21

Tekst

1 s ygn. akt II Ka 226/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 dnia 24 listopada 2021 r.

3 Sąd Okręgowy w Sieradzu – II Wydział Karny, w składzie:

4 Przewodniczący

5 -

6 sędzia Jacek Klęk

7 Protokolant

8 -

9 st. sekr. sąd. Zdzisława Dróżdż

10 przy udziale prokuratora Marka Wojtysiaka, po rozpoznaniu w dniu 24 XI 2021 r. sprawy A. S., oskarżonego o czyn z art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., na skutek apelacji prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku – VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Poddębicach z 29 lipca 2021 r. w sprawie VII K 93/21;

11 -

12 uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Łasku – VII Zamiejscowemu Wydziałowi Karnemu z siedzibą w Poddębicach do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

13 Formularz UK 2

14 Sygnatura akt

15 II Ka 226/21

16 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

17 0

18 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

19 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

20 Wyrok Sądu Rejonowego w Łasku VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Poddębicach.

21 1.2. Podmiot wnoszący apelację

22 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

23 ☐ oskarżyciel posiłkowy

24 ☐ oskarżyciel prywatny

25 ☐ obrońca

26 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

27 ☐ inny

28 1.3. Granice zaskarżenia

29 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

30 ☐ na korzyść

31 ☒ na niekorzyść

32 ☐ w całości

33 ☒ w części

34 ☐

35 co do winy

36 ☐

37 co do kary

38 ☒

39 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

40 1.1.2. Podniesione zarzuty

41 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

42 ☐

43 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

44 ☒

45 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

46 ☐

47 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

48 ☐

49 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

50 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

51 ☐

52 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

53 ☐

54 art. 439 k.p.k.

55 ☐

56 brak zarzutów

57 1.4. Wnioski

58 ☐

59 uchylenie

60 ☒

61 zmiana

62 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

63 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

64 1.5. Ustalenie faktów

65 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

66 Lp.

67 Oskarżony

68 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

69 Dowód

70 Numer karty

71 2.1.1.1.

72 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

73 Lp.

74 Oskarżony

75 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

76 Dowód

77 Numer karty

78 2.1.2.1.

79 1.6. Ocena dowodów

80 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

81 Lp. faktu z pkt 2.1.1

82 Dowód

83 Zwięźle o powodach uznania dowodu

84 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

85 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

86 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

87 Dowód

88 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

89 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

90 Lp.

91 Zarzut

92 3.1.

93 Obraza prawa materialnego w innym zakresie niż kwalifikacja prawna czynu przypisanego, a to::

94 -

95 art. 57b k.k. poprzez jego niezastosowanie w podstawie wymiaru kary w związku z uznaniem oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., popełnionego w okresie od 24 grudnia 2020 r. do 19 marca 2021 r. pomimo, iż przepis art. 57b k.k., który został wprowadzony w dniu 24 czerwca 2020 r. kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu mimo, że przepis ten został wprowadzony w dniu 24 czerwca 2020 r. ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielonych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID – 19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID – 19;

96 -

97 art. 37a § 1 k.k. poprzez pominięcie w związku z jego zastosowaniem równoczesnego orzeczenia środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku.

98 ☒ zasadny

99 ☐ częściowo zasadny

100 ☐ niezasadny

101 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

102 Zarzuty okazały się zasadne, choć Sąd nie omieszka zauważyć, że podstawą uchybień Sądu I instancji był brak prawidłowo sformułowanego wniosku z art. 335 k.p.k. (to po stronie skarżącego) oraz mająca wpływ na treśc orzeczenia obraza art. 343 § 7 k.p.k. (po stronie sądu), co stanowiło również przyczynę uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nie jego zmiany, która w realiach przeprowadzonego postępowania odwoławczego była niedopuszczalna.

103 Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o jakim mowa w art. 335 § 2 k.p.k. by mógł zostać przez Sąd uwzględniony wymaga zgodności z prawem. De lege ferenda trzeba postulować, by wniosek konkretyzował nie tylko uzgodnione z oskarżonym kary lub inne środki przewidziane za zarzucany mu występek ale i podstawę prawną wymiaru uzgodnionych z oskarżonym kar i środków. Ma to istotne znaczenie w sytuacji wnioskowania kary innej niż opisana w sankcji przepisu części szczególnej zarzucanego oskarżonemu. Oskarżony bowiem winien mieć pełen wgląd zarówno w kwalifikację prawną czynu zarzucanego, jak i przepisy będące podstawą wymiaru kary.

104 W niniejszej sprawie oskarżyciel dołączając do aktu oskarżenia wniosek wniósł o wymierzenie oskarżonemu kary ograniczenia wolności, w sytuacji gdy czyn zarzucany oskarżonemu zagrożony jest wyłącznie karą pozbawienia wolności. W realiach sprawy orzeczenie kary ograniczenia wolności było teoretycznie możliwe nie tylko poprzez zastosowanie art. 37a § 1 k.k. (co uczynił Sąd Rejonowy) ale i art. 60 § 2 i § 6 pkt. 4 k.k. Wobec powyższego obowiązkiem Sądu było wezwanie oskarżyciela do sprecyzowania podstawy prawnej wymiaru wnioskowanej kary – i to już na etapie wstępnej kontroli aktu oskarżenia i załączonego wniosku.

105 Pomijając jednak powyższe kwestie (które należało podnieść a ramach samoistnego zarzutu obrazy art. 343 § 7 k.p.k. lub w ramach kolejnego zarzutu odwoławczego) zarzuty okazały się zasadne. Wprowadzony ww. ustawą COVID-ową przepis art. 57b k.k. stanowi obligatoryjną podstawę skazania i wymiaru kary dla sprawców przestępstw popełnionych w ramach art. 12 § 1 k.k. Ma przy tym słuszność skarżący wskazując i na obrazę art. 37a § 1 k.k. skoro przepis ów stanowi obowiązek (w wypadku stosowania tej instytucji) orzeczenia obok kary ograniczenia wolności lub grzywny środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku.

106 Brak powołania art. 57b k.k. w podstawie wymiaru kary oraz nie orzeczenie obligatoryjnego środka karnego lub środka kompensacyjnego lub przepadku konstytuuje konieczność uzupełnienia. To może zaistnieć albo w trybie postępowania odwoławczego albo ponownego postępowania przed sądem meriti. W przypadku postępowania odwoławczego, zważywszy tryb konsensualny zastosowany w postępowaniu przed Sądem I Instancji, zmiana zaskarżonego orzeczenia warunkowana jest nie tylko istnieniem stosowanego środka odwoławczego, ale i udziałem oskarżonego w rozprawie odwoławczej i wyrażeniem zgody na orzeczenie obok kary ograniczenia wolności postulowanego środka karnego oraz uzupełnienie podstawy skazania o art. 57b k.k. Niestawiennictw oskarżonego (pomimo doręczenia wezwania) dokonanie takiej korekty wyeliminowało. Sąd uznał bowiem, uwzględniwszy postawę oskarżonego w toku postępowania oraz genezę uchybień jakimi dotknięte jest zaskarżone orzeczenie za nieuzasadnione stosowanie wobec oskarżonego środków przymusu (zatrzymanie i doprowadzenie) – zwłaszcza, że w ponownym postępowaniu pierwszoinstncyjnym jeśli oskarżony nie stawi się na posiedzenie w przedmiocie wniosku o wydanie wyroku skazującego uniemożliwiając zakończenie postępowania w trybie konsensualnym możliwym i zarazem koniecznym będzie rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych – tj. na rozprawie niezależnie od tego czy oskarżony będzie miał życzenie w niej uczestniczyć czy też nie.

107 Wniosek

108 Zmiana wyroku i uzupełnienie podstawy wymiaru kary o art. 57b k.k. oraz orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości poprzez jego ogłoszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w W. przez okres 14 dni.

109 ☐ zasadny

110 ☒ częściowo zasadny

111 ☐ niezasadny

112 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

113 Dopuszczalność zmiany wyroku na niekorzyść oskarżonego w postępowania odwoławczym warunkowana jest co do zasady zaskarżeniem orzeczenia na niekorzyść oskarżonego i ten warunek w sprawie jest spełniony. Jednakowoż nie można zapominać i o tym, że wydanie w I Instancji wyroku w trybie konsensualnym rzutuje i na zakres kompetencji Sądu Odwoławczego. W przypadku postępowania odwoławczego zmiana zaskarżonego orzeczenia warunkowana jest także udziałem oskarżonego w rozprawie odwoławczej i wyrażeniem zgody na orzeczenie obok kary ograniczenia wolności postulowanego środka karnego oraz uzupełnienie podstawy skazania o art. 57b k.k. Niestawiennictw oskarżonego na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. (pomimo doręczenia wezwania) dokonanie takiej korekty wyeliminowało. Sąd uznał przy tym, uwzględniwszy postawę oskarżonego w toku postępowania oraz genezę uchybień jakimi dotknięte jest zaskarżone orzeczenie, za nieuzasadnione stosowanie wobec oskarżonego środków przymusu (zatrzymanie i doprowadzenie) – zwłaszcza, że w ponownym postępowaniu pierwszoinstncyjnym, jeśli oskarżony nie stawi się na posiedzenie w przedmiocie wniosku o wydanie wyroku skazującego, uniemożliwiając zakończenie postępowania w trybie konsensualnym, możliwym i zarazem koniecznym będzie rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych – tj. na rozprawie niezależnie od tego czy oskarżony będzie miał życzenie w niej uczestniczyć czy też nie.

114 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

115 4.1.

116 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

117 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

118 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

119 5.1.1.

120 Przedmiot utrzymania w mocy

121 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

122 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

123 5.2.1.

124 Przedmiot i zakres zmiany

125 Zwięźle o powodach zmiany

126 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

127 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

128 5.3.1.1.1.

129 ☐ art. 439 k.p.k.

130 Zwięźle o powodach uchylenia

131 5.3.1.2.1.

132 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

133 ☒ art. 437 § 2 k.p.k.

134 Zwięźle o powodach uchylenia

135 Z powodu wadliwego zastosowania trybu konsensualnego (z obrazą art. 343 § 7 k.p.k.) i niemożności konwalidowania uchybienia w postępowaniu odwoławczym determinuje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w całości. Na chwilę obecną wniosek o wydanie wyroku skazującego dołączony do aktu oskarżenia w niniejszej nie może zostać uwzględniony, a to zgodnie z powołanym wyżej przepisem obliguje do rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych tj. do przeprowadzenia w całości przewodu sądowego. Nie wyklucza to zastosowania trybu konsensualnego w przyszłości o ile podjęte przez sąd starania w ramach rozpoznania wniosku na posiedzeniu skutkować będą uzgodnieniem przez oskarżonego i prokuratora wszystkich rozstrzygnięć.

136 5.3.1.3.1.

137 Konieczność umorzenia postępowania

138 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

139 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

140 5.3.1.4.1.

141 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

142 Zwięźle o powodach uchylenia

143 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

144 Wynikają wprost z sekcji 5.3.1.2.1.

145 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

146 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

147 Przytoczyć okoliczności

148 6. Koszty Procesu

149 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

150 Przytoczyć okoliczności

151 7. PODPIS